Đạn làm từ uranium nghèo mà Anh sắp viện trợ cho Ukraine có gì đặc biệt?

Chủ nhật, 26/03/2023 09:45
Bộ Quốc phòng Anh mới đây xác nhận họ sẽ cung cấp cho Ukraine đạn xuyên giáp chứa uranium nghèo.

Ngày 20/3 (giờ địa phương), Bộ Quốc phòng Anh xác nhận họ sẽ cung cấp cho Ukraine đạn xuyên giáp có chứa uranium nghèo, một động thái vấp phải sự phản đối quyết liệt từ phía Nga. Theo đó, Moscow cảnh báo hành động của London sẽ làm leo thang cuộc xung đột vốn đã khốc liệt ở Ukraine hiện nay.

Được biết, loại đạn chứa uranium nghèo này được Mỹ phát triển từ thời Chiến tranh Lạnh để tiêu diệt các xe tăng Liên Xô, bao gồm xe tăng T-72 mà Ukraine đang phải đối phó hiện nay. 

Đạn chứa uranium nghèo là một sản phẩm phụ của quá trình làm giàu uranium để tạo ra vũ khí hạt nhân. Edward Geist, chuyên gia hạt nhân và nhà nghiên cứu chính sách của Viện nghiên cứu chính sách RAND (trụ sở tại Mỹ). cho biết, loại đạn này giữ lại một số đặc tính phóng xạ nhưng không tạo ra phản ứng hạt nhân như vũ khí hạt nhân.

Đạn uranium nghèo là gì?

Mặc dù không mạnh bằng uranium được làm giàu và không có khả năng tạo ra phản ứng hạt nhân, nhưng uranium nghèo cực kỳ đậm đặc, đậm đặc hơn cả chì, và có thể được sử dụng trong đạn. 

Ông Edward Geist chỉ ra: "Uranium nghèo quá đặc và mạnh đến mức nó có thể xuyên qua lớp áo giáp và có thể nóng lên đến mức bốc cháy".

Scott Boston, nhà phân tích quốc phòng cấp cao của RAND, cho biết khi được khai hỏa, một viên đạn uranium nghèo về cơ bản sẽ trở thành một phi tiêu kim loại được bắn với tốc độ cực cao.

Vào những năm 1970, Quân đội Mỹ bắt đầu chế tạo đạn xuyên giáp bằng uranium nghèo và từ đó đã kết hợp uranium nghèo vào xe tăng tổng hợp để tăng cường sức mạnh. Mỹ cũng đã bổ sung uranium nghèo vào các loại đạn được bắn từ máy bay tấn công hỗ trợ trên không A-10 của Lực lượng Không quân, được gọi là sát thủ xe tăng.

Ông Boston cho biết quân đội Mỹ vẫn đang phát triển các loại đạn uranium nghèo, đáng chú ý là đạn xuyên giáp M829A4 dành cho xe tăng chiến đấu chủ lực M1A2 Abrams.

Phát ngôn viên Lầu Năm Góc, Trung tá Thủy quân lục chiến Garron Garn, hôm 23/3 thông tin: "Bộ Quốc phòng Mỹ đã mua, dự trữ và sử dụng các viên đạn uranium nghèo trong vài thập kỷ, vì đây là một thành phần lâu đời của một số loại đạn thông thường".

Ông Garn lưu ý loại đạn này đã giúp cứu sống "nhiều quân nhân trong các cuộc giao tranh". Ông nói thêm rằng nhiều quốc gia khác, bao gồm Nga, cũng đã sở hữu đạn uranium nghèo.

Tuy nhiên, ông Garn từ chối tiết lộ liệu loại xe tăng M1A1 Mỹ sắp viện trợ cho Ukraine có chứa uranium nghèo hay không. 

Còn nhiều rủi ro

Dù đạn uranium nghèo không phải vũ khí hạt nhân nhưng Liên hợp quốc vẫn kêu gọi thận trọng khi sử dụng loại đạn này bởi chúng phát ra lượng phóng xạ thấp. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cảnh báo việc xử lý các loại đạn uranium nghèo "nên giữ ở mức tối thiếu và cần mặc đồ bảo hộ trong quá trình này". IAEA cũng kêu gọi có một chiến dịch truyền thông để mọi người tránh xử lý trực tiếp loại đạn này.

Theo IAEA, uranium nghèo phần lớn là một loại chất độc hại, không giống như phóng xạ. Các hạt aerosol từ uranium nghèo có thể xâm nhập cơ thể qua đường hít thở, sau đó xâm nhập vào máu và gây tổn thương thận. Cơ quan nhấn mạnh: "Nếu nồng độ aerosol cao có thể gây tổn thương thận, dẫn đến suy thận".

Trong khi đó, ông Geist cho biết,độ phóng xạ ở mức độ thấp của một vòng uranium nghèo "là một lỗi chứ không phải là một tính năng" của loại đạn này. Nếu quân đội Mỹ có thể tìm thấy một vật liệu khác có cùng mật độ nhưng không có độ phóng xạ thì họ có thể sẽ sử dụng vật liệu đó để thay thế.

