Không phải tuổi già, đây mới là nguyên nhân tử vong hàng đầu tại Việt Nam

Không phải tuổi già, đây mới là nguyên nhân tử vong hàng đầu tại Việt Nam

Thứ 6, 30/05/2025 09:37
Báo cáo quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2021 - 2024 công bố ngày 25/4 đã chỉ ra những thông tin quan trọng liên quan đến nguyên nhân tử vong ở Việt Nam.

Về lý thuyết, dữ liệu hành chính từ đăng ký hộ tịch có thể bao quát đầy đủ nguyên nhân tử vong trong giai đoạn tham chiếu. Đây là nguồn thông tin quan trọng để nghiên cứu thực trạng tử vong và sức khỏe dân số, giúp đề xuất các giải pháp can thiệp kịp thời và hiệu quả.

Tuy nhiên, trong thực tiễn tại Việt Nam, thông tin về nguyên nhân tử vong chủ yếu được cán bộ tư pháp sao ghi từ giấy chứng tử. Với nhiều trường hợp người chết tuổi cao, không rõ nguyên nhân và tử vong ngoài cơ sở y tế, thông tin thường không có xác nhận chuyên môn, chỉ dựa vào khai báo của gia đình hoặc công an xã/phường.

Thông tin nguyên nhân tử vong cũng chưa được chuẩn hóa theo bảng mã ICD của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mà chỉ được lưu dưới dạng mô tả tự do bằng văn bản (text). Nhiều trường hợp thông tin bị để trống hoặc không rõ ràng, chứa ký tự không phù hợp, gây khó khăn trong phân tích thống kê.

Nguyên nhân tử vong hàng đầu tại Việt Nam năm 2024

Báo cáo quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch đã thực hiện gán mã cho các nguyên nhân tử vong được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu đăng ký khai tử năm 2024 theo hệ thống phân loại mà Tổng cục Thống kê thường áp dụng trong các cuộc điều tra. Các nguyên nhân tử vong được chia thành 4 nhóm chính:

- Chết do bệnh tật/già cả (95,2%), bao gồm: Chết do bệnh tật (71,8%); Chết do già cả/tuổi cao (23,1%); Di chứng chấn thương từ tai nạn, té ngã, xô xát... (0,4%).

- Chết do tai nạn (4,1%), trong đó: Tai nạn giao thông (2,0%); Tai nạn khác (1,7%); Tai nạn lao động (0,3%).

- Chết do tự tử (0,6%).

Ngoài ra, khoảng 11,1% trường hợp đăng ký khai tử không ghi rõ nguyên nhân chết, hoặc thông tin không đầy đủ/không phù hợp để mã hóa.

Như vậy, có thể thấy nguyên nhân tử vong hàng đầu năm 2024 là chết do bệnh tật, chiếm gần 72%.

Tỷ lệ tử vong do tuổi già ở nữ cao hơn nam: 31,2% so với 16,6%. Ngược lại, nam chết vì bệnh tật nhiều hơn nữ gần 10 điểm phần trăm (76,1% so với 66,3%). Nam chết vì tai nạn nhiều gần gấp 3 lần nữ (5,8% so với 2%). Tỷ lệ tự tử ở nam cũng cao hơn (0,8% so với 0,3%)

Ngoại trừ nguyên nhân chết do tuổi già, hầu hết tỷ trọng tử vong ở nam đều cao hơn nữ, góp phần làm tuổi thọ trung bình của nam thấp hơn nữ.

Tử vong do tai nạn giao thông – vấn đề cần chú trọng

Theo WHO, tử vong do tai nạn giao thông là những trường hợp chết trong vòng 30 ngày sau khi bị chấn thương do va chạm giao thông (bất kể đường bộ, đường sắt, đường thủy hay hàng không). Tuy nhiên, Việt Nam chưa có cơ sở ghi nhận thống nhất theo thời hạn 30 ngày này.

Năm 2024, cả nước ghi nhận hơn 10.000 trường hợp chết vì tai nạn giao thông, chưa bao gồm các trường hợp chết do di chứng chấn thương được xếp vào nhóm bệnh tật/già cả. Trong đó, 77,6% là nam giới.

- Tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông thấp ở trẻ em (0-9 tuổi), tăng dần ở nhóm 10-14 tuổi và cao nhất ở nhóm 15-24 tuổi (đặc biệt ở nam).

- Ở nữ, tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông cao nhất ở độ tuổi 45-64 và giảm dần sau tuổi 65.

