Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I từ năm 2026-2030).
15 tỉnh, thành mất cân bằng giới tính khi sinh
Bộ Y tế xác định 15/34 tỉnh, thành có tỷ số giới tính khi sinh trên 109 bé trai/100 bé gái để ưu tiên triển khai các giải pháp ngăn ngừa lựa chọn giới tính trước sinh, theo VietNamnet.
15 tỉnh, thành bao gồm: Hà Nội, Bắc Ninh, Sơn La, Hưng Yên, Phú Thọ, Lạng Sơn, Hải Phòng, Thái Nguyên, Lai Châu, Thanh Hóa, Lào Cai, Ninh Bình, Quảng Ninh, Nghệ An và Điện Biên.
Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc (từ Quảng Trị trở ra), đặc biệt là khu vực Đồng bằng sông Hồng.
Danh sách 15 tỉnh, thành có tỷ số giới tính khi sinh cao tập trung ở phía Bắc - Ảnh: BVPSTW
Giai đoạn 2021-2024, Bắc Ninh là địa phương có tỷ số giới tính khi sinh cao nhất cả nước, đạt 119,6 bé trai/100 bé gái. Sau khi sáp nhập với Bắc Giang, tỷ số này năm 2025 khoảng 121,1 bé trai/100 bé gái.
Tại Hà Nội, tỷ số giới tính khi sinh hiện duy trì khoảng 110-111 bé trai/100 bé gái. Hải Phòng ghi nhận 113,5 bé trai/100 bé gái và tăng lên 116,7 bé trai/100 bé gái trong 6 tháng đầu năm 2026.
Sơn La cũng là một trong những "điểm nóng". Trong 10 năm qua, tỷ số giới tính khi sinh của tỉnh luôn dao động từ 116,4-120 bé trai/100 bé gái, hiện ở mức khoảng 118 bé trai/100 bé gái.
Đề xuất đưa nội dung vào trường học
Bộ Y tế xác định, đối tượng can thiệp không chỉ là các cặp vợ chồng mà còn mở rộng tới thanh thiếu niên, vị thành niên, nam giới, phụ nữ, trẻ em gái, cán bộ y tế - dân số, cộng tác viên dân số.
Theo báo Công Luận, một điểm mới đáng chú ý là Bộ Y tế đề xuất huy động các chức sắc tôn giáo tham gia tuyên truyền, vận động thay đổi nhận thức về bình đẳng giới, phòng ngừa lựa chọn giới tính thai nhi. Các địa phương sẽ tổ chức hội nghị, hội thảo dành cho đại diện các tôn giáo nhằm lan tỏa thông điệp này.
Song song đó, Bộ Y tế đề xuất xây dựng mô hình cộng đồng xóa bỏ tư tưởng trọng nam hơn nữ tại những địa bàn có tỷ số giới tính khi sinh cao. Các địa phương sẽ lựa chọn thôn, bản, tổ dân phố để triển khai mô hình, xây dựng quy ước cộng đồng và tổ chức các hoạt động sinh hoạt nhằm thay đổi nhận thức của người dân.
Dự thảo cũng đề cập việc xây dựng các mô hình hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái, thông qua hoạt động truyền thông nâng cao vị thế phụ nữ, thành lập các câu lạc bộ dành cho trẻ em gái và biểu dương những phụ nữ, trẻ em gái tiêu biểu trong cộng đồng.
Bộ Y tế cũng đề xuất đưa kiến thức về ngăn ngừa mất cân bằng giới tính khi sinh vào trường học.
Theo đó, cơ quan này sẽ xây dựng tài liệu để thí điểm lồng ghép nội dung trong các hoạt động ngoại khóa ở bậc THCS, THPT, đồng thời hướng dẫn đưa nội dung vào chương trình đào tạo của các trường đại học, cao đẳng và trung cấp khối ngành y.
Hằng năm, nhân Ngày Quốc tế Trẻ em gái (11/10), dự kiến sẽ tổ chức Tháng hành động với nhiều hoạt động truyền thông nhằm nâng cao vai trò, vị thế của phụ nữ và trẻ em gái.
Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất thực hiện các cuộc khảo sát, nghiên cứu về những yếu tố văn hóa, xã hội tác động đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để đề xuất, điều chỉnh các chính sách và giải pháp can thiệp phù hợp trong giai đoạn tới.
Giả Hủ (Tổng hợp)
