Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) cho biết Iran hiện sở hữu 5.000 quả thủy lôi cùng học thuyết quân sự tập trung vào loại vũ khí này. Trong khi đó, Hải quân Hoa Kỳ dường như đang rơi vào thế "trở tay không kịp" để ngăn chặn.
Eo biển Hormuz hiện đã bị phong tỏa và nhiều khả năng các bãi thủy lôi đã được rải xuống đây. Tuy nhiên, nếu Hoa Kỳ muốn dọn sạch số thủy lôi này, họ sẽ phải đối mặt với một vấn đề nan giải: Những con tàu chuyên dụng lại đang ở một nơi khác trên thế giới.
Theo chuyên trang quân sự The War Zone (TWZ), hai tàu chiến ven biển (LCS) lớp Independence là USS Tulsa và USS Santa Barbara – vốn được cấu hình để thực hiện nhiệm vụ quét mìn – hiện được phát hiện đang có mặt tại châu Á.
Tờ TWZ cho biết: "Trước đó, cả hai con tàu này đều được triển khai tiền phương tại Trung Đông. Chúng đã đến Bahrain khoảng hơn một năm trước để thay thế cho nhóm tàu săn mìn lớp Avenger đã nghỉ hưu. Giờ đây, khi các cuộc tấn công của Iran vào tàu thương mại khiến giao thông hàng hải qua eo biển chiến lược Hormuz gần như tê liệt, những con tàu này lại xuất hiện ở nơi cách đó hàng nghìn km."
Được biết, một quan sát viên tại Malaysia đã nhìn thấy sự hiện diện của hai con tàu này tại đây trong tuần qua.
Phương thức săn mìn của Tàu chiến ven biển (LCS)
Cơ chế hoạt động của những con tàu này ra sao? Dựa trên trải nghiệm thực tế khi tham quan một tàu LCS vào năm ngoái, có thể thấy rõ quy trình vận hành qua các hệ thống chuyên dụng.
The War Zone phân tích: "USS Tulsa và USS Santa Barbara nằm trong số ít các tàu LCS lớp Independence được trang bị gói nhiệm vụ (module) chống thủy lôi (MCM). Ở dạng hiện tại, gói này bao gồm thiết bị sonar dò mìn dạng kéo, các phương tiện mặt nước không người lái (CUSV) trang bị đồ nghề quét mìn, cùng hệ thống phát hiện và tiêu diệt mìn được triển khai từ trực thăng MH-60 Sea Hawk."
Gần đây, tờ Navy Times cũng đưa tin về việc các tàu chống mìn thế hệ cũ đã bị cho ngừng hoạt động. Tờ báo này viết: "Hải quân Mỹ đã cho nghỉ hưu một nửa số tàu chống mìn lớp Avenger vào năm ngoái và bắt đầu thay thế chúng bằng các tàu chiến ven biển có khả năng chống mìn."
Theo báo cáo năm 2017 của Văn phòng Tình báo Hải quân (ONI), tác chiến thủy lôi là một trụ cột chính trong học thuyết quân sự của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGCN) và đây đang được xem là một yếu tố then chốt trong cuộc xung đột hiện nay.
Một quan chức Hải quân chia sẻ với tờ Military Times: "Gói nhiệm vụ MCM [trên tàu chiến ven biển] là một bộ hệ thống có người lái và không người lái tinh vi, được thiết kế để định vị, nhận dạng và tiêu diệt thủy lôi ở khoảng cách an toàn hơn so với các tàu lớp Avenger trước đây."
Trong tuần này, tờ The New York Times cũng có bài phân tích sâu về "cách thức hoạt động của thủy lôi Iran". Tờ báo cho biết: "Iran đã bóp nghẹt một trong những tuyến đường hàng hải quan trọng nhất thế giới, eo biển Hormuz, bằng cách đe dọa các tàu buôn và tấn công các tàu chở dầu. Tuy nhiên, theo ước tính của Cơ quan Tình báo Quốc phòng, Iran còn có hơn 5.000 quả thủy lôi trong kho vũ khí. Các quan chức Mỹ cho biết Iran đã bắt đầu triển khai chúng."
