Loài chim có bộ lông vũ "đẹp mê hoặc", hiểu "ân nghĩa" như con người

Thứ 3, 27/05/2025 02:10
Các nhà khoa học phát hiện bằng chứng thuyết phục về hành vi giúp đỡ “có đi có lại” và kéo dài ở loài sáo đá châu Phi.

Việc con người thường xuyên giúp đỡ lẫn nhau, ngay cả với những người không có quan hệ ruột thịt, là điều không quá ngạc nhiên và là nền tảng của nhiều tình bạn lâu dài. Tuy nhiên, việc chứng minh rằng kiểu hợp tác này, đặc biệt là hành vi "có đi có lại" (reciprocity), cũng xảy ra ở động vật lại là một thách thức khoa học lớn hơn nhiều.

Báo Tin tức & Dân tộc đưa tin, mới đây một công trình nghiên cứu đột phá về loài sáo đá châu Phi, được công bố trên tạp chí khoa học uy tín Nature, đã cung cấp những bằng chứng mạnh mẽ cho thấy sự hợp tác phức tạp này là có thật trong thế giới động vật.

Loài chim sáo đá châu Phi có bộ lông đẹp đến mê hoặc.

Loài chim sáo đá châu Phi có bộ lông đẹp đến mê hoặc. 

Dưới sự dẫn dắt của Alexis Earl, cựu nghiên cứu sinh tiến sĩ, và Giáo sư Dustin Rubenstein từ Đại học Columbia, nhóm nghiên cứu đã dành hơn hai thập kỷ (từ năm 2002 đến 2021) để miệt mài quan sát và thu thập dữ liệu về loài chim này tại các trảng cỏ khắc nghiệt ở Đông Phi.

Phát hiện của họ cho thấy chim sáo đá thực sự tham gia vào các mối quan hệ tương hỗ, nơi chúng giúp đỡ lẫn nhau với một sự hiểu biết ngầm rằng ân huệ đó sẽ được đáp lại trong tương lai.

Giáo sư Rubenstein nhấn mạnh rằng xã hội của loài sáo đá không chỉ đơn giản là những gia đình nhỏ lẻ mà phức tạp hơn nhiều, bao gồm một tập hợp các cá thể có và không có quan hệ họ hàng cùng chung sống, tương tự như cách con người tồn tại trong xã hội.

Trong khi việc động vật ưu tiên giúp đỡ họ hàng trực tiếp (kin selection) nhằm tăng cường sự phù hợp di truyền đã được khoa học biết đến từ lâu, nghiên cứu này tập trung vào việc làm sáng tỏ liệu sự giúp đỡ có mở rộng ra ngoài phạm vi huyết thống hay không.

Để chứng minh điều này, các nhà khoa học đã kết hợp dữ liệu hành vi từ hàng nghìn lượt tương tác giữa hàng trăm cá thể chim qua 40 mùa sinh sản với việc phân tích DNA để xác định mối quan hệ di truyền.

Cách tiếp cận này cho phép họ trả lời các câu hỏi then chốt: Liệu chim sáo đá có ưu tiên giúp đỡ họ hàng không? Chúng có giúp đỡ những cá thể không phải họ hàng ngay cả khi có họ hàng sẵn sàng hỗ trợ không? Và quan trọng nhất, chúng có đáp lại sự giúp đỡ với những cá thể cụ thể không cùng huyết thống qua nhiều năm không?

Kết quả cuối cùng đã khẳng định rằng, mặc dù chim sáo đá có xu hướng ưu tiên hỗ trợ họ hàng, chúng cũng thường xuyên và nhất quán trong việc giúp đỡ những con chim cụ thể không phải họ hàng, ngay cả khi có những người thân khác sẵn lòng ra tay.

Các nhà khoa học phát hiện bằng chứng thuyết phục về hành vi giúp đỡ “có đi có lại” và kéo dài ở loài sáo đá châu Phi. Ảnh: Scitechdaily.com

Các nhà khoa học phát hiện bằng chứng thuyết phục về hành vi giúp đỡ “có đi có lại” và kéo dài ở loài sáo đá châu Phi. Ảnh: Scitechdaily.com

Giáo sư Rubenstein ví những mối quan hệ này như việc "hình thành tình bạn theo thời gian". Việc chứng minh được hành vi có đi có lại ngoài phạm vi huyết thống trực tiếp là rất khó, đòi hỏi một lượng lớn dữ liệu thu thập trong thời gian dài, điều mà nghiên cứu này đã đáp ứng được.

