Theo Đông y, mùa hè đa hỏa đa thấp, thời tiết viêm nhiệt bậc nhất. Mùa hè là mùa tương ứng với tạng tâm, dương khí trong cơ thể cực thịnh nhưng công năng của tỳ vị lại dễ bị thương tổn. Do đó, dùng trà vào mùa hè chủ yếu thanh nhiệt trừ thấp, thanh tâm bổ tỳ, phòng chữa nhiều bệnh…
Tuy nhiên, với những người bị viêm dạ dày, hành tá tràng, táo bón, người mắc chứng cao huyết áp, mất ngủ khi dùng phải rất thận trọng.
Trà xanh
Trà xanh có tác dụng thanh nhiệt giải khát, tiêu hóa tốt, lợi tiểu, định thần.
Thành phần chính trong trà gồm nhóm hợp chất polyphenol có khả năng ức chế các gốc tự do oxy, do đó có tác dụng chống được các bệnh ung thư và làm chậm quá trình lão hóa.
Trong trà còn có caffeine kích thích nhẹ thần kinh trung ương, hệ hô hấp và tim mạch, tạo cảm giác sảng khoái, dễ chịu, kích thích hoạt động của thận và tăng cường sự lưu thông máu. Nhờ đó giúp cơ thể nhanh chóng thải bỏ các sản phẩm thừa của sự trao đổi chất, tăng cường sự trao đổi chất và sự hấp thụ oxy trong cơ thể.
Theo y học cổ truyền, trà xanh có tác dụng thanh nhiệt giải khát, tiêu hóa tốt, lợi tiểu, định thần. Dùng ngoài nấu nước ngâm rửa vết bỏng hay lở loét có tác dụng sát khuẩn, chóng lên da non.
Trà vối
Cây vối có tên khoa học là cleistocalyx operculatus, cả lá, cành non và nụ đều có mùi thơm dễ chịu. Từ lâu, cây vối được người dân dùng làm trà uống giải khát. Lá vối giúp ăn ngon, tiêu hóa tốt; chất đắng, chát trong vối sẽ kích thích tiết nhiều dịch tiêu hóa, chất tanin bảo vệ niêm mạc ruột. Bên cạnh đó, tinh dầu vối có tính kháng khuẩn nhưng đặc biệt không hại vi khuẩn có ích trong ruột.
Theo các nghiên cứu, lá và nụ vối có chất kháng sinh thực vật, diệt được nhiều mầm vi khuẩn gây bệnh, kể cả vi trùng gram- và gram+. Theo đông y, vối có vị hơi chát, tính mát, không độc, tác dụng thanh nhiệt, sát khuẩn. Dân gian thường dùng lá, vỏ, thân, hoa làm thuốc chữa đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy, mụn nhọt, viêm đại tràng mạn tính.
Trà kim ngân hoa
Hoa kim ngân như một loại "vương dược" giải độc.
Kim ngân hoa hay còn gọi là kim ngân, nhẫn đông, song bào hoa, nhị hoa, kim đằng,... Đông Y ví hoa kim ngân như một loại "vương dược" giải độc nhờ tính hàn, vị ngọt, có lợi về kinh phế, tâm và vị; với công dụng thanh nhiệt, giải độc.
Theo Y học hiện đại thì kim ngân hoa có thể giúp giảm sưng tấy và kháng virus nhờ chứa nhiều loại hợp chất thực vật chống oxy mạnh mẽ như quercetin, flavonoid. Bên cạnh đó, kim ngân hoa còn được sử dụng trong điều trị chứng khó tiêu, nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus, cải thiện trí nhớ, kiểm soát đường huyết, cảm lạnh thông thường,...
Trà hoa cúc
Cúc hoa còn gọi là cam cúc hoa, bạch cúc hoa, cúc hoa trắng, cúc điểm vàng, tên khoa học chrysanthemum sinense sabine. Thành phần chủ yếu trong tinh dầu hoa cúc là bisabolol (levomenol), là hoạt chất có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe.
Bisabolol tác dụng chống kích ứng, chống viêm và chống vi khuẩn, đẹp da. Chúng được dùng như thành phần dưỡng da, giúp giảm bong tróc và kích thích quá trình tự phục hồi của da.
Nhiều nghiên cứu chứng minh hoa cúc chứa apigenin, một chất tác dụng ngăn ngừa tế bào ung thư lan rộng. Cây hoa cúc được trồng nhiều ở nước ta để lấy hoa làm thuốc hay ướp chè, nấu rượu.
Theo tài liệu cổ, hoa cúc trắng có vị ngọt, đắng, tính hơi hàn, cúc hoa vàng có vị đắng cay, tính ôn vào 3 kinh phế, can và thận, tác dụng giải độc, dùng chữa hoa mắt, nhức đầu, mắt đỏ đau, mụn nhọt.