Nói về thủy lôi nói chung, tờ Times giải thích: Kể từ Thế chiến I, quân đội các nước đã phát triển nhiều loại thủy lôi để quấy rối và đánh chìm tàu địch. Loại phổ biến nhất là mìn neo – những đầu đạn được giữ ngay dưới mặt nước bằng một sợi xích nối với mỏ neo nặng dưới đáy biển. Ở nửa dưới của đầu đạn hình cầu là thuốc nổ, phía trên là một khoang khí để tạo lực nổi. Các "sừng" (ngòi nổ) dày chìa ra ngoài chứa các thiết bị kích nổ mìn ngay khi va chạm với thân tàu.
Lịch sử tác chiến thủy lôi của Iran
Báo cáo của Văn phòng Tình báo Hải quân đã nhắc lại một sự cố xảy ra vào năm 1987, gần cuối cuộc chiến Iran-Iraq.
Tháng 7/1987, Hải quân Mỹ chính thức bị kéo vào cuộc xung đột và bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu của Kuwait đã được đổi cờ sang Mỹ. Con tàu đầu tiên như vậy, chiếc Bridgeton, đã vấp phải mìn cách đảo Farsi 22 dặm. Dù các tàu hộ tống Mỹ ghi nhận nhiều hoạt động của tàu nhỏ ngoài khơi đảo Farsi nhiều giờ trước đó, họ vẫn không phát hiện được việc rải mìn. Vụ tấn công tàu Bridgeton được coi là phát súng mở màn cho cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran.
Hai tháng sau, vào tháng 9, Hải quân Mỹ phát hiện tàu Iran Ajr của Iran đang rải mìn trên luồng hàng hải gần Bahrain. Đáp trả lại, tàu Iran Ajr bị trực thăng Mỹ tấn công, bị đặc nhiệm Navy SEALs lên tàu kiểm soát và sau đó bị đánh chìm tại Vịnh Ba Tư. Sau sự kiện đó, Iran tạm dừng các hoạt động rải mìn, nhưng "Cuộc chiến tàu dầu" vẫn tiếp diễn.
Đó chưa phải là lần cuối cùng Iran sử dụng thủy lôi. Theo báo cáo năm 2017 của ONI: "Thủy lôi là thành phần then chốt trong chiến lược của IRGCN tại eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư. Họ nhận ra tác động to lớn mà thủy lôi mang lại trong Chiến tranh tàu dầu và Chiến dịch Bão táp Sa mạc, từ đó đầu tư vào các loại mìn mới và tàu rải mìn. IRGCN sở hữu kho thủy lôi khổng lồ, bao gồm cả mìn chạm nổ và mìn ảnh hưởng (kích nổ bằng từ trường hoặc âm thanh)."
Ai sẽ giải cứu eo biển Hormuz?
Theo tờ The Guardian, Vương quốc Anh đã đồng ý gửi các máy bay không người lái quét mìn đến hỗ trợ mở cửa eo biển Hormuz.
Báo cáo của The Guardian cho hay: “Chính phủ đang cân nhắc triển khai các thiết bị quét mìn trên không để dọn dẹp tuyến đường thủy huyết mạch, nhằm khôi phục hoạt động xuất khẩu dầu mỏ. Tuy nhiên, các quan chức cho rằng việc gửi tàu chiến có thể khiến tình hình tồi tệ hơn do tính chất bất ổn của cuộc chiến."
Trong khi đó, trên mạng xã hội Truth Social vào thứ Ba, Tổng thống Donald Trump đã phàn nàn rằng hầu hết các đồng minh NATO đã từ chối lời kêu gọi hỗ trợ sứ mệnh chống Iran.
Quốc Vinh (Theo 19fortyfive)
