EQ thấp không phải là một “án phạt” hay dấu hiệu cho thấy ai đó là người xấu. Nó đơn giản là việc khả năng nhận diện, thấu hiểu và phản hồi cảm xúc của người khác còn hạn chế.
Điều đáng nói là EQ thấp rất hiếm khi lộ diện bằng những hành vi quá cực đoan. Nó thường xuất hiện qua những câu nói quen miệng, nghe thì bình thường, thậm chí còn được xem là thẳng thắn hay cá tính. Nhưng chính những câu nói ấy lại âm thầm khiến các mối quan hệ rạn nứt. Dưới đây là 5 câu nói ngầm khẳng định rằng EQ của bạn đang ở mức thấp hơn bạn tưởng.
1. “Tôi chỉ nói sự thật thôi, khó nghe thì chịu”
Câu nói này thường được dùng như một lá chắn đạo đức. Người nói tin rằng mình đang trung thực, mà đã trung thực thì không cần để ý cảm xúc người khác. Tuy nhiên, EQ không nằm ở việc bạn nói đúng hay sai, mà nằm ở cách bạn chọn để nói điều đó.
Sự thật có thể được diễn đạt theo nhiều cách. Một người có EQ cao sẽ cân nhắc hoàn cảnh, trạng thái tâm lý của người nghe và mục đích của cuộc trò chuyện. Trong khi đó, người EQ thấp thường đặt sự thẳng thắn của mình lên trên tất cả, rồi xem mọi phản ứng tiêu cực là do người khác yếu đuối.
Thực chất, dùng “sự thật” để nói lời làm tổn thương người khác không phải là dũng cảm, mà là thiếu tinh tế. Trung thực không đồng nghĩa với việc nói mọi thứ mình nghĩ ra ngay lập tức.
2. “Có vậy mà cũng buồn à?”
Đây là một trong những câu nói thể hiện rõ nhất sự thiếu đồng cảm. Khi ai đó buồn, họ không cần bạn đánh giá nỗi buồn đó có hợp lý hay không. Cảm xúc vốn không hoạt động theo logic, càng không phải là thứ để so sánh.
Người EQ thấp thường nhìn cảm xúc của người khác qua lăng kính của mình. Họ nghĩ rằng nếu bản thân không buồn trong tình huống đó, thì người khác cũng không nên buồn. Nhưng mỗi người có một ngưỡng chịu đựng khác nhau, một bối cảnh sống khác nhau.
Nói “có vậy mà cũng buồn” vô tình gửi đi thông điệp rằng cảm xúc của đối phương là thừa thãi. Lâu dần, người ta sẽ ngừng chia sẻ với bạn, không phải vì họ ổn, mà vì họ biết mình sẽ không được lắng nghe.
3. “Tôi mà ở trong hoàn cảnh đó thì tôi đã làm khác”
Nghe qua, câu này có vẻ mang tính góp ý hoặc chia sẻ kinh nghiệm. Nhưng sâu bên trong, nó phản ánh xu hướng đặt bản thân ở vị trí trung tâm và xem góc nhìn của mình là chuẩn mực.
Bạn không ở trong hoàn cảnh đó. Bạn không chịu áp lực, không mang theo những nỗi sợ, tổn thương hay trách nhiệm giống người kia. Việc khẳng định rằng mình sẽ làm tốt hơn không giúp ích gì, mà chỉ khiến người đang gặp khó khăn cảm thấy mình yếu kém hoặc sai lầm.
Người EQ cao thường hỏi thêm để hiểu rõ câu chuyện, hoặc đơn giản là lắng nghe. Người EQ thấp thì vội vàng đưa ra kết luận và giải pháp, ngay cả khi người khác chỉ cần được cảm thông chứ không cần lời khuyên.
4. “Tôi không quan tâm người khác nghĩ gì”
Câu nói này thường được gắn với hình ảnh sống tự do, mạnh mẽ và không lệ thuộc. Nhưng trên thực tế, hoàn toàn không quan tâm đến cảm nhận của người khác lại là một dấu hiệu đáng lo.
Sống cho mình không có nghĩa là bỏ mặc tác động của lời nói và hành vi của mình lên người xung quanh. Người EQ cao vẫn giữ quan điểm cá nhân, nhưng họ ý thức được ranh giới xã hội và trách nhiệm cảm xúc trong các mối quan hệ.
Người EQ thấp dùng câu nói này để hợp thức hóa sự thô ráp trong giao tiếp. Họ không phân biệt được giữa việc không chạy theo sự đánh giá và việc phớt lờ cảm xúc người khác. Lâu dần, họ dễ rơi vào trạng thái bị xa lánh mà không hiểu lý do.
5. “Tôi như thế từ trước đến giờ rồi, không thay đổi được”
Đây là câu nói khép lại mọi cơ hội trưởng thành về mặt cảm xúc. Khi một người tin rằng tính cách là cố định, họ cũng đồng thời từ chối học cách giao tiếp tốt hơn.
EQ không phải là thứ bẩm sinh không thể điều chỉnh. Nó là kỹ năng có thể rèn luyện qua trải nghiệm, phản hồi và sự tự quan sát. Việc bám chặt vào câu “tôi là vậy” thường chỉ là cách né tránh trách nhiệm thay đổi.
Người EQ cao sẵn sàng lắng nghe góp ý, dù đôi khi khó chịu. Họ hiểu rằng điều chỉnh cách nói chuyện không làm họ mất đi bản sắc, mà giúp họ kết nối tốt hơn với người khác.
Kết lại, những câu nói trên không khiến bạn trở thành người xấu, nhưng chúng là dấu hiệu cho thấy bạn đang gặp khó khăn trong việc thấu hiểu cảm xúc xung quanh. Nếu bạn nhận ra mình từng nói những điều này, đó không phải là lý do để tự trách, mà là cơ hội để nhìn lại. Chỉ cần chậm lại một chút trước khi phản ứng, lắng nghe nhiều hơn và bớt phán xét hơn, EQ của bạn đã có thể thay đổi theo hướng tích cực hơn rất nhiều.