Sự khác biệt này phản ánh hành vi, lối sống, vai trò xã hội và đặc điểm sinh học giữa nam và nữ. Nhận diện rõ ràng đặc điểm này sẽ hỗ trợ xây dựng các giải pháp an toàn giao thông phù hợp cho từng nhóm đối tượng.

Dữ liệu tử vong không chỉ đơn thuần là thông tin về tử vong, mà còn phản ánh chất lượng sống, rủi ro xã hội. Việc chuẩn hóa mã hóa nguyên nhân tử vong theo chuẩn quốc tế, cải thiện tính đầy đủ và chính xác của dữ liệu hộ tịch sẽ là nền tảng cho việc xây dựng chính sách hiệu quả, nhằm giảm tử vong và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Qua đó, việc này sẽ gợi mở những hướng đi đáng lưu tâm trong việc hoạch định chính sách công trong các lĩnh vực: y tế, giáo dục, an toàn giao thông, thực phẩm, sức khỏe tâm thần...

Ngọc Minh

 

Cùng chuyên mục

Từ năm 2026, người từ đủ 75 tuổi đang nhận trợ cấp vẫn có thể nhận thêm 540.000 đồng/tháng: Ai được nhận?

Thứ 2, 16/11/2026 00:00
Không phải cứ đang nhận trợ cấp là người từ đủ 75 tuổi sẽ mất quyền hưởng thêm chính sách hỗ trợ hằng tháng theo quy định áp dụng trong năm 2026.

Lệnh bắt sale ô tô Đinh Thành Sơn SN 1996

Chủ nhật, 15/11/2026 21:28
Đinh Thành Sơn là nhân viên tư vấn bán hàng của một đại lý bán ô tô trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

Người dân hay mua hàng online chú ý thông báo mới nhất từ công an

Chủ nhật, 15/11/2026 20:30
Người tiêu dùng thường xuyên mua hàng online qua mạng cần lưu ý những khuyến cáo mới nhất từ cơ quan công an.

Một khoa của Học viện Báo chí và Tuyên truyền đón Bằng khen của Thủ tướng: Đã đào tạo hơn 3.000 người, trên 90% có việc làm đúng ngành

Chủ nhật, 15/11/2026 19:29
Từ chương trình đào tạo quốc tế đến chuyên ngành truyền thông sáng tạo trong kỷ nguyên AI, lĩnh vực đào tạo này đang đứng trước những thay đổi đáng chú ý.

Bài đăng của một gia đình “bình thường” khiến dân mạng phải nể: Thu nhập 31 triệu/tháng vẫn ở thuê, có 2,5 tỷ tiết kiệm

Chủ nhật, 15/11/2026 18:02
Cuộc sống cứ bình thường giản dị vậy thôi, cần gì phải hơn ai.
     
Nổi bật trong ngày

Bồ Đào Nha "treo" áo số 7 của Ronaldo theo cách chưa từng có

Chủ nhật, 15/11/2026 07:36
Số áo 7 ở tuyển Bồ Đào Nha thay đổi thiết kế.

Rooney tiết lộ bí quyết giảm 20kg

Chủ nhật, 15/11/2026 07:37
Cựu danh thủ tuyển Anh Wayne Rooney cho biết cuộc hôn nhân của anh với bà xã Coleen đang bước vào giai đoạn viên mãn hơn bao giờ hết, sau khi anh quyết tâm bỏ rượu suốt 6 tháng và giảm hơn 20kg.

Bắt giữ thành công Nguyễn Văn Cường SN 1974

Chủ nhật, 15/11/2026 07:39
Sau khi vụ việc xảy ra, Nguyễn Văn Cường bỏ trốn, di chuyển qua nhiều địa phương tại khu vực phía Bắc nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan Công an.

Chiếc iPhone Pro Max giảm giá, hiện chỉ còn khoảng 15 triệu đồng

Chủ nhật, 15/11/2026 07:40
Chiếc iPhone này hiện chỉ còn khoảng 15 triệu đồng cho phiên bản 128GB đã qua sử dụng.

Công an chặn chiếc taxi trên quốc lộ lúc 22 giờ, bắt Nguyễn Văn Việt SN 1994

Chủ nhật, 15/11/2026 07:42
Phòng CSGT đang thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát thì phát hiện xe ô tô taxi di chuyển theo hướng từ xã Yên Sơn đi xã Mai Sơn có biểu hiện nghi vấn.