Đạn uranium nghèo đã được sử dụng trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991 để nhằm vào xe tăng T-72 của Iraq và một lần nữa trong cuộc chiến tranh Iraq năm 2003, cũng như ở Serbia và Kosovo. Các cựu binh quân đội Mỹ trong những cuộc xung đột đó hiện đang phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khoẻ và họ đã tự đặt câu hỏi liệu việc này có liên quan tới đạn uranium nghèo hay không. 

Vyacheslav Volodin, người phát ngôn của Hạ viện Nga, cho biết việc cung cấp đạn chứa uranium ngheo có thể dẫn đến "một thảm kịch trên quy mô toàn cầu sẽ ảnh hưởng chủ yếu đến các nước châu Âu."

Ông Volodin cảnh báo việc sử dụng loại đạn như vậy ở Nam Tư cũ và Iraq đã dẫn đến tình trạng "ô nhiễm phóng xạ và gia tăng mạnh các ca bệnh ung thư". 

Minh Hạnh

Cùng chuyên mục

Ngộ độc củ ấu tàu, 2 người được cấp cứu kịp thời

Chủ nhật, 08/11/2026 11:55
Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên cho biết, các bác sĩ Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc vừa cấp cứu, điều trị cho hai bệnh nhân bị ngộ độc củ ấu tàu, trong đó một trường hợp diễn tiến nguy kịch với biểu hiện sốc tim, rối loạn nhịp tim.

Tai nạn tại mỏ đá ở Nghệ An, 2 công nhân tử vong

Chủ nhật, 08/11/2026 11:43
Hai công nhân đang làm việc tại mỏ đá 99 (xã Bạch Hà, tỉnh Nghệ An) bất ngờ rơi từ khu vực khai thác trên núi cao hàng chục mét xuống đất dẫn tới tử vong.

Lễ hội văn hóa ẩm thực quốc tế - Hà Nội “Bừng vị năm châu” 2026

Chủ nhật, 08/11/2026 11:42
Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC) công bố tổ chức Lễ hội Văn hoá Ẩm thực Quốc tế Hà Nội - Hanoi Global Culinary Festival (Hanoi Firebeat World Festival) từ ngày 27-29/11/2026 nhằm chào mừng ngày Văn hóa Việt Nam, đồng thời kết nối và giao lưu văn hóa toàn cầu.

TP.HCM đề xuất chính sách hỗ trợ về BHYT, gần 196.000 người cao tuổi được hưởng lợi

Chủ nhật, 08/11/2026 11:42
TP.HCM đề xuất hỗ trợ 100% phí mua thẻ BHYT cho gần 196.000 người từ đủ 60 đến dưới 65 tuổi chưa được hưởng chính sách hỗ trợ khác, dự kiến áp dụng từ năm 2027.

Thị trường lao động: Nhu cầu nhân lực chất lượng cao tăng, doanh nghiệp tuyển dụng khắt khe

Chủ nhật, 08/11/2026 11:30
Thị trường lao động đang chuyển dịch mạnh mẽ, khi doanh nghiệp ngày càng ưu tiên nhân lực có kỹ năng chuyên môn, năng lực số và khả năng thích ứng.
     
Nổi bật trong ngày

Giảm thuế xăng, hạ giá điện: Chuyên gia nói gì?

Thứ 7, 07/11/2026 01:52
Việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% và giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân từ ngày 1/11/2026 khiến người dân giảm bớt gánh nặng, doanh nghiệp yên tâm, còn chuyên gia đánh giá đây là cơ hội thêm dư địa cho tăng trưởng.

Sau cuộc rà soát của ngành Công Thương, người dùng Grab được lợi gì?

Thứ 7, 07/11/2026 01:55
Gói cam kết gần 2.951 tỷ đồng của Grab sau rà soát của Bộ Công Thương tập trung giảm phí nền tảng, tăng tỷ lệ thực nhận và hỗ trợ tài xế, đồng thời mở rộng khuyến mại, minh bạch chi phí cho hành khách.

Đề xuất trao quyền cho trường đại học bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư

Thứ 7, 07/11/2026 01:56
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư.

Vì sao CTCP Lương thực A An bị xử phạt?

Thứ 7, 07/11/2026 02:16
CTCP Lương thực A An (HOSE: AAN) vừa nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế của Cục Thuế Tp.Hà Nội do một số vi phạm liên quan đến thuế.

Trăn khổng lồ từ cánh đồng bò vào nhà dân, người đàn ông lập tức lao ra khống chế

Thứ 7, 07/11/2026 02:22
Một con trăn khổng lồ bất ngờ từ cánh đồng bò vào khu dân cư ở Ấn Độ, thậm chí tìm cách chui vào nhà dân.