Gan được mệnh danh là cơ quan "câm" vì không có dây thần kinh cảm nhận đau, cùng với khả năng tái tạo mạnh mẽ. Chính vì vậy, khi các triệu chứng rõ ràng xuất hiện, bệnh gan thường đã ở giai đoạn nghiêm trọng.
Theo Viện sĩ Li Lanjuan (Trung Quốc), khi gan có vấn đề, những tín hiệu cảnh báo thường sẽ phát ra từ các bộ phận xa. Việc quan sát kỹ lưỡng 5 thay đổi dưới đây ở bàn chân có thể giúp chúng ta sớm nhận ra sự suy yếu, thậm chí là nguy cơ ung thư gan đang âm thầm tiến triển:
1. Phù nề bất thường, đặc biệt ở mắt cá chân và bàn chân
Phù chân do bệnh gan có cơ chế bệnh lý đặc trưng và nghiêm trọng hơn phù nề thông thường. Dấu hiệu này thường gặp ở bệnh nhân xơ gan ở giai đoạn muộn và là tín hiệu gan đã kiệt quệ.
Cơ chế chủ yếu là do chức năng gan bị suy giảm, làm ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp protein albumin trong máu. Albumin có vai trò giữ nước trong lòng mạch. Khi nồng độ albumin giảm, áp suất keo trong máu giảm theo, khiến dịch từ mao mạch rò rỉ ra và ngấm vào các mô xung quanh, gây sưng to và phù nề ở các vùng thấp như bàn chân. Ngoài ra, sự suy giảm này còn làm rối loạn hormone, gây tăng áp lực trong mạch máu, dẫn đến hiện tượng cổ trướng ở bụng và phù bàn chân.
2. Lòng bàn chân chuyển màu vàng hoặc trắng bệch
Màu sắc bất thường của lòng bàn chân là chỉ báo trực tiếp cho thấy chức năng lọc máu và lưu thông đã bị ảnh hưởng nặng nề. Lòng bàn chân chuyển vàng là biểu hiện của sự tích tụ quá mức bilirubin trong máu do gan không thể đào thải hết.
Bilirubin là chất thải có màu vàng sinh ra từ quá trình phá hủy hồng cầu. Nếu sự chuyển vàng này kết hợp với ngứa da, sạm da, sụt cân, rất có thể bệnh ung thư gan đang âm thầm tiến triển. Ngược lại, lòng bàn chân trắng bệch có thể do suy giảm khả năng tạo máu hoặc tắc nghẽn mạch máu, giảm lượng máu cung cấp cho tứ chi, thường gặp ở người bị suy gan nặng.
3. Ngứa ngáy dai dẳng không rõ nguyên nhân
Ngứa da là một trong những dấu hiệu khó chịu của bệnh gan mạn tính. Khi chức năng giải độc của gan bị suy giảm, các chất cặn bã và chất độc không thể thải ra ngoài, thay vào đó tích tụ trong cơ thể. Sự ngứa ngáy này thường xuất hiện rõ nhất ở những vùng da mỏng như lòng bàn tay và bàn chân.
Cơ chế chủ yếu là do sự tích tụ của axit mật (bile acids) dưới da. Axit mật, khi không được đào thải do suy giảm chức năng gan, sẽ ngấm sâu vào da, gây ra phản ứng ngứa, đôi khi đi kèm với mẩn đỏ.
4. Sao mạch xuất hiện trên bàn chân
Sao mạch, hay còn gọi là u mạch nhện, là những đốm đỏ nhỏ có hình dạng giống mạng nhện lan tỏa. Nếu thấy chúng xuất hiện trên bàn chân, đó là tín hiệu gan đang bị tổn thương nghiêm trọng.
Sự hình thành sao mạch là dấu hiệu của tình trạng gia tăng nồng độ estrogen trong máu. Gan khỏe mạnh có nhiệm vụ chuyển hóa và bất hoạt estrogen. Khi chức năng gan suy giảm (do xơ gan hoặc ung thư gan), gan không thể xử lý estrogen hiệu quả, dẫn đến nồng độ estrogen tăng cao, gây giãn mao mạch và hình thành sao mạch. Những nốt ruồi nhện này thường xuất hiện nhiều nhất ở các vùng dày đặc mao mạch như mặt, cổ và bàn chân.
5. Móng chân có sự thay đổi khác thường
Móng chân bình thường sẽ hồng hào và không có sọc. Khi gan bị tổn thương nặng, móng chân cũng phát ra các tín hiệu đáng chú ý.
Sự suy giảm chức năng gan khiến bilirubin không được đào thải hết, dẫn đến móng chân bị ngả vàng. Ngoài ra, móng chân của người bị tổn thương gan nặng thường có các đường dọc màu trắng bất thường, hoặc trở nên trắng bệch và nhợt nhạt. Cơ chế liên quan đến sự suy giảm khả năng tạo máu và sự thiếu hụt dinh dưỡng do gan không chuyển hóa hoặc dự trữ đủ, khiến móng bị thiếu dinh dưỡng và trở nên dễ gãy.
Nguồn và ảnh: Sohu, ETtoday
Chiến My
