20 năm Intel tại Việt Nam: Từ vài trăm nhân sự đến cơ sở lắp ráp chip lớn nhất trong mạng lưới toàn cầu của Intel

Hai mươi năm trước, khi Intel quyết định đầu tư vào Việt Nam và khởi công nhà máy tại Khu Công nghệ cao TP.HCM (SHTP), ngành bán dẫn trong nước vẫn còn là một lĩnh vực khá mới mẻ. Sau hai thập kỷ, cơ sở này không chỉ trở thành nhà máy lắp ráp và kiểm định chip lớn nhất trong mạng lưới toàn cầu của Intel, mà còn được xem như một trong những dấu mốc quan trọng trong quá trình đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Từ vài trăm nhân sự tiên phong vào năm 2006, Intel Products Việt Nam (IPV) hiện tạo ra khoảng 6.500 việc làm trong lĩnh vực công nghệ cao. Tính đến nay, Intel đã cam kết đầu tư tổng cộng 4,1 tỷ USD vào Việt Nam.

Theo Intel, IPV hiện đóng vai trò trọng yếu trong mạng lưới sản xuất của tập đoàn với danh mục sản phẩm đa dạng, bao gồm cả dòng vi xử lý Intel Series 3 dành cho AI PC dựa trên tiến trình Intel 18A. Sau 20 năm hoạt động, nhà máy tại TP.HCM đã xuất xưởng hơn 4 tỷ đơn vị sản phẩm và đóng góp hơn 110 tỷ USD giá trị xuất khẩu.

Riêng trong năm 2025, IPV đóng góp khoảng 11,67 tỷ USD giá trị xuất khẩu, tương đương 57% tổng kim ngạch xuất khẩu của Khu Công nghệ cao TP.HCM và khoảng 12% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn TP.HCM.

Không chỉ tập trung vào sản xuất, Intel cho biết một trong những trọng tâm lớn nhất của doanh nghiệp tại Việt Nam trong suốt hai thập kỷ qua là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao.

Thông qua hợp tác với Chính phủ Việt Nam, Đại học Bang Arizona cùng nhiều trường đại học kỹ thuật trong nước, Intel từng bước tham gia xây dựng mô hình hợp tác công – tư trong giáo dục kỹ thuật và STEM thông qua Chương trình Liên minh Giáo dục Đại học ngành Kỹ thuật (HEEAP).

Theo doanh nghiệp, chương trình này đã góp phần hiện đại hóa giáo dục kỹ thuật tại Việt Nam, nâng cao năng lực giảng dạy và mở rộng cơ hội tiếp cận STEM cho lực lượng lao động tương lai trong lĩnh vực công nghệ.

Intel cho biết hơn 9.000 giảng viên đã được đào tạo thông qua các chương trình này, trong đó hơn một phần ba là nữ giới. Những hoạt động liên quan đến giáo dục và phát triển cộng đồng từng giúp Intel Products Việt Nam nhận Giải thưởng Doanh nghiệp Xuất sắc (Award for Corporate Excellence) do Ngoại trưởng Mỹ trao tặng vào năm 2012.

Trong bối cảnh ngành bán dẫn ngày càng trở thành lĩnh vực chiến lược của Việt Nam, Intel cũng đang mở rộng các hoạt động hỗ trợ đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu trong nước.

Vào tháng 5 vừa qua, doanh nghiệp đã trao tặng hơn 30 thiết bị lắp ráp và kiểm định chip cho Khu Công nghệ cao TP.HCM và Đại học Quốc gia Hà Nội nhằm phục vụ công tác đào tạo và nghiên cứu bán dẫn.

Các sản phẩm và công nghệ được Intel trưng bày tại lễ kỷ niệm 20 năm của Intel Products Việt Nam.

Theo Intel, đây là lần đầu tiên tại Việt Nam có doanh nghiệp chuyển đổi công năng các thiết bị sản xuất chip thực tế sang mục đích đào tạo và nghiên cứu. Việc đưa các hệ thống từng hoạt động trong môi trường sản xuất công nghiệp vào trường đại học được kỳ vọng sẽ giúp sinh viên và đội ngũ nghiên cứu có thêm cơ hội tiếp cận trực tiếp với quy trình bán dẫn hiện đại.

Song song với bán dẫn, Intel cũng đang thúc đẩy các chương trình liên quan đến trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam thông qua sáng kiến Intel Digital Readiness.

Chương trình bao gồm nhiều hạng mục như AI for Leaders, AI for Citizens, AI for Future Workforce và AI for Youth, hướng đến mục tiêu thúc đẩy phổ cập AI ở nhiều cấp độ khác nhau, từ lãnh đạo doanh nghiệp, người lao động cho đến thế hệ trẻ.

Intel cho biết, các chương trình này được triển khai nhằm góp phần thúc đẩy quá trình ứng dụng AI tại Việt Nam trong bối cảnh quốc gia đang đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển nền kinh tế dựa trên công nghệ.

Sự hiện diện của Intel tại Việt Nam cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ trong nước. Trong suốt 20 năm qua, IPV đã hỗ trợ đào tạo và phát triển gần 10.000 kỹ sư, chuyên viên kỹ thuật và nhà lãnh đạo người Việt, đồng thời tạo điều kiện cho hơn 600 nhà cung cấp nội địa tham gia vào chuỗi sản xuất tiên tiến.

Theo doanh nghiệp, các đối tác trong nước không chỉ tham gia vào chuỗi cung ứng mà còn được hỗ trợ nâng cao tiêu chuẩn vận hành, đổi mới sáng tạo và chất lượng theo các tiêu chuẩn toàn cầu của Intel.

Ngoài hoạt động sản xuất và đào tạo nhân lực, Intel cũng nhấn mạnh các nỗ lực liên quan đến phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội tại Việt Nam.

Theo doanh nghiệp, nhà máy tại TP.HCM đã tiết kiệm hơn 60 triệu kWh điện, đưa vào sử dụng 3,2 triệu kWh điện xanh và cắt giảm hơn 16.400 tấn carbon phát thải ròng. Đồng thời, IPV đạt tỷ lệ xử lý và tái chế 100% chất thải nguy hại, tái chế 99% rác thải thông thường, cũng như tiết kiệm và tái sử dụng hơn 1,5 triệu m3 nước.

Intel cũng cho biết đã đầu tư khoảng 22 triệu USD cho các chương trình hỗ trợ giáo dục, môi trường, sức khỏe và an toàn tại Việt Nam, bao gồm khoản hỗ trợ 10 tỷ đồng trong giai đoạn dịch COVID-19.

Song song với các chương trình cộng đồng, doanh nghiệp cho biết hơn 60% nhân sự của Intel tại Việt Nam đã tham gia các hoạt động tình nguyện với tổng thời gian đóng góp hơn 256.000 giờ cho các hoạt động xã hội trong nhiều năm qua.

Trong dịp kỷ niệm 20 năm hoạt động tại Việt Nam, Intel Products Việt Nam cũng tiếp tục nhận thêm nhiều hình thức khen thưởng, bao gồm Bằng khen từ Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bằng khen và Cờ thi đua từ UBND TP.HCM.

Trước đó, IPV cũng từng hai lần nhận Giải thưởng Chất lượng Intel (Intel Quality Award – IQA) vào các năm 2016 và 2022, đồng thời được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba vào năm 2017.

Với vai trò là một trong những cơ sở trọng điểm của Intel tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Nhật Bản, Intel cho biết nhà máy tại Việt Nam sẽ tiếp tục mở rộng các hoạt động đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực và phát triển công nghệ trong thời gian tới.

Tuấn Lê