Theo Tổ chức Y tế Thế giới, riêng năm 2019 đã ghi nhận khoảng 33 triệu ca nhiễm trùng đường hô hấp dưới cấp tính liên quan đến RSV. Điều đáng lo ngại là loại virus này không chỉ ảnh hưởng đến trẻ nhỏ, nhóm thường được nhắc tới nhiều nhất, mà còn đặc biệt nguy hiểm với người lớn tuổi và những người có bệnh nền.
RSV – mối nguy bị “đánh giá thấp” ở người lớn tuổi và người có bệnh nền
RSV là virus chuyên biệt gây bệnh ở người, tấn công toàn bộ đường hô hấp từ mũi đến phổi, với biểu hiện từ nhẹ như cảm lạnh cho đến viêm phổi nặng, có thể đe dọa tính mạng. Một trong những đặc điểm nguy hiểm của RSV là khả năng tái nhiễm suốt đời, đồng nghĩa với việc bất kỳ ai cũng có thể mắc lại nhiều lần, đặc biệt khi hệ miễn dịch suy yếu.
Theo PGS.TS.BS Phan Thu Phương, Trung tâm Hô hấp – Bệnh viện Bạch Mai, người lớn tuổi và những người suy giảm miễn dịch có nguy cơ diễn biến nặng cao hơn khi mắc RSV. Nguy cơ này càng gia tăng ở những bệnh nhân có bệnh đồng mắc như hen suyễn, COPD hay suy tim sung huyết – những tình trạng vốn đã làm suy yếu chức năng hô hấp.
Không dừng lại ở đó, PGS.TS.BS Lê Thượng Vũ từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết RSV có thể gây ra các biến chứng kéo dài và nghiêm trọng. Đáng chú ý, ở nhóm bệnh nhân lớn tuổi mắc COPD, viêm phế quản mạn hay khí phế thũng, có tới 80,4% trường hợp xuất hiện đợt cấp trong thời gian nhập viện khi nhiễm RSV – một con số cho thấy mức độ nguy hiểm không thể xem nhẹ.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, gánh nặng của RSV ở người lớn tuổi hiện vẫn đang bị đánh giá thấp. PGS.TS.BS Dương Thị Hồng từ Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương nhận định nguyên nhân đến từ việc thiếu thông tin và nhận thức chưa đầy đủ về bệnh. Khi người dân chưa ý thức rõ rủi ro, việc chủ động phòng ngừa – yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe – vẫn chưa được quan tâm đúng mức.
Từ bị động sang chủ động: Đẩy mạnh dự phòng cho nhóm nguy cơ cao
Trước thực tế đó, các chuyên gia y tế ngày càng nhấn mạnh vai trò của dự phòng chủ động, đặc biệt ở người lớn tuổi và người có bệnh nền. TS.BS Phan Hữu Hên từ Bệnh viện Chợ Rẫy cho rằng việc tiêm chủng không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế các biến chứng nguy hiểm, góp phần giảm tải cho hệ thống y tế. Hiện nay, nhiều tổ chức y tế trong và ngoài nước đã khuyến nghị tiêm vắc xin RSV cho người từ 60 tuổi trở lên.
Ở góc độ điều trị, TS.BS Nguyễn Quốc Thái – Bệnh viện Bạch Mai – nhấn mạnh rằng dự phòng cần được xem là một phần không thể tách rời của chăm sóc sức khỏe toàn diện. Bác sĩ không chỉ điều trị khi bệnh xảy ra mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn, giúp bệnh nhân hiểu rõ lợi ích của tiêm chủng và chủ động bảo vệ bản thân.
Trong bối cảnh đó, theo đại diện Tập đoàn dược phẩm GSK, các công nghệ vắc xin mới được phát triển dựa trên dữ liệu khoa học toàn diện đang mở ra cơ hội bảo vệ hiệu quả hơn trước những tác nhân nguy hiểm như RSV. GSK cũng phối hợp cùng các hội chuyên ngành tim mạch, hô hấp, nội tiết và đái tháo đường tại Việt Nam để cập nhật kiến thức y khoa và nâng cao năng lực cho đội ngũ y tế. Những nỗ lực này không chỉ dừng lại ở việc cung cấp giải pháp, mà còn hướng tới một mục tiêu dài hạn: giúp người lớn tuổi, đặc biệt là những người có bệnh nền, được bảo vệ toàn diện hơn trước các bệnh truyền nhiễm.
PV
