Cây viết người Mỹ Aaron Greenbaum - người có hơn 1000 bài báo và là thành viên của Static Media - cho biết công ty Newcleo của Pháp đã bắt đầu lắp đặt nguyên mẫu PRECURSOR, lò phản ứng nhanh làm mát bằng chì (LFR) phi hạt nhân đầu tiên trên thế giới tại một cơ sở ở Ý.
Sự kiện này diễn ra vào cuối tháng 4/2026 tại Trung tâm Nghiên cứu ENEA-Brasimone - đánh dấu một cột mốc quan trọng trong phát triển năng lượng hạt nhân thế hệ tiếp theo trên thế giới: Nhấn mạnh vào yếu tố AN TOÀN.
Ảnh: Công ty đóng tàu Fincantieri của Ý.
Theo Stefano Buono - Giám đốc điều hành của Newcleo, PRECURSOR được thiết kế như một mô hình thử nghiệm nhằm hỗ trợ phát triển các lò phản ứng nhanh làm mát bằng chì thương mại của Newcleo.
Mặc dù Newcleo không phải là công ty duy nhất trên thế giới đang nghiên cứu các dự án lò phản ứng hạt nhân mới, nhưng nếu mọi việc diễn ra theo đúng kế hoạch, công ty này sẽ có thể bắt đầu xây dựng một lò phản ứng LFR quy mô lớn và đưa vào hoạt động tại Pháp vào năm 2031.
Tại sao PRECURSOR lại gọi là lò hạt nhân phi hạt nhân?
Công bằng mà nói, PRECURSOR không phải là một lò phản ứng hạt nhân thực sự; nó là một lò thử nghiệm kiểu bể bơi (pool-type), không có nhiên liệu hạt nhân (phi hạt nhân), được thiết kế để mô phỏng quy mô, độ phức tạp và hành vi nhiệt-thủy lực của các lò LFR thương mại quy mô lớn trong tương lai.
Trung tâm Nghiên cứu ENEA-Brasimone được bảo quanh bởi thiên nhiên. Trung tâm rộng 400 hecta và chỉ có 100 hecta trong số đó dành cho cơ sở hạ tầng. Nguồn: Newcleo
Hiểu đơn giản, nó dùng chì nóng chảy thật, có bơm thật, có tuabin thật, có chu trình nhiệt thật nhưng nguồn nhiệt không phải từ phản ứng phân hạch, mà từ một nguồn gia nhiệt nhân tạo. Toàn bộ hệ thống hoạt động y như lò thật, chỉ thiếu mỗi phần "phóng xạ".
Điểm khiến nó thực sự độc đáo là nó sẽ tạo ra điện thực sự thông qua một tuabin (do Công ty Ý Fincantieri cung cấp) - trở thành cơ sở duy nhất trên thế giới làm được điều đó ở dạng phi hạt nhân (không có dù chỉ 1 gram uranium làm giàu).
Lò phản ứng hạt nhân của Newcleo tại Triển lãm Nghệ thuật Venice Biennale. Ảnh: Startupbusiness
Theo lời Ulisse Pasquali, Giám đốc điều hành của Tập đoàn SRS-Fucina - một liên doanh các công ty kỹ thuật và xây dựng đang hỗ trợ Newcleo trong việc lắp đặt lò phản ứng - PRECURSOR là một "bằng chứng về tính khả thi".
Đây là cách thông minh để các kỹ sư "tập lái" toàn bộ hệ thống lò LFR trong điều kiện thực tế, trước khi đưa nhiên liệu hạt nhân thật vào lò thương mại dự kiến ở Pháp năm 2031.
Dự án PRECURSOR có ý nghĩa gì đối với tương lai của các lò phản ứng hạt nhân?
Năng lượng hạt nhân là một phương pháp sản xuất điện năng cực kỳ hiệu quả. Quá trình này sạch và thân thiện với môi trường, ít nhất là cho đến khi cần xử lý nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng - chất thải hạt nhân cực kỳ độc hại và có thể tồn tại hàng thế kỷ.
Để phát triển bền vững, các công ty điện hạt nhân luôn tìm kiếm những cách thức mới để làm cho năng lượng hạt nhân an toàn hơn, và điều đó thường liên quan đến việc phát triển các lò phản ứng thử nghiệm với các giải pháp làm mát mới - Newcleo là một trong số công ty đang nỗ lực làm điều đó.
