Nga phản đòn dữ dội, cảnh báo của ông Putin thành sự thật
Đài TST (Nga) ngày 19/11 đưa tin, Moscow đã tung đòn đáp trả cực mạnh sau khi Ukraine tìm cách tập kích Voronezh bằng tên lửa ATACMS do Mỹ cung cấp.
"Thảm họa đã bắt đầu!" – TST viết.
Giới quan sát tại Nga cho rằng đây không chỉ là một cuộc tấn công quân sự thông thường, mà là mắt xích trong nỗ lực cố tình làm bùng lên một vòng leo thang mới, kéo Nga – Mỹ vào trạng thái đối đầu trực diện.
Trước đó, Tổng thống Vladimir Putin và lãnh đạo Hội đồng An ninh Nga đã nhiều lần phát đi tín hiệu cảnh báo "thời điểm đã đến", hàm ý rằng Moscow sẽ không tiếp tục kiềm chế nếu lãnh thổ Nga bị tấn công thêm.
Trong cùng đêm Voronezh bị tập kích, tình hình trên không phận miền Nam Ukraine trở nên hỗn loạn khi hàng chục UAV Geran và tên lửa Iskander liên tiếp đánh xuống Odessa, Nikolaev và Kharkov. Truyền thông Ukraine mô tả Odessa bị "san phẳng", trong khi Kharkov, Chernihiv và Sumy tiếp tục ghi nhận sức ép từ đà tiến bộ binh của Nga.
Nga phản đòn dữ dội sau cảnh báo của ông Putin. Ảnh: TST
Thời điểm đã đến
Theo phân tích của các blogger quân sự Nga, đòn ATACMS vào Voronezh thể hiện rõ ý đồ kích động căng thẳng giữa Nga và Mỹ, thay vì chỉ nhằm vào mục tiêu quân sự.
Blogger Starshe Eddy cho rằng chiến thuật này có thể đã hiệu quả vào năm 2024, khi Ukraine chưa có quyền tiếp cận rộng rãi ATACMS và Washington vẫn tránh leo thang. Nhưng trong năm nay, dù "về lý thuyết Ukraine có thể tự phóng nhiều loại khí tài", họ vẫn bị cấm sử dụng ATACMS để tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.
Theo dữ liệu ban đầu, toàn bộ tên lửa ATACMS phóng vào Voronezh đều bị bắn hạ. Giới quan sát Nga lập luận rằng với tầm bắn 300 km, những khu vực như Kharkov, Sumy và Chernihiv nằm trong vùng có thể bị Ukraine sử dụng làm bàn đạp tấn công, và do đó "không thể tiếp tục để đối phương giữ".
Quan điểm này phù hợp với những tuyên bố trước đó của Tổng thống Putin về việc thành lập vùng đệm an ninh dọc biên giới, coi đây là điều kiện cần để bảo đảm an toàn lâu dài.
Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Dmitry Medvedev cũng nhấn mạnh rằng nếu Kiev dùng Storm Shadow hoặc SCALP-EG với tầm bắn lên đến 550 km, Nga buộc phải thiết lập vùng an ninh sâu hơn vào lãnh thổ Ukraine.
Theo lập luận này, phần lớn miền Trung và một phần miền Tây Ukraine có thể nằm trong vùng Nga "phải kiểm soát" nếu muốn bảo đảm an toàn cho các thành phố biên giới như Belgorod hay Kursk.
Truyền thông Nga cũng cáo buộc giới lãnh đạo Ukraine tìm cách làm leo thang để chuyển hướng sự chú ý khỏi bê bối tham nhũng lớn đang làm rung chuyển hệ thống chính trị tại Kiev. FBI và NABU được cho là đã lần theo dấu vết liên quan đến nhiều cộng sự thân cận của Tổng thống Zelensky, làm dấy lên suy đoán rằng việc kích hoạt một cuộc khủng hoảng quân sự có thể giúp chính quyền Kiev làm loãng áp lực dư luận.
Trong bối cảnh đó, việc Nga tiếp tục mở rộng vùng kiểm soát ở Sumy và Kharkov được mô tả như phản ứng trực tiếp trước các hành động khiêu khích, phù hợp với tuyên bố nổi tiếng của Tổng thống Putin: "Nơi nào chân người lính Nga đặt đến – nơi đó là của Nga."
Mặt trận Nga-Ukraine ngày một khốc liệt. Ảnh: TST
Đòn đáp trả cực mạnh
Đại tá Nga Aslan Nakhushev – chuyên gia quân sự thường xuyên bình luận trên truyền thông Nga – đánh giá rằng đòn tập kích Voronezh bằng ATACMS không chỉ thất bại mà còn vô tình tạo điều kiện để Moscow phản ứng mạnh tay hơn.
