Thời đôi mươi, nếu không may thất nghiệp, chúng ta có thể tặc lưỡi, coi đó như một cơ hội để nghỉ ngơi cho đầu óc thảnh thơi rồi tìm hướng đi mới. Nhưng đến khi gần 40 tuổi, bố mẹ đã già, bản thân cũng không còn “đủ trẻ”,, 2 từ “thất nghiệp” lúc này không còn là chuyện “nghỉ ngơi cho hồi sức rồi tính sau” được nữa.
Vì áp lực cơm áo gạo tiền là câu chuyện hàng ngày, hàng tháng, không đợi ai nghỉ ngơi bao giờ.
Mới đây trong một cộng đồng tâm sự, một người phụ nữ 37 tuổi đã trải lòng về tình cảnh bế tắc tương tự. Cô viết: “Mình 37 tuổi, chưa chồng con gì, trước đây đi làm trái ngành rồi giờ thất nghiệp. Ở tuổi này, đi xin việc khó quá mọi người ạ, không biết làm gì kiếm sống nữa…”.
Trong phần bình luận của bài đăng, không ít người bày tỏ, chia sẻ kinh nghiệm lẫn trải nghiệm. Phần lớn đều đồng tình: Tầm này, đi đâu cũng thấy sa thải với cắt giảm nhân sự. Dân văn phòng U40, nhiều người cần nhất là sự ổn định mà đùng cái bị đuổi, nên hoang mang bấp bênh là chuyện nhiều người gặp phải, dù đương nhiên không ai mong muốn.
“38 tuổi, gần 15 năm làm văn phòng, cũng mới phải xin đi làm công việc tay chân đây bạn ạ, cụ thể là nhân viên đóng hàng cho 1 shop gần nhà, kết hợp chạy giao hàng nếu shop có đơn gấp. Ban đầu ngợp lắm, vì mình quen làm văn phòng rồi, nhưng tuổi này cũng chẳng còn nhiều lựa chọn nữa, tự an ủi bản thân cứ lao động chân chính là được” - Một người bày tỏ.
“Quan trọng là rào cản tâm lý thôi, chứ việc thì chẳng thiếu. Là phụ nữ thì xin đi làm giúp việc, trông trẻ cho đỡ vất, chứ làm giao hàng với chạy xe ôm sợ là không kham nổi” - Một người chia sẻ.
“Bạn có vốn hay có kỹ năng gì ra tiền không? Kiểu như làm bánh, nấu ăn hay cắm hoa ấy. Thử nghĩ theo hướng đó, rồi đi học thêm nếu cần. Còn đương nhiên tầm này kinh doanh không đơn giản, nhưng nếu không đi làm thuê thì chỉ còn mỗi cách đó” - Một người gợi ý.
“37 tuổi thì cũng chưa hẳn là già, nhưng xác định đi làm văn phòng thì phải thật sự giỏi với cứng nghề, mới cạnh tranh được, cũng vẫn có ưu tiên kinh nghiệm hơn là tuổi tác mà. Mình cũng 37 tuổi, vừa với xin được việc đây. Lúc phỏng vấn người ta còn bảo tuổi này tính ra có cái hay, là con cái lớn rồi, nên đi làm cũng đỡ lo. Mình thấy cũng đúng, chẳng qua bản thân mình tự mặc cảm vì tuổi tác thôi chứ nhà tuyển dụng chưa chắc đã nghĩ vậy đâu, cứ lạc quan lên” - Một người động viên.
Chuẩn bị thế nào để bớt chông chênh khi thất nghiệp, nhất là ở tuổi trung niên?
Thất nghiệp trong trạng thái bị động, dù ở tuổi nào đi chăng nữa, cũng đều là một cảm giác không mấy dễ chịu. Hoài nghi năng lực của bản thân, hoang mang khi nghĩ về tương lai phía trước là điều dễ hiểu.
Dẫu vậy, trạng thái bấp bênh ấy cũng có thể giảm bớt phần nào, nếu bản thân mỗi người đã có sự chuẩn bị từ trước.
1. Xây dựng nền tảng tài chính vững chắc
Đầu tiên chính là quỹ dự phòng, càng nhiều càng tốt, nhất là với người U40 trở lên. Vì thất nghiệp đồng nghĩa với mất thu nhập, mà tuổi này, trách nhiệm tài chính thường không nhỏ: Lo cho bố mẹ già, chăm sóc con cái, gia đình nhỏ của chính mình cũng như bản thân,...
Thế nên việc tích lũy một khoản dự phòng đủ để duy trì chi tiêu trong ít nhất 12 tháng là điều cần thiết. Bên cạnh đó, cũng cần đa dạng hóa danh mục tiết kiệm, có thể kết hợp gửi tiết kiệm ngân hàng, đầu tư định kỳ và ưu tiên tính an toàn, kết hợp với tích sản.
Nếu đảm bảo được quỹ dự phòng, quỹ tiết kiệm, quỹ đầu tư - tích sản từ khi vẫn có thu nhập, thì dù có không may thất nghiệp, bản thân cũng không quá chông chênh đến mức bất an, mất ăn mất ngủ.
2. Không ngừng cập nhật và nâng cao kỹ năng
Bị sa thải, tìm việc hoài không được,... không đồng nghĩa với chấp nhận bị bỏ lại trong thị trường lao động, dù ở tuổi nào đi chăng nữa. Nghĩ theo hướng tích cực, đây là thời điểm cần nhìn nhận lại kỹ năng hiện có và cập nhật những kiến thức mới phù hợp với xu hướng ngành nghề. Việc học thêm các kỹ năng số, ngoại ngữ, quản lý dự án, hay kỹ năng mềm như giao tiếp và thuyết trình sẽ giúp bản thân trở nên cạnh tranh hơn.
Nhà tuyển dụng thường ưu tiên ứng viên có kinh nghiệm nhưng đồng thời cần thấy sự linh hoạt, khả năng thích nghi với công nghệ và quy trình mới. Việc chủ động học hỏi và nâng cấp kỹ năng còn giúp bản thân tự tin hơn, giảm bớt mặc cảm tuổi tác và tâm lý lo lắng khi phải tìm kiếm công việc mới.
3. Phát triển mạng lưới quan hệ và uy tín nghề nghiệp
Đi làm, kỹ năng chuyên môn đương nhiên là cần thiết. Nhưng bên cạnh đó, việc “quen biết ai” cũng quan trọng không kém việc “biết làm gì”. Bởi đôi khi công việc chúng ta tìm được không đến từ các trang tuyển dụng, mà là từ người quen. Họ biết chỗ này đang tuyển, chỗ kia đang thiếu người,... thậm chí còn trước khi thông tin tuyển dụng được đăng lên.
Việc xây dựng và duy trì mạng mối quan hệ trong lĩnh vực mình muốn theo đuổi sẽ giúp tăng cơ hội tìm việc. Những mối quan hệ này thực ra không có gì cao xa, có thể bao gồm đồng nghiệp cũ, đối tác kinh doanh,... Việc giữ liên lạc, chia sẻ kiến thức, tham gia các sự kiện hay hội thảo chuyên ngành sẽ giúp bạn được cập nhật thông tin thị trường lao động, đồng thời tạo cơ hội tìm việc cho chính mình.
Ngọc Linh
