Dân gian thường truyền miệng rằng các loại mật cá, đặc biệt là cá to, có tác dụng tăng cường sức khỏe, tăng cường sinh lực, thậm chí có thể chữa được một số bệnh. Do đó, nhiều người thường lấy mật của cá trắm, chép, trôi, mè,... pha với nước hoặc rượu để uống. Không ít người thậm chí còn nuốt sống cả túi mật cá. Tuy nhiên, đây là những hành động hết sức nguy hiểm, có thể gây nhiễm độc nghiêm trọng, suy gan và thận nặng nề, thậm chí có thể dẫn tới tử vong.
Nguy kịch chỉ vì nuốt mật cá
Cổng thông tin điện tử của Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) đưa tin về một trường hợp phải đến cấp cứu chỉ vì nuốt mật cá trắm. Theo đó, tình trạng của bệnh nhân này vẫn nguy kịch dù đã được tiến hành lọc máu, chạy thận nhân tạo.
Được biết, tại Trung tâm này, trường hợp bị ngộ độc mật cá như vậy không phải là hiếm. Mỗi năm, Trung tâm đều phải cấp cứu cho vài chục trường hợp bị nhiễm độc mật cá. Bệnh nhân tới viện thường có các biểu hiện như vàng da, vàng mắt. Những ca bệnh nặng còn có tình trạng viêm gan, suy gan, chảy máu khắp nơi, vô niệu do suy thận cấp, chất độc ứ trong người,... và phải tiến hành lọc máu liên tục trong nhiều ngày. Đáng chú ý, Trung tâm cũng ghi nhận nhiều trường hợp tử vong chỉ vì nuốt mật cá.
Mật cá độc như thế nào?
Theo các bác sĩ của Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), mật động vật nói chung và mật cá trắm nói riêng đều có thể gây độc vì trong thành phần của chúng có chứa nhiều độc chất. Cá càng to, khả năng gây ngộ độc càng nhiều.
Báo Sức khỏe và Đời sống thông tin, một con cá trôi chỉ nặng 0,5kg nhưng uống mật của con cá này cũng có thể dẫn tới suy thận cấp. Mật của một con cá trắm nặng từ 3kg trở lên chắc chắn sẽ gây ngộ độc và có thể dẫn tới tử vong nếu bệnh nhân không được điều trị kịp thời. Sau khi nuốt mật cá, bệnh nhân thường không tử vong ngay lập tức mà thường sau vài tiếng, thậm chí vài ngày khi chất độc đã ngấm vào cơ thể và phá hủy các cơ quan nội tạng.
Cyprinol sulfat – một loại acid mật – chính là độc tố được xác định có trong mật cá. Khi xâm nhập vào cơ thể người, độc tố này có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến nội tạng, hệ sinh sản và máu, thông tin từ báo Sức khỏe và Đời sống.
Đáng chú ý, cyprinol sulfat chỉ tập trung trong các cơ quan như mật, gan và tụy của cá, hoàn toàn không hiện diện trong phần thịt cá. Độc tố này cũng chỉ xuất hiện ở cá nước ngọt, không có trong các loài cá sống ở nước mặn.
Ngoài ra, cyprinol sulfat rất ổn định khi gặp nhiệt độ cao. Vì vậy, dù đã nấu chín, mật cá vẫn có thể gây ngộ độc nghiêm trọng cho người ăn.
Theo báo Sức khỏe và Đời sống, các triệu chứng nhiễm độc mật cá thường xuất hiện sau 2–3 giờ uống mật cá, biểu hiện theo mức độ từ nhẹ tới nặng.
Trường hợp nhẹ, bệnh nhân có thể:
- Đau bụng âm ỉ
- Buồn nôn hoặc nôn nhẹ
- Đại tiện phân lỏng trong khi tiểu tiện vẫn bình thường
Trường hợp nặng, bệnh nhân có triệu chứng:
- Đau bụng dữ dội
- Nôn nhiều, nôn thốc tháo
- Tiêu chảy liên tục
- Tiểu tiện ít dần, có thể vô niệu (không có nước tiểu)
- Phù do suy thận cấp
Những trường hợp rất nặng, bệnh nhân có triệu chứng:
- Vô niệu hoàn toàn
- Phù toàn thân
- Khó thở
- Hôn mê
Lúc này, bệnh nhân có thể tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) thông tin, trong y học cổ truyền, chỉ một số loại mật như mật gấu, mật ba ba, mật rắn, lợn, gà hoặc vịt mới được sử dụng làm thuốc chữa bệnh. Việc sử dụng mật cá trắm, mật cóc… theo truyền miệng trong dân gian là hoàn toàn sai lầm và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Ngay cả với những loại mật được phép dùng, người bệnh cũng cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định, liều lượng và phương pháp chế biến do bác sĩ Đông y hướng dẫn, phù hợp với từng thể trạng và bệnh lý cụ thể.
Lam Chi
(Tổng hợp)