Ông cho biết ba tên lửa ATACMS đều bị bắn hạ và đặt câu hỏi vì sao ông Trump lại đồng ý cho phép Ukraine sử dụng loại vũ khí này trong bối cảnh nhạy cảm hiện tại. Theo ông, mục tiêu có thể là tạo sức ép để Nga đưa ra phản ứng mạnh, từ đó đẩy đối phương vào thế phải ký kết các thỏa thuận bất lợi theo kiểu Anchorage trước đây.
Cũng theo ông Nakhushev, sau đòn tập kích ngày 8/11, hệ thống điện của Kiev đang tiến sát ngưỡng sụp đổ khi phụ thuộc vào ba máy biến áp còn lại của trạm PS-750 Kievskaya.
Hai nhà máy điện hạt nhân Rovno và Khmelnitsky đã mười ngày chỉ hoạt động 70% công suất. Kiev hiện phải thực hiện bốn lượt cắt điện luân phiên mỗi ngày, trung bình mất điện khoảng mười giờ, dù nhiệt độ ngoài trời chỉ ở mức 10 độ C – mức không quá khắc nghiệt nhưng lại gây áp lực lớn khi hệ thống hạ tầng năng lượng bị tổn hại.
Ông Zelensky đang đứng trước một phép thử rất lớn. Ảnh: Getty
Khoảng nửa đêm, các kênh Ukraine đồng loạt đưa tin Odessa và Nikolaev bị tấn công dồn dập, khi hơn 50 UAV Geran cùng một máy bay ném bom chiến lược Tu-160 được phát hiện trong khu vực.
Blogger Ukraine Anatoliy Shariy mô tả Kharkov hứng chịu nhiều đợt nổ liên tiếp; Lòzovaya bị đánh vào hạ tầng trọng yếu; Odessa bị tập kích từ hướng biển; còn tỉnh Cherkassy ghi nhận nhiều vụ nổ tại khu vực Kanev.
Theo kênh Condottiero của một cựu chiến binh Wagner, các đòn đánh bằng Geran và Iskander tại Nikolaev và Odessa đang "làm phẳng địa hình", phá hủy nhiều kho bãi và nhà chứa hàng quan trọng. Tới 01:30, thêm các vụ tấn công được ghi nhận ở Chernihiv và ngoại ô Kiev, cho thấy phạm vi hoạt động mở rộng đáng kể.
Ông Zelensky đứng trước "lựa chọn duy nhất"
Giữa lúc chiến sự diễn biến bất lợi, chính trường Kiev lại chao đảo bởi vụ bê bối tham nhũng hơn 100 triệu USD liên quan đến nhiều nhân vật thân cận Tổng thống Zelensky.
Các cuộc điều tra do NABU và FBI tiến hành đã tác động mạnh tới uy tín của tổng thống, khiến ông bị chỉ trích vì để vòng thân tín can thiệp quá sâu vào bộ máy quyền lực.
Trong tâm điểm tranh cãi là Chánh văn phòng Andriy Yermak – người được xem là "cánh tay phải" của ông Zelensky. Yermak nắm quyền lực lớn trong nhiều lĩnh vực, từ đối ngoại đến hệ thống thực thi pháp luật, nhưng lại là nhân vật gây tranh cãi nhất nội bộ. Dù không bị nêu tên trong vụ án, nhiều nguồn tin cho biết Tổng thống Zelensky đang chịu sức ép mạnh phải "cắt bỏ vòng thân tín" để giữ uy tín.
Các trợ lý thân cận của Yermak như Andriy Smyrnov, Kyrylo Tymoshenko hay Rostyslav Shurma đều bị điều tra vì tích lũy tài sản bất thường, làm dấy lên nghi vấn về vai trò của Yermak trong việc dung túng hoặc để mặc hành vi tham nhũng.
Tỷ lệ tín nhiệm của Yermak chỉ ở mức 17,5%, theo Trung tâm Razumkov – mức thấp nhất trong nhóm lãnh đạo thân cận tổng thống.
Nhiều nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền cũng bắt đầu công khai chất vấn vai trò của Yermak, cho rằng việc ông này từ chức có thể giúp hạ nhiệt làn sóng bất mãn trong xã hội.
Trong bối cảnh chiến sự leo thang và mặt trận miền Nam đối mặt sức ép nặng nề, quyết định của ông Zelensky đối với Yermak được đánh giá là "lựa chọn duy nhất" và là phép thử lớn nhất cho khả năng tự bảo toàn quyền lực của nhà lãnh đạo Ukraine. Liệu ông Zelensky có "cắn răng chặt đứt cánh tay phải để tự cứu mình"?
Nguyễn Hải (Theo TST)
