Máy bay không người lái của Ukraine đã xâm phạm không phận các nước Baltic trong những tuần gần đây, gây ra sự nhầm lẫn và làm gia tăng căng thẳng với Nga trong bối cảnh cam kết của Mỹ đối với an ninh tập thể của NATO đang bị đặt dấu hỏi.
Theo Reuters, các vụ xâm phạm xảy ra khi Ukraine sử dụng máy bay không người lái mang bom để tấn công các cảng Baltic của Nga, nơi xử lý gần 40% lượng xuất khẩu dầu khí của nước này.
Trong hầu hết các trường hợp, cả Kiev và các quốc gia Baltic đều xác nhận những máy bay không người lái đi lạc là của Ukraine. Tuy nhiên, họ cho rằng Nga đã khiến các UAV này lệch khỏi đường bay dự kiến thông qua các biện pháp tác chiến điện tử như gây nhiễu hoặc làm giả tín hiệu định vị.
Những công nghệ như vậy hiện được cả Nga và Ukraine sử dụng rộng rãi nhằm gây nhiễu hệ thống dẫn đường của máy bay không người lái và tên lửa đối phương.
Về phía mình, Nga cáo buộc Lithuania, Latvia và Estonia đã cho phép Ukraine sử dụng không phận của họ để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Nga. Các nước Baltic cùng Ukraine đều bác bỏ cáo buộc này.
Các nước NATO bất an uav Ukraine "lạc đường"
Phần lớn các máy bay không người lái không gây thiệt hại, thường rơi xuống những khu vực trống hoặc quay trở lại khỏi không phận Baltic. Tuy nhiên, cảm giác bất an trong khu vực đang ngày càng gia tăng.
Ngày 19/5, một máy bay quân sự của NATO đã bắn hạ một UAV bị nghi là của Ukraine tại Estonia. NATO cho biết với Reuters đây là lần đầu tiên tên lửa được phóng ở khu vực Baltic để bảo vệ liên minh kể từ khi ba quốc gia này gia nhập NATO vào năm 2004.
Ngày 20/5, các nghị sĩ Lithuania buộc phải xuống hầm trú ẩn khi một máy bay không người lái tiến về thủ đô Vilnius. Một ngày sau đó, cảnh báo trên không tiếp tục được ban hành tại miền bắc Lithuania.
"Mức độ đe dọa đang gia tăng. Máy bay không người lái đang bay vào. Chúng là của Ukraine, nhưng một số được trang bị chất nổ và có thể tấn công các mục tiêu dân sự. Chúng ta phải bảo vệ người dân", Bộ trưởng Quốc phòng Lithuania Robertas Kaunas nói với Reuters.
Asta Skaisgiryte, cố vấn chính sách đối ngoại của Tổng thống Lithuania, cho biết các nước Baltic đang bước vào một giai đoạn đặc biệt căng thẳng khi năng lực tác chiến bằng máy bay không người lái của Ukraine ngày càng phát triển, giúp các cuộc tấn công tầm xa của Kiev trở nên hiệu quả hơn.
Một số UAV đã xâm nhập không phận Baltic mà không bị phát hiện, qua đó bộc lộ những lỗ hổng trong hệ thống phòng không dọc biên giới NATO với Nga và Belarus.
Tại Latvia, Thủ tướng Evika Silina đã buộc phải từ chức sau khi sa thải Bộ trưởng Quốc phòng và quy trách nhiệm cho ông này về tình trạng thiếu hụt năng lực phòng không.
Các nước Baltic điều tra
Dù vẫn thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Ukraine, các quan chức Estonia đã trao đổi với Kiev rằng những vụ xâm phạm không phận như vậy là không có lợi và bày tỏ kỳ vọng Ukraine sẽ kiểm soát máy bay không người lái của mình tốt hơn.
Một nguồn tin quân sự Ukraine cho biết nước này đang tiến hành một cuộc điều tra "nghiêm túc" nhằm xác định cách thức Nga khiến các UAV Ukraine lệch hướng và xâm nhập không phận Baltic.
Trong khi đó, một nguồn tin quân sự cấp cao của Thụy Điển cho rằng Ukraine cố tình cho UAV bay sát biên giới Baltic với Nga, coi đây như một lớp lá chắn bởi Moscow sẽ không muốn bắn vào lãnh thổ NATO và mạo hiểm đối đầu trực tiếp với liên minh.
Bộ Ngoại giao Ukraine đã bác bỏ nhận định này. Kiev cáo buộc Nga cố tình gây nhiễu tín hiệu để hướng các UAV về phía các nước Baltic, đồng thời khẳng định Ukraine luôn lựa chọn đường bay nhằm giảm thiểu mọi nguy cơ đối với các đồng minh Baltic.
"Chúng tôi có thông tin tình báo cho thấy Nga cố tình làm điều này", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine, Heorhii Tykhyi, cho biết.
Tuần trước, Đại sứ Nga tại Liên Hợp Quốc đã thông báo với Hội đồng Bảo an rằng Moscow có thông tin Ukraine dự định phóng máy bay không người lái quân sự từ bên trong Latvia và các quốc gia Baltic khác, đồng thời cảnh báo rằng Nga sẽ đáp trả.
An An (Theo Reuters)
