Xem xong những mùa phim của Sex Education, tôi cứ ám ảnh mãi về những góc khuất trần trụi của không gian mạng được bộ phim vạch trần một cách vô cùng tàn nhẫn. Đặc biệt là sự cố phát tán ảnh riêng tư ở mùa đầu tiên, khi một bức ảnh nhạy cảm bị rò rỉ và lập tức lan truyền với tốc độ chóng mặt khắp ngôi trường Moordale.
Nó tạo ra một làn sóng bàn tán, chế giễu và cô lập độc hại từ chính bạn bè đồng lứa, biến thành một thứ vũ khí bạo lực mạng hủy hoại danh dự của một đứa trẻ chỉ trong vài phút. Bộ phim đã đưa ra một bài học xương máu về khái niệm "dấu chân kỹ thuật số" (Digital Footprint): Một khi thông tin hay hình ảnh đã bị đưa lên Internet, tốc độ và phạm vi lan truyền của nó là hoàn toàn không thể kiểm soát.
Câu chuyện này khiến tôi giật mình nhìn lại một bài học đắt giá mà chính con gái tôi đã phải trải qua ngoài đời thực, dù con là một đứa trẻ ngoan ngoãn và có năng lực xuất sắc.
Lớp vỏ bọc cá tính và sự chủ quan của tuổi học trò
Con gái tôi vốn là một niềm tự hào của gia đình, con học rất giỏi, sớm sở hữu chứng chỉ IELTS 7.0 và cả tiếng Trung HSK5. Thế nhưng, cũng như bao cô cậu tuổi teen khác, con cũng có một giai đoạn muốn khẳng định cái tôi, thích đăng những bức ảnh tinh nghịch, có phần cá tính và hơi nổi loạn lên mạng xã hội để thu hút sự chú ý của bạn bè.
Khi vợ chồng tôi phát hiện ra, chúng tôi đã ngồi lại trò chuyện, phân tích và góp ý nhẹ nhàng với con về những rủi ro trên không gian mạng. Con là một đứa trẻ hiểu chuyện nên đã tiếp thu ngay lập tức, tự tay rà soát và xóa bỏ hết những bức ảnh bốc đồng đó trên trang cá nhân của mình. Cứ ngỡ mọi chuyện đã sạch sẽ và an toàn, nhưng cả tôi và con đều không ngờ rằng, Internet luôn giữ lại những "vết tích" mà chúng ta vô tình bỏ sót.
Nhất cử nhất động trên mạng và cái giá phải trả ở đời thực
Biến cố xảy ra khi con gái tôi nộp hồ sơ ứng tuyển vào vị trí trợ giảng tại một trung tâm học thuật lớn. Với profile học lực xuất sắc và khả năng ngoại ngữ vượt trội, con hoàn toàn tự tin mình sẽ được nhận.
Thế nhưng, con lại bất ngờ nhận được thông báo từ chối từ phía trung tâm. Khi con gặng hỏi lý do, phía bộ phận nhân sự đã thẳng thắn chia sẻ rằng, họ có quy trình kiểm tra lý lịch và hoạt động trên mạng xã hội của ứng viên, và họ đã nhìn thấy một bức ảnh cũ có gắn thẻ con từ một năm trước.
Đó không phải là ảnh do con đăng, mà là ảnh của một người bạn trong nhóm chụp bốn người, trong đó các con đều có hành động giơ ngón tay thối đầy nổi loạn. Chỉ vì một khoảnh khắc bốc đồng từ quá khứ bị bạn bè lưu lại, hình ảnh một cô bé trợ giảng tri thức, chuẩn mực mà con đang xây dựng đã hoàn toàn sụp đổ trong mắt nhà tuyển dụng. Con đã khóc rất nhiều vì tiếc nuối và hối hận, nhưng tôi biết, đây là bài học thực tế không có trong sách vở mà con buộc phải tự mình trải qua để trưởng thành.
Hãy cẩn trọng trước khi nhấn nút chia sẻ
Chứng kiến câu chuyện của con và những tình tiết trong phim, tôi càng thấm thía rằng mạng xã hội không bao giờ là một trò chơi vô hại. Chúng ta phải cực kỳ cẩn trọng với những gì mình chia sẻ, gửi đi hoặc thậm chí là xuất hiện chung trong khung hình của người khác, ngay cả với những người bạn mà mình tin tưởng nhất.
Bởi lẽ, bạn không bao giờ lường trước được "dấu chân kỹ thuật số" đó sẽ đi về đâu và một ngày nào đó trong tương lai, nó sẽ quay trở lại định nghĩa con người bạn theo cách bạn không mong muốn nhất. Giá trị của một con người cần thời gian dài để chứng minh qua năng lực và sự cố gắng, nhưng đôi khi, chỉ cần một nút bấm, một cái tag vô tình từ quá khứ cũng đủ để đóng sập cánh cửa cơ hội của một đứa trẻ ngay trước mắt.
Minh Châu
