Tại Hội nghị Khoa học Tim mạch Toàn quốc 2025 vừa diễn ra tại Hà Nội, nội dung được nhiều chuyên gia chú ý không chỉ nằm ở điều trị, mà còn ở dự phòng chủ động – đặc biệt là tiêm chủng cho người trưởng thành và người lớn tuổi có bệnh nền tim mạch. Đây được xem là bước tiến quan trọng để giảm gánh nặng bệnh truyền nhiễm và những biến cố nguy hiểm liên quan đến tim mạch.
Theo thống kê Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 200.000 ca tử vong do bệnh tim mạch, chiếm 33% tổng số ca tử vong. Đáng chú ý, người mắc bệnh tim mạch thường đối mặt với nguy cơ cao hơn rất nhiều khi nhiễm các bệnh truyền nhiễm phổ biến như cúm, Covid-19, viêm phổi do phế cầu hay RSV.
GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng – Phó Chủ tịch Hội Tim mạch học Việt Nam – cho biết: người mắc bệnh tim mạch không chỉ dễ nhiễm trùng hơn mà còn có nguy cơ xuất hiện biến cố tim mạch nghiêm trọng trong hoặc sau nhiễm trùng. “Đây là mối quan hệ hai chiều rất đáng lo ngại nhưng lâu nay chưa được nhận diện đầy đủ,” ông nhấn mạnh.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mức độ rủi ro vượt trội của nhóm bệnh nhân tim mạch: Người bị suy tim sung huyết có nguy cơ nhập viện do RSV cao gấp 4–33 lần so với người không mắc bệnh. Khi bị viêm phổi do phế cầu, khả năng xuất hiện suy tim mới tăng hơn 14%, trong khi nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng trên 7%.
Những con số này cho thấy việc chỉ tập trung điều trị tim mạch là chưa đủ. Các chuyên gia thống nhất rằng phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm bằng tiêm chủng đóng vai trò quyết định để phá vỡ vòng xoáy bệnh lý hai chiều.
Tại hội nghị, nhiều chuyên gia quốc tế và trong nước đều chia sẻ quan điểm chung: với bệnh nhân tim mạch, tiêm chủng không phải lựa chọn tùy ý, mà là một phần thiết yếu của chăm sóc toàn diện.
Nhiều tổ chức y khoa lớn như Trường Môn Tim mạch học Hoa Kỳ (ACC), Hội Tim mạch – Truyền nhiễm Đài Loan hay các hiệp hội y khoa Bồ Đào Nha đã đưa ra khuyến cáo tương tự: cần đưa vắc xin thành trụ cột dự phòng, đặc biệt cho người trưởng thành có bệnh nền tim mạch và nhóm cao tuổi.
Tại Việt Nam, Hội Tim mạch học Việt Nam đã cập nhật đồng thuận về tiêm chủng cho người trưởng thành mắc hoặc có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch, đồng thời thúc đẩy đào tạo nhân viên y tế và tăng cường truyền thông cộng đồng.
PGS.TS.BS Dương Thị Hồng – Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương – đưa ra một dữ liệu rất đáng chú ý:
86% bệnh nhân sẽ đồng ý tiêm phòng cúm nếu được bác sĩ tim mạch khuyến cáo.
Theo bà, điều này cho thấy vai trò trọng yếu của đội ngũ bác sĩ trong việc tư vấn và lồng ghép tiêm chủng vào quy trình khám – điều trị thường quy. “Nếu việc tư vấn được thực hiện bài bản, rõ ràng và nhất quán, chúng ta có thể cải thiện đáng kể tỷ lệ tiêm chủng ở nhóm nguy cơ cao,” PGS Hồng nhấn mạnh.
Từ góc độ bệnh viện, TS.BS Nguyễn Hoàng Hải – Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định – cho rằng để tiêm chủng được tích hợp hiệu quả vào hệ thống chăm sóc, cần đơn giản hóa quy trình, cung cấp hướng dẫn rõ ràng cho người bệnh và giải quyết rào cản tâm lý do dự tiêm chủng. Đây là chìa khóa để bảo vệ người lớn tuổi khỏi các bệnh truyền nhiễm đã có vắc xin.
Trong khuôn khổ Hội nghị năm nay, chuỗi hội thảo được thực hiện với sự đồng hành của GSK Việt Nam đã giúp củng cố góc nhìn khoa học về mối liên hệ giữa bệnh truyền nhiễm và bệnh lý tim mạch. Các chuyên gia kỳ vọng chiến lược tiêm chủng chủ động sẽ sớm trở thành thực hành thường quy, góp phần giảm thiểu nhập viện, biến chứng và tử vong ở nhóm bệnh nhân nguy cơ cao. GSK Việt Nam – đơn vị đồng hành chuyên môn – cũng nhấn mạnh cam kết theo đuổi các giải pháp khoa học tiên tiến nhằm chủ động đi trước bệnh tật, không chỉ điều trị mà còn phòng ngừa và giảm biến chứng dài hạn cho cộng đồng.
Trang Đào
