Nền ẩm thực Việt Nam nổi bật bởi sự phong phú và bản sắc riêng ở từng vùng đất. Không chỉ là những món ăn đã trở thành "quốc dân" như phở, bún chả, bánh mì, mà còn có hàng trăm loại bánh đặc sản mang đậm hồn quê - mộc mạc từ cái tên cho đến cách chế biến. Dưới đây là 10 món bánh không chỉ ngon mà còn gây ấn tượng mạnh bởi… tên gọi kỳ lạ.
1. Bánh gio
Bánh gio (hay bánh tro, bánh ú tro) là món bánh truyền thống thường thấy vào dịp Tết Đoan Ngọ, có màu vàng trong đặc trưng nhờ được làm từ gạo nếp ngâm nước tro. Mùi thơm nhẹ, vị thanh mát, khi ăn thường chấm mật mía. Đây là đặc sản lâu đời, phổ biến khắp miền Bắc và được xem là đặc sản số 1 của Bắc Kạn cũ, nay thuộc Thái Nguyên.
2. Bánh cóng
Tên nghe khá lạ tai, bánh cóng (hay bánh cống) là món ăn của người Khmer Nam Bộ, phổ biến ở Cần Thơ (khu vực Sóc Trăng cũ). Bánh được đổ trong khuôn nhỏ hình trụ giống như chiếc "cóng", bên trong là hỗn hợp bột, đậu xanh, thịt heo, tôm… rồi chiên giòn. Khi ăn kèm rau sống và nước mắm chua ngọt thì đúng là "đỉnh của chóp".
3. Bánh cáy
Mặc dù tên hơi lạ nhưng bánh cáy là món đặc sản trứ danh ở vùng Thái Bình cũ, nay thuộc Hưng Yên. Bánh được làm từ gạo nếp, mạch nha, gừng, lạc, mứt… với lớp vỏ vàng cam, giòn ngọt và bùi. Tên bánh được lý giải là do màu sắc giống trứng con cáy (một loại cua nhỏ). Có người lại cho rằng đây là biến âm từ "bánh cay" mà ra.
4. Bánh pía
Bánh pía có nguồn gốc từ người Triều Châu, là biểu tượng ẩm thực của Sóc Trăng trước đây (nay là Cần Thơ). Bánh nhiều lớp, nhân ngọt hoặc mặn như đậu xanh, trứng muối, sầu riêng… Bánh pía được xem là "vị bánh mùa Trung thu" không thể thiếu ở miền Tây, với hương vị đậm đà và khó trộn lẫn.
5. Bánh uôi
Món bánh truyền thống của người Mường ở tỉnh Hòa Bình cũ, nay thuộc tỉnh Phú Thọ, nổi bật bởi cái tên nghe như không có nghĩa. Bánh uôi (hay còn gọi là bánh tình yêu, bánh vợ chồng…) có hình dáng nhỏ nhắn, được làm từ nếp nương, nhân thịt hoặc đậu xanh, gói lá dong rồi hấp chín. Người dân địa phương xem đây là món bánh không thể thiếu trong các dịp lễ, cưới hỏi.
6. Bánh khọt
Món ăn nổi tiếng từ khu vực Vũng Tàu (nay thuộc TP.HCM), bánh khọt có hình dáng nhỏ như bánh căn, vỏ giòn tan, nhân tôm hoặc hải sản. Tên gọi "khọt" được cho là bắt nguồn từ tiếng động khi đổ bột vào khuôn. Bánh ăn kèm rau sống và nước mắm pha, rất được lòng du khách.
7. Bánh tai
Món bánh có cái tên đơn giản nhưng lại mang nhiều kỷ niệm với người dân Phú Thọ. Bánh được làm từ bột gạo, nhân thịt mộc nhĩ rồi hấp chín. Hình dáng bánh giống chiếc tai người, ăn mềm và dẻo thơm.
8. Bánh gật gù
Đặc sản độc lạ của Tiên Yên (Quảng Ninh), bánh gật gù nhìn giống bánh cuốn, nhưng khi ăn lại có độ dẻo mềm hơn hẳn. Người ta nói vì ăn ngon quá nên ai cũng gật gù tán thưởng, từ đó cái tên này ra đời. Bánh thường ăn với nước mắm chưng mỡ gà và hành khô - đậm đà, thơm béo.
9. Bánh ngải
Bánh ngải - nghe tên dễ khiến người ta ngờ ngợ - nhưng thực chất là bánh làm từ lá ngải cứu, gạo nếp và nhân vừng đen, đặc sản của người Tày ở Lạng Sơn. Bánh có màu xanh đậm, dẻo thơm, ăn bùi béo mà lại tốt cho sức khỏe.
10. Bánh răng bừa
Là tên gọi đặc trưng của người Thanh Hóa dành cho bánh tẻ. Bánh dài thon, gói trong lá dong hoặc lá chuối, nhìn như chiếc… răng bừa cày ruộng. Nhân bánh là hỗn hợp thịt, mộc nhĩ, hành khô, khi ăn chấm nước mắm ớt rất hợp vị.
Ẩm thực Việt không chỉ ngon mà còn đầy sáng tạo, thể hiện ngay trong những cái tên bánh vừa dân dã vừa thú vị. Mỗi chiếc bánh là một câu chuyện, một nét văn hóa, và dù tên có lạ đến đâu thì sau khi thưởng thức, ai cũng phải gật gù vì… ngon thật!
Châu Anh
