Trung Quốc cho biết họ hy vọng Mỹ sẽ "nghiêm túc" thực hiện các nghĩa vụ theo Hiệp ước Cấm thử Hạt nhân Toàn diện (CTBT), sau khi Tổng thống Mỹ tuyên bố rằng nước này sẽ "ngay lập tức" nối lại hoạt động thử nghiệm vũ khí hạt nhân.
CNN dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh: Trung Quốc mong muốn Mỹ sẽ giữ vững "cam kết đình chỉ thử nghiệm hạt nhân, cũng như thực hiện các hành động cụ thể để bảo vệ cơ chế giải trừ và không phổ biến vũ khí hạt nhân quốc tế, duy trì sự hài hòa và ổn định chiến lược toàn cầu".
Cũng theo CNN, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Trương Hiểu Cương cho biết tại một cuộc họp báo: "Chúng tôi đã nắm được các báo cáo liên quan. Tôi muốn nhấn mạnh rằng chính sách hạt nhân của Trung Quốc là nhất quán và rõ ràng".
Chính sách hạt nhân chính thức của Trung Quốc nêu rõ rằng nước này sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân trừ khi bị tấn công trước, và lực lượng hạt nhân của họ được duy trì ở "mức tối thiểu cần thiết cho an ninh quốc gia".
"Dường như họ đều đang thử nghiệm hạt nhân"
Trước đó, sáng 30/10, chỉ vài giờ trước cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình tại Hàn Quốc, Tổng thống Donald Trump tiết lộ, ông đã chỉ đạo Lầu Năm Góc bắt đầu thử nghiệm vũ khí hạt nhân, với lý do Trung Quốc và Nga – hai cường quốc hạt nhân lớn còn lại – có thể bắt kịp Mỹ trong vòng 5 năm tới.
Chia sẻ cụ thể hơn về quyết định của mình, nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng việc Mỹ nối lại thử nghiệm hạt nhân sau 33 năm tạm ngừng là "hợp lý" dù giải trừ hạt nhân là một "điều tuyệt vời.
"Dường như họ đều đang thử nghiệm hạt nhân", ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One sau cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình, ám chỉ Nga và Trung Quốc. "Chúng ta có nhiều vũ khí hạt nhân hơn bất kỳ ai. Chúng ta không thử nghiệm… nhưng khi những nước khác thử nghiệm, tôi nghĩ chúng ta cũng nên làm vậy".
Kế hoạch nối lại các cuộc thử nghiệm hạt nhân của Tổng thống Trump đã vấp phải sự phản đối từ chính giới trong nước. Dân biểu Dina Titus (Đảng Dân chủ, bang Nevada) đã đăng trên nền tảng X để phản hồi thông tin này: “Hoàn toàn không. Tôi sẽ đề xuất một dự luật nhằm chấm dứt điều này”.
Hiện chưa có thông tin chi tiết về thời gian hay địa điểm diễn ra các cuộc thử nghiệm hạt nhân của Mỹ, ông Trump chỉ nói rằng: "Chúng ta có các bãi thử. [Thông tin] sẽ được công bố".
Theo báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ hồi tháng 8, sẽ mất từ 24 đến 36 tháng để Mỹ tiến hành thử nghiệm vũ khí hạt nhân sau khi tổng thống ban hành lệnh.
Khi được hỏi liệu ông có lo ngại rằng Mỹ đang bước vào một môi trường hạt nhân rủi ro hơn hay không, Tổng thống Mỹ trả lời: "Tôi nghĩ chúng ta kiểm soát khá tốt".
Ông Trump cho biết mục tiêu cuối cùng của ông là làm chậm lại cuộc chạy đua vũ trang.
"Tôi nghĩ việc giảm leo thang—họ gọi đó là giải trừ hạt nhân—sẽ là một điều tuyệt vời", ông nói, "Đó là điều mà chúng tôi thực sự đang thảo luận với Nga, và nếu có hành động cụ thể, Trung Quốc cũng sẽ được thêm vào".
Trong số 3 cường quốc này, Trung Quốc là nước cuối cùng tiến hành thử nghiệm hạt nhân, vào năm 1996. Nga thử nghiệm lần cuối vào năm 1990, còn Mỹ là năm 1992.
Tuy nhiên, các cường quốc hạt nhân trên thế giới vẫn tiếp tục phát triển và thử nghiệm các hệ thống mang đầu đạn hạt nhân. Vài ngày trước, Nga tuyên bố đã thử nghiệm thành công ngư lôi siêu thanh Poseidon chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Thư Nghiêm (Theo CNN)