Theo Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Vĩnh Long, công trình này được xây dựng dựa trên nền tảng nhiều thập kỷ nghiên cứu của phòng thí nghiệm Rubenstein về cách thức và lý do động vật xã hội hóa, không chỉ ở chim mà còn ở nhiều loài khác.

Bước tiếp theo của nhóm là khám phá sâu hơn về cách những "tình bạn" ở sáo đá hình thành, chúng kéo dài bao lâu, và tại sao một số lại bền chặt trong khi số khác tan vỡ.

Cùng chuyên mục

Clip: Cận cảnh nữ tài xế xe bán tải cản trở đoàn xe ưu tiên

Thứ 2, 09/11/2026 12:51
Dù lực lượng CSGT liên tục hú còi, yêu cầu nhường đường, nữ tài xế xe bán tải vẫn không chuyển hướng, cản trở đoàn xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ trên cao tốc Prenn - Liên Khương. Người này sau đó bị lập biên bản vi phạm.

Một "đại gia" dầu khí nâng kế hoạch lợi nhuận gấp 9 lần

Thứ 2, 09/11/2026 12:36
Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (mã chứng khoán: BSR) thông báo điều chỉnh nhiều chỉ tiêu kinh doanh khi năm nay còn chưa đầy hai tháng, đáng chú ý trong đó là nâng kế hoạch lợi nhuận gấp 9 lần.

Làm rõ vụ clip một phụ nữ đuổi đánh người đàn ông giữa phố ở Đà Nẵng

Thứ 2, 09/11/2026 11:54
Cơ quan chức năng đã vào cuộc xác minh làm rõ vụ việc một phụ nữ đuổi đánh người đàn ông giữa phố ở Đà Nẵng.

Đất nông thôn ở Ninh Bình được đấu giá gần 1,5 tỷ đồng/m2: Chính quyền địa phương lên tiếng

Thứ 2, 09/11/2026 11:52
Lô đất ký hiệu LK-015, diện tích 120m², có giá khởi điểm gần 9,2 triệu đồng/m², tiền đặt trước gần 331 triệu đồng, nhưng mức trả giá được ghi nhận lên tới 1,468 tỷ đồng/m².

Đề xuất trộn thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2027: Cần đồng bộ giám sát, tính sát thực tế địa phương

Thứ 2, 09/11/2026 11:50
Bộ GD&ĐT đang nghiên cứu điều chỉnh cách bố trí điểm thi theo hướng tăng cường trộn thí sinh của các trường khác nhau tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027, nhằm góp phần bảo đảm tính công bằng và khách quan của kỳ thi.
     
Nổi bật trong ngày

Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 2026: Đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật

Chủ nhật, 08/11/2026 02:04
Tại Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 2026, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Hà Nội: Xử lý nhiều trường hợp ô tô dừng, đỗ sai quy định trên các tuyến đường trọng điểm

Chủ nhật, 08/11/2026 02:05
Trong sáng 8/11/2026, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) Hà Nội đã phát hiện, xử lý 25 trường hợp ô tô dừng, đỗ sai quy định trên các tuyến đường trọng điểm của thành phố, góp phần phòng ngừa ùn tắc, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Hà Nội tăng cường đấu tranh với buôn lậu thuốc lá thế hệ mới

Chủ nhật, 08/11/2026 02:35
Thông tin từ Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, trong tháng 10/2026, lực lượng chức năng đã phát hiện 12 vụ kinh doanh thuốc lá điếu nhập lậu, tịch thu 1.804 bao thuốc lá, trị giá hơn 74 triệu đồng. Cùng thời gian này, Hải quan cửa khẩu sân bay Quốc tế Nội Bài phát hiện hơn 400 cây thuốc lá nung nóng.

Người phụ nữ cầm dao truy đuổi nhân viên y tế, 3 người bị thương

Chủ nhật, 08/11/2026 02:39
Một bệnh nhân đang được điều trị các vấn đề về sức khỏe tâm thần bất ngờ cầm dao tấn công nhân viên y tế tại khoa cấp cứu của một bệnh viện ở Colombia, khiến 3 người bị thương.

Cứu 6 người chấn thương nặng nhập viện cùng lúc, một trường hợp ngừng tuần hoàn

Chủ nhật, 08/11/2026 03:05
Cấp cứu thành công 6 bệnh nhân bị chấn thương nặng được chuyển đến cùng thời điểm, trong đó có một trường hợp ngừng tuần hoàn ngay tại hiện trường tai nạn.