Ngày 13/11/2026, phân viện đào tạo Imperial Lifelong Learning thuộc Đại học Imperial College London (Anh) công bố báo cáo nghiên cứu phơi bày tâm lý lo âu và lén lút của người lao động trẻ khi dùng AI tại công sở.
Trái ngược với suy nghĩ phổ biến rằng thế hệ trẻ (Gen Z - những người sinh từ cuối thập niên 1990 đến đầu thập niên 2010) là nhóm hào hứng và tự tin nhất khi áp dụng công nghệ mới vào công việc, kết quả khảo sát của Đại học Imperial College London lại cho thấy một mối quan hệ đầy mâu thuẫn. Cụ thể, có tới 35% nhân viên thuộc thế hệ Gen Z thừa nhận họ cảm thấy bản thân "đang làm điều thiếu trung thực" hoặc mang cảm giác tội lỗi mỗi khi nhờ các công cụ AI giải quyết công việc hàng ngày ở công ty.
Đáng chú ý hơn, 26% nhân viên trẻ được hỏi bày tỏ nỗi sợ hãi rằng nếu đồng nghiệp hoặc cấp trên phát hiện ra họ dùng AI để hoàn thành nhiệm vụ, mọi người sẽ tỏ thái độ thất vọng hoặc đánh giá thấp năng lực thật sự của họ. Báo cáo cũng ghi nhận rằng dù thế hệ nhân viên lớn tuổi hơn một chút (nhóm Millennials) là những người sử dụng AI thường xuyên nhất trong công việc hàng ngày, nhưng cả hai thế hệ đều có chung nỗi ám ảnh về ánh nhìn phán xét từ đồng nghiệp xung quanh.
Chính nỗi sợ bị coi là "kẻ ăn gian" hoặc lo ngại sếp thấy công việc đã có máy móc làm thay nên cắt giảm biên chế đã đẩy 29% nhân viên Gen Z vào con đường sử dụng AI lén lút (thuật ngữ chuyên môn gọi là Shadow AI). Thay vì dùng các phần mềm chính thức được công ty cấp phép, những nhân viên này tự ý mở các trang chatbot AI cá nhân trên điện thoại riêng hoặc trình duyệt ẩn danh để tóm tắt báo cáo, viết thư điện tử và xử lý dữ liệu nội bộ mà tuyệt đối không báo cho bộ phận quản lý biết.
Theo nhóm nghiên cứu tại Đại học Imperial College London, việc gần một phần ba nhân sự trẻ phải giấu giếm chuyện dùng AI như làm điều sai trái vừa tạo ra áp lực tâm lý nặng nề cho người lao động, vừa đẩy doanh nghiệp vào rủi ro rò rỉ dữ liệu mật ra bên ngoài khi thiếu đi quy tắc hướng dẫn minh bạch từ ban lãnh đạo.
Vân Anh
