Thận là “bộ lọc” quan trọng giúp cơ thể loại bỏ chất thải và giữ cân bằng điện giải. Tuy nhiên, cơ quan này có khả năng bù trừ rất lớn, ngay cả khi hơn một nửa số đơn vị lọc bị hư hại, phần còn lại vẫn đủ sức đảm đương công việc. Chính vì vậy, ở giai đoạn đầu, suy giảm chức năng thận thường diễn ra âm thầm, không gây khó chịu rõ rệt. Nhiều người chỉ phát hiện khi đã mất tới hơn 70% chức năng lọc.
Theo Life Times, nhiều chuyên gia cho rằng chỉ cần quan sát kỹ những thay đổi nhỏ trong nước tiểu, chúng ta đã có thể phát hiện sớm những bất thường của cơ quan này.
Nước tiểu có nhiều bọt
Nếu nước tiểu có bọt hoặc sủi bọt có thể cho thấy thận có vấn đề. Mặc dù nước tiểu bình thường đôi khi có bọt (do tốc độ chảy mạnh nhưng thường thì bọt sẽ tan ngay), nhưng nếu nước tiểu có bọt hoặc sủi bọt (vẫn còn dù đã xả nước) thì rất đáng lo ngại. Liên tục bị nước tiểu có bọt hoặc sủi bọt có thể có nghĩa có nhiều protein trong nước tiểu hơn bình thường. Đây có thể là dấu hiệu của suy thận hoặc các vấn đề về thận khác như bệnh thận IgA hoặc hội chứng thận hư, theo AKF.
Nếu nước tiểu có bọt hoặc sủi bọt có thể cho thấy thận có vấn đề.
Tiểu đêm nhiều
Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất là đi tiểu đêm nhiều. Khi thận suy giảm khả năng cô đặc nước tiểu, lượng nước được tái hấp thu giảm, khiến người bệnh phải thức dậy giữa đêm đi tiểu từ hai lần trở lên. Mỗi lần, lượng nước tiểu không hề ít, đôi khi còn nhiều hơn cả ban ngày.
Trên thực tế, đây có thể là biểu hiện đầu tiên của rối loạn chức năng thận. Nếu tình trạng này kéo dài, đi kèm mệt mỏi, khát nhiều hoặc phù chân, cần đi khám sớm để tầm soát nguyên nhân.
Nước tiểu có màu vàng sẫm, nâu, hồng hoặc đỏ
Nước tiểu bình thường có màu vàng hoặc trong. Nếu nước tiểu có màu vàng sẫm, nâu, hồng hoặc đỏ nghĩa là có thể có máu trong nước tiểu - điều này có thể báo hiệu nhiễm trùng thận, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc sỏi thận. Nghiêm trọng hơn, đó có thể là dấu hiệu của bệnh thận mạn tính, bao gồm các bệnh hiếm gặp như bệnh thận IgA.
Nước tiểu có mùi lạ
Mặc dù nước tiểu không có mùi dễ chịu, nhưng nếu nước tiểu có mùi nặng hơn hoặc khác thường, đó có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng thận, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc sỏi thận.
Nước tiểu bình thường có màu vàng hoặc trong.
Làm gì để bảo vệ thận?
Để giữ cho thận luôn khỏe mạnh, bác sĩ Nhiếp Thịnh, Phó trưởng khoa Nội thận, Bệnh viện Nam Phương (Đại học Y khoa Phương Nam), khuyên mỗi người nên bắt đầu từ những thói quen nhỏ sau.
Trước hết là ăn uống điều độ và lành mạnh. Hạn chế muối trong bữa ăn, bởi ăn mặn khiến cơ thể giữ nước, làm tăng gánh nặng cho thận và dễ dẫn đến tăng huyết áp. Nên chọn nguồn đạm tốt như thịt nạc, cá, trứng, sữa và bổ sung nhiều rau xanh, trái cây để cung cấp vitamin, chất xơ.
Về vận động, bác sĩ khuyến khích người dân duy trì tập luyện thường xuyên ngay cả trong mùa lạnh. Tuy nhiên, bạn không nên tập quá sức; chỉ nên vận động đến mức ra mồ hôi nhẹ để tránh sản sinh quá nhiều chất chuyển hóa khiến thận phải làm việc nhiều hơn.
Ngoài ra, bạn cần ngủ sớm và ngủ đủ giấc, bởi ban đêm là thời điểm cơ thể, trong đó có thận, tái tạo năng lượng. Tránh hút thuốc, hạn chế rượu bia vì chúng làm tổn thương mạch máu nhỏ nuôi thận và đẩy nhanh quá trình thoái hóa chức năng lọc.
Một lưu ý quan trọng khác là không tự ý dùng thuốc lâu dài. Nhiều loại thuốc giảm đau, kháng sinh hay thảo dược có thể gây độc cho thận nếu sử dụng không đúng cách. Cuối cùng, khám sức khỏe định kỳ là “tấm lá chắn” quan trọng giúp bạn phát hiện sớm tổn thương thận.
