Một báo cáo gây chấn động từ Reuters vào thứ Năm tuần trước đã vén màn bí mật đen tối đằng sau đế chế quảng cáo khổng lồ của Meta. Theo các tài liệu nội bộ bị rò rỉ, Meta dự báo rằng 10% tổng doanh số năm 2024 của công ty, tương đương khoảng 16 tỷ USD, đến từ việc chạy quảng cáo trực tuyến cho các hoạt động lừa đảo và hàng hóa bị cấm.
Con số này trở nên đáng lo ngại hơn khi đặt trong bối cảnh tổng doanh thu của Meta năm 2024 vượt mức 164,5 tỷ USD, cho thấy công ty đang thu lợi nhuận đáng kể từ những nỗi đau của hàng triệu người dùng.
Các quảng cáo này không phải là những vi phạm nhỏ nhặt mà bao gồm các chương trình lừa đảo thương mại điện tử nghiêm trọng, các mô hình đầu tư gian lận khiến nhiều người mất trắng tài sản, sòng bạc trực tuyến bất hợp pháp và việc bán các sản phẩm y tế bị cấm có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe người dùng.
Những thông tin này được tiết lộ qua các tài liệu nội bộ cho thấy những nỗ lực của Meta trong việc đo lường mức độ phổ biến của quảng cáo gian lận trên các ứng dụng như Facebook và Instagram, nhưng cũng vô tình phơi bày sự thật về nguồn thu nhập đáng ngờ của gã khổng lồ công nghệ này.
Đáng chú ý hơn, một tài liệu nội bộ từ tháng 12 năm 2024 cho thấy Meta mỗi năm tạo ra khoảng 7 tỷ USD từ các quảng cáo lừa đảo được phân loại là "rủi ro cao" - những quảng cáo có tính chất lừa đảo rõ ràng không thể nhầm lẫn.
Mỗi ngày, nền tảng này hiển thị cho người dùng ước tính 15 tỷ quảng cáo lừa đảo "rủi ro cao", khiến người dùng không ngừng phải đối mặt với nguy cơ bị lừa đảo mỗi khi lướt Facebook hay Instagram. Con số khổng lồ này cho thấy quy mô thực sự của vấn đề mà Meta đang phải đương đầu, hoặc đúng hơn là đang cố tình dung dưỡng.
Điều đáng lo ngại hơn nữa nằm ở sự mâu thuẫn bên trong chính các tài liệu nội bộ của công ty. Mặc dù một số tài liệu cho thấy Meta tuyên bố có mục tiêu giảm số lượng quảng cáo giả mạo trên nền tảng, các tài liệu khác lại tiết lộ rằng công ty đang lo lắng về việc các dự báo kinh doanh có thể bị ảnh hưởng tiêu cực nếu đột ngột loại bỏ các quảng cáo gian lận.
Sự mâu thuẫn này phản ánh một thực tế khắc nghiệt: Meta đang phụ thuộc vào nguồn doanh thu không lành mạnh này và có thể ngần ngại thực hiện những biện pháp quyết liệt để bảo vệ người dùng vì sợ mất đi khoản thu nhập béo bở.
Đối mặt với những cáo buộc nghiêm trọng, người phát ngôn của Meta đã lên tiếng phản bác. Họ khẳng định công ty đang "tích cực" giải quyết vấn đề quảng cáo lừa đảo và gian lận trên các ứng dụng.
Về dự báo 10% doanh thu quảng cáo năm 2024 đến từ quảng cáo lừa đảo, người phát ngôn này cho rằng đây chỉ là một ước tính thô và quá rộng hơn mức cần thiết chứ không phải con số xác định hoặc cuối cùng, và sau khi xem xét lại, nhiều quảng cáo trong số đó không hề vi phạm quy định.
Người phát ngôn tiếp tục cáo buộc rằng các tài liệu bị rò rỉ chỉ trình bày một góc nhìn có chọn lọc, làm méo mó cách tiếp cận của Meta đối với vấn đề gian lận và lừa đảo bằng cách tập trung vào nỗ lực đánh giá quy mô thách thức chứ không phải toàn bộ các hành động mà công ty đã thực hiện để giải quyết vấn đề.
Tuy nhiên, lời giải thích này khó có thể xoa dịu nỗi phẫn nộ của công chúng khi đối mặt với những con số cụ thể và sự thật không thể chối cãi rằng hàng triệu người dùng đang trở thành nạn nhân của các hoạt động lừa đảo trên chính nền tảng mà họ tin tưởng sử dụng hàng ngày.
Vụ việc này một lần nữa đặt ra câu hỏi lớn về trách nhiệm xã hội và đạo đức kinh doanh của các gã khổng lồ công nghệ. Liệu lợi nhuận có thể là lý do chính đáng để dung dưỡng tội ác và để mặc hàng triệu người dùng rơi vào bẫy lừa đảo?
Theo Reuters
Nguyễn Hải
