"Thả xích" AI: 23 giờ dò quét và những cú đột nhập không cần bàn tay con người
Theo báo cáo điều tra từ Snorre Fagerland, chuyên gia nghiên cứu mối đe dọa tại công ty an ninh mạng NorForge, một chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn nhắm vào các trang thương mại điện tử tại Mỹ, Canada, Úc và Nhật Bản đã diễn ra liên tục từ cuối tháng 9/2026.
Tuy nhiên, điều khiến giới công nghệ chấn