Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng, lấy ý kiến nội dung dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp với nhà giáo, hướng dẫn thi hành Luật Nhà giáo.
Tại dự thảo Nghị định, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất từ năm 2026, tất cả nhà giáo đều được hưởng hệ số lương đặc thù. Trong đó, giáo viên mầm non được hưởng hệ số lương đặc thù mức 1,25 so với hệ số lương hiện hưởng.
Riêng giáo viên mầm non giảng dạy tại trường, lớp dành cho người khuyết tật, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập được hưởng thêm 0,05 so với mức quy định. Lúc này, hệ số lương đặc thù lên mức cao nhất là 1,3. Mức tính này chưa bao gồm các khoản phụ cấp khác theo quy định hiện hành.
Mức điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện đời sống của nhà giáo – đặc biệt là giáo viên mầm non, nhóm lao động đang được đánh giá "vừa thiếu lại vừa yếu" về chế độ đãi ngộ lẫn điều kiện làm việc.
Những người giữ lửa đầu đời giữa bộn bề áp lực
Gắn bó với nghề suốt 16 năm, cô T.N, giáo viên một Trường Mầm non tại tỉnh An Giang vẫn nhớ rất rõ những ngày đầu vào nghề với mức lương chỉ hơn 1 triệu đồng mỗi tháng. Đến nay, dù đã dành nhiều năm cho lớp học, thu nhập của cô vẫn chỉ hơn 10 triệu đồng/tháng.
100% giáo viên mầm non đang xếp lương thấp nhất (Ảnh minh họa).
Áp lực công việc chồng chất, điều kiện đãi ngộ còn nhiều hạn chế khiến nghề giáo mầm non trở thành một trong những bậc học vất vả nhất. Trong cuộc trò chuyện với Người Đưa Tin, cô N. chia sẻ nhiều tâm tư về những khó khăn, áp lực của nghề, cũng như mong muốn có thêm sự quan tâm từ xã hội.
"Lương thấp nhưng nhiều khi chúng tôi phải tự bỏ tiền túi để mua đồ dùng dạy học, không đủ chi trả cuộc sống buổi tối và cuối tuần tôi phải làm thêm đồ gia công tại nhà", cô T.N bày tỏ.
Cô T.N kể, trong các bậc học, mầm non là bậc có hệ số lương thấp nhất. Cô và đồng nghiệp phải đến trường từ 6h45 để đón trẻ và nhiều hôm ra về khi đã hơn 17h. Công việc thì vất vả vì vừa dạy, vừa chăm sóc các con, từng bữa ăn, giấc ngủ đều phải chu toàn vì trẻ còn rất nhỏ, dễ xảy ra tai nạn hay va chạm.
"Còn nhớ khi con tôi học tiểu học, ngày nào cháu cũng phải theo mẹ đi từ rất sớm vì tôi phải đến trường đón học sinh. Cháu thường đến trường khi sân trường còn chưa có ai, ngồi thui thủi một mình với hộp cơm trên tay. Nhìn con mà đau lòng lắm, nhưng mình đã chọn nghề thì phải đảm bảo trách nhiệm", cô T.N nói.
Không chỉ dừng lại ở đó, cô và đồng nghiệp còn áp lực trong công tác giảng dạy bởi luôn phải đổi mới, sáng tạo, nhất là trong thời buổi chuyển đổi số. Các cô phải học, phải cập nhật công nghệ liên tục để theo kịp xã hội. Bên cạnh đó, còn áp lực từ phụ huynh, thi đua, phong trào…
"Nếu được nói lên tiếng nói của mình, tôi chỉ mong xã hội quan tâm hơn nữa đến giáo viên mầm non. Mong rằng chính sách lương, phụ cấp đặc thù, điều kiện làm việc sẽ sớm được cải thiện để giáo viên yên tâm gắn bó lâu dài", cô T.N bày tỏ.
Cùng chung nỗi niềm, cô Nguyễn Thị Mai Hồng - Trường Mầm non Nghi Ân (tỉnh Nghệ An) cho biết, giáo viên mầm non không chỉ giảng dạy mà còn phải đảm bảo an toàn, sức khỏe cho trẻ. Trên thực tế, ngày làm việc có thể kéo dài tới 12 tiếng.
"Dù vất vả là vậy, giáo viên mầm non vẫn phải đối diện với nhiều áp lực khác khi chỉ cần một học sinh lỡ tay cào bạn hoặc đánh nhau, phụ huynh có thể tìm đến lớp trách móc, thậm chí có trường hợp giáo viên bị tấn công. Tiếng ồn, tiếng khóc, mùi nôn trớ, việc tiếp xúc với chất thải của trẻ, hay môi trường nhiều vi khuẩn do trẻ thường xuyên ốm… đều là những điều chúng tôi phải chịu đựng mỗi ngày", cô Hồng chia sẻ.
Điều khiến cô Hồng còn trăn trở chính là đồng lương hiện tại chưa đủ để bù đắp những nỗ lực ấy. "Nhiều đồng nghiệp của tôi phải làm thêm việc khác để trang trải cuộc sống", cô Hồng xúc động nói.
Những chia sẻ của cô T.N và cô Hồng chỉ là hai trong vô số lát cắt về thực trạng đời sống của giáo viên mầm non – nhóm nghề mà 100% đang xếp lương thấp nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp.
Nghịch lý "vừa thừa vừa thiếu"
Trong bối cảnh các chính sách giáo dục đang được rà soát và điều chỉnh, vấn đề thu nhập và áp lực công việc của giáo viên mầm non tiếp tục trở thành tâm điểm. Đây được xem là nhóm lao động "vừa thiếu lại vừa yếu" khi gánh trên vai khối lượng công việc lớn nhưng chế độ đãi ngộ vẫn còn hạn chế.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Dũng - nguyên hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp.HCM.
Theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng - nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp.HCM, giáo viên mầm non hiện nay đang phải đối mặt với một nghịch lý lớn. Theo đó, khối lượng công việc và áp lực nghề nghiệp cao nhưng mức thu nhập lại thấp nhất trong hệ thống giáo dục.
"Đây là vấn đề không chỉ về chính sách tiền lương mà còn liên quan đến sự công nhận xã hội đối với vai trò của giáo viên mầm non trong việc hình thành nhân cách và nền tảng phát triển của trẻ em", ông Dũng nhấn mạnh.
Theo ông Dũng, mức lương cơ bản của giáo viên mầm non hiện thấp, dù có phụ cấp ưu đãi nghề 35%, nhưng tổng thu nhập vẫn không đủ đáp ứng chi phí sinh hoạt, đặc biệt ở các thành phố lớn.
"Công việc của giáo viên mầm non rất vất vả. Bởi không chỉ dạy mà còn chăm sóc, vệ sinh, cho ăn, dỗ ngủ, theo dõi sức khỏe và đảm bảo an toàn cho trẻ", ông Dũng nói.
Theo nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kĩ thuật Tp.HCM, nguyên nhân mức lương thấp là do cơ chế tiền lương theo ngạch bậc: Hệ thống lương hiện hành chưa phản ánh đúng đặc thù nghề nghiệp. Nhiều địa phương vẫn ưu tiên ngân sách chủ yếu cho bậc phổ thông và đại học.
"Cần cải cách chính sách tiền lương với việc điều chỉnh hệ số lương khởi điểm cao hơn và bổ sung phụ cấp đặc thù cho giáo viên mầm non. Đồng thời cải thiện điều kiện làm việc như giảm sĩ số trẻ/lớp, bổ sung nhân lực hỗ trợ, và tăng cường đào tạo kỹ năng nghề nghiệp", ông Dũng đề xuất.
100% giáo viên mầm non đang xếp lương THẤP NHẤT trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp, trong đó:
- Hệ số khởi điểm của giáo viên mầm non hạng III là 2,1 trong khi các chức danh hạng III của viên chức ngành khác khác là 2,34 (cao gấp khoảng 1,11 lần).
- Hệ số khởi điểm của giáo viên mầm non hạng II là 2,34 trong khi các chức danh hạng II của viên chức ngành khác khác là 4,4 (cao gấp khoảng 1,88 lần).
- Hệ số khởi điểm của giáo viên mầm non hạng I là 4 trong khi các chức danh hạng I của viên chức ngành khác khác là 6,2 (cao gấp khoảng 1,55 lần).
- Hệ số lương cao nhất mà giáo viên mầm non có thể được hưởng là 6,38, trong khi hệ số lương cao nhất mà viên chức ngành khác có thể được hưởng là 8 (cao gấp khoảng 1,25 lần).
