Chiều 7/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đã diễn ra buổi gặp gỡ công bố chương trình nghệ thuật đặc biệt "Lời ca còn mãi" – đêm nhạc tri ân người thầy tài hoa, GS.NSND Trung Kiên, người có những cống hiến to lớn cho nền âm nhạc nước nhà, đặc biệt trong lĩnh vực đào tạo và giảng dạy thanh nhạc.
Chương trình được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 43 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2025), do Khoa Thanh nhạc – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam sản xuất. "Lời ca còn mãi" quy tụ đông đảo nghệ sĩ hàng đầu Việt Nam – những học trò xuất sắc của GS.NSND Trung Kiên – như: NSND Quang Thọ, NSND Quốc Hưng, NSƯT Đăng Dương, NSƯT Lan Anh, NSƯT Tân Nhàn, NSƯT Phương Nga, NSƯT Phương Uyên...
Chia sẻ tại buổi họp báo, TS.NSND Quốc Hưng, Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, cho biết ý tưởng thực hiện chương trình này đã được ấp ủ từ rất lâu:
"Khoảng 8 năm trước, Ban chủ nhiệm Khoa Thanh nhạc đã bàn bạc tổ chức một buổi tri ân thầy khi còn sống. Chúng tôi có lên kịch bản, phân ai hát bài gì, phối khí, dàn nhạc, thiết kế sân khấu… đã xong hết nhưng chuẩn bị thực hiện thì thầy phải đi cấp cứu nên tạm hoãn lại.
Một, hai năm sau, chúng tôi lại khởi động dự án tri ân thầy. Chúng tôi chuẩn bị gần như xong hết thì thầy lại đi cấp cứu nên phải dừng lại. Sau lần đó, thầy không qua khỏi. Đến nay đã được mấy năm rồi.
Khi thầy mất, tinh thần chúng tôi bị ảnh hưởng lắm vì chúng tôi "dựa dẫm" vào thầy nhiều về thanh nhạc. Chúng tôi rất buồn, thầy Trung Kiên và thầy Quang Thọ là trụ cột.
Nhiều năm rồi, hiện giờ chúng tôi đã ổn định và Khoa Thanh nhạc bàn bạc với Ban Giám đốc tổ chức tri ân thầy – GS.NSND Trung Kiên. Đến giờ phút này, chúng tôi đã hoàn thiện 97% các khâu chuẩn bị cho chương trình".
NSND Quang Thọ – người bạn, người đồng nghiệp lâu năm của GS.NSND Trung Kiên – xúc động hồi tưởng:
"Tôi đã gặp thầy Trung Kiên qua Đài Tiếng nói Việt Nam từ những năm 60 của thế kỷ trước qua những bài thầy hát. Tôi nhớ như in bài thầy hát khi tôi học lớp 6, lớp 7 ở Quảng Ninh… Giọng tenor của thầy đẹp, sáng và đầy hào sảng – đến nay vẫn là chuẩn mực cho nhiều thế hệ học trò".
Ông kể lại những kỷ niệm gắn bó cùng thầy trong các chuyến công tác và biểu diễn: "Năm 1973, tôi cùng thầy Trung Kiên (khi đó lấy nghệ danh là Kiên Trung) và cô Anh Đào (đổi tên Lan Anh) tham gia Festival Thanh niên và Sinh viên Thế giới tại Cộng hòa Dân chủ Đức. Đó là tấm huy chương vàng đầu tiên trong sự nghiệp ca hát của thầy. Sau đó, chúng tôi còn cùng nhau đi biểu diễn ở Bắc Âu – Thụy Điển, Na Uy. Tôi nhớ mãi khi thầy hát Người đi săn máy bay tại Thụy Điển, khán giả đứng dậy vỗ tay không ngớt. Hình ảnh người nghệ sĩ Việt Nam trong thầy khiến ai cũng xúc động".
NSND Quang Thọ còn khiến nhiều người bất ngờ khi nhớ từng mốc thời gian về sự nghiệp của NSND Trung Kiên – từ khoảng thời gian gắn bó với Khoa Thanh nhạc tới sự nghiệp sau này của cố nghệ sĩ.
"Năm 1979, thầy được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Khoa Thanh nhạc – kế nhiệm thầy Mai Khanh. Thầy là Chủ nhiệm khoa từ năm 1979 đến năm 1988. Sau đó, thầy nhận công tác quản lý tại Cục phó Cục Nghệ thuật Biểu diễn. Năm 1989, thầy dẫn tôi cùng 4 người nữa đi biểu diễn, thi ở Bình Nhưỡng. Một năm sau, thầy lên làm Cục trưởng và 4 năm sau thầy lên làm Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa".
Ông xúc động nói thêm: "Mãi đến khi về hưu, thầy quay về nơi mà thầy nói 'Tôi sẽ chết ở mảnh đất này'. Đó chính là Khoa Thanh nhạc – Nhạc viện Hà Nội".
Chia sẻ thêm về chương trình "Lời ca còn mãi", tổng đạo diễn – TS.NSƯT Tân Nhàn cho biết sẽ gồm 3 phần: "Nguồn cội của thanh nhạc bác học", "Dòng chảy âm nhạc cách mạng" và "Dòng nhạc lãng mạn và đương đại" – tái hiện hành trình nghệ thuật và sự nghiệp đồ sộ của người thầy. Đặc biệt, ca sĩ Bích Thủy – "Nữ hoàng Opera Việt Nam", hiện sống tại Áo – sẽ trở về biểu diễn, như một lời tri ân sâu sắc gửi tới người thầy đã khơi dậy đam mê opera trong chị.
Đêm nhạc khép lại bằng ca khúc Người thầy (Nguyễn Nhất Huy), được thể hiện bởi tập thể nghệ sĩ và dàn hợp xướng Khoa Thanh nhạc – như ngọn nến tri ân thắp sáng ký ức về người nghệ sĩ mẫu mực, người thầy đáng kính.
"Mỗi tiết mục trong chương trình nghệ thuật đặc biệt 'Lời ca còn mãi' không chỉ là một màn trình diễn mà giống như một chương trong cuốn hồi ký bằng âm nhạc tôn vinh GS.NSND Trung Kiên – người thầy cần mẫn, lặng lẽ góp từng viên gạch đặt nền móng cho đào tạo, giảng dạy thanh nhạc Việt Nam. Chương trình gợi nhớ và khẳng định con đường nghệ thuật mà GS.NSND Trung Kiên đã chọn là con đường tiên phong, đúng đắn, đặt nền móng vững chắc cho nền thanh nhạc chuyên nghiệp nước nhà", TS.NSƯT Tân Nhàn nói.
Chương trình diễn ra vào 20h ngày 16/11/2025 tại Phòng Hòa nhạc Lớn – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (77 Hào Nam, Hà Nội). Đây là đêm nhạc không bán vé, là món quà tri ân chân thành của những người học trò gửi tới người thầy vĩ đại – GS.NSND Trung Kiên – để "lời ca còn mãi" vang vọng cùng thời gian.
GS.NSND Trung Kiên sinh ngày 5/11/1939, mất ngày 27/1/2021, quê tại Hải Phòng. Ông tốt nghiệp Nhạc viện Tchaikovsky (Liên Xô) và được biết đến là giọng tenor hàng đầu Việt Nam, cây đại thụ của nền thanh nhạc cách mạng.
Năm 1979, ông được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Khoa Thanh nhạc – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, sau đó lần lượt đảm nhiệm các cương vị Cục phó, Cục trưởng Cục Nghệ thuật Biểu diễn và Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa – Thông tin.
GS.NSND Trung Kiên vừa là nghệ sĩ biểu diễn kiệt xuất, vừa là người thầy đặt nền móng cho công tác đào tạo thanh nhạc hiện đại Việt Nam. Ông là thân phụ của nhạc sĩ – nhà sản xuất âm nhạc Quốc Trung.
Các học trò tiêu biểu của ông gồm: NSND Quang Thọ, NSND Quốc Hưng, NSƯT Đăng Dương, NSƯT Tân Nhàn, NSƯT Lan Anh, Trọng Tấn, Anh Thơ...
Hồng Hoa
