18 triệu thùng dầu đang được lưu trữ tại đảo Kharg
Các chuyên gia cho rằng việc ném bom hoặc chiếm giữ địa điểm này bằng lực lượng Mỹ có thể sẽ gây ra sự tăng giá dầu kéo dài, vốn đã đang tăng vọt, vì điều đó đồng nghĩa với việc toàn bộ hoạt động xuất khẩu dầu thô hàng ngày của Iran bị gián đoạn.
Giá dầu 120 đô la một thùng như hôm thứ Hai có thể tăng lên 150 đô la nếu Kharg bị tấn công, Neil Quilliam, thuộc viện nghiên cứu Chatham House, cho biết. "Nó quá quan trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu", ông nói thêm.
Mặc dù Mỹ đã tấn công 5.000 mục tiêu trong và xung quanh Iran, nhưng cho đến nay họ vẫn chưa ném bom vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của nước này.
Kharg, một hòn đảo san hô dài 1,5 km ở Vịnh Ba Tư, cách đất liền 80 km, là điểm cuối cùng của các đường ống dẫn dầu từ các mỏ dầu của Iran ở trung tâm và phía tây.
Trong khi phần lớn bờ biển của Iran có nhiều phù sa và quá nông đối với các tàu chở dầu thô cỡ lớn của ngành công nghiệp dầu mỏ, thì Kharg lại đủ gần với vùng nước sâu. Hình ảnh vệ tinh cho thấy những cầu cảng xếp dỡ hàng hóa khổng lồ nổi lên từ bờ biển phía đông của nó.
Thông thường, mỗi ngày có khoảng 1,3 triệu đến 1,6 triệu thùng dầu đi qua cảng Kharg, theo ngân hàng đầu tư JP Morgan. Ngân hàng này cho biết thêm, hiện có thêm 18 triệu thùng dầu được lưu trữ tại Kharg để dự phòng.
Kịch bản thị trường hỗn loạn
Hôm thứ Bảy, bản tin của Axios đã cho hay các quan chức đã cân nhắc việc "chiếm giữ Kharg". Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, Pete Hegseth, không loại trừ khả năng tấn công Iran bằng lực lượng trên bộ.
Trước cuộc tấn công mới nhất của Mỹ và Israel, phần lớn dầu thô của Iran từ Kharg được xuất khẩu sang Trung Quốc. Nhưng tính chất liên kết chặt chẽ của thị trường có nghĩa là việc mất nguồn cung xuất khẩu vĩnh viễn sẽ ảnh hưởng đến giá cả toàn cầu.
Việc phá hủy Kharg hoặc làm hư hại địa điểm xuất khẩu này "có nguy cơ gây ra sự tăng giá dầu làm thay đổi nền kinh tế và sẽ không giảm nhanh chóng", Lynette Nusbacher, một cựu sĩ quan tình báo quân đội Anh, lập luận. Israel đã không tấn công nơi này trong cuộc chiến 12 ngày mùa hè năm ngoái, và cơ sở hạ tầng phức tạp của nó có thể mất nhiều năm để sửa chữa.
Một nỗ lực nhằm phá hủy hòn đảo, xét về quy mô của nó, có thể sẽ đòi hỏi một chiến dịch quy mô lớn và kéo dài, lớn hơn một cuộc xâm nhập thông thường của lực lượng đặc nhiệm. Mặc dù về lý thuyết, việc Mỹ tịch thu các mỏ dầu sẽ mang lại cho Nhà Trắng lợi thế đàm phán với Tehran, nhưng Quilliam lập luận rằng nỗ lực như vậy rất có thể sẽ phản tác dụng.
"Nếu Mỹ chiếm giữ đảo này, họ đang chia cắt ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran. Điều đó sẽ khiến thị trường hỗn loạn; đó thực sự là một thế bế tắc", nhà phân tích nói.
Minh Khôi (Theo The Guardian)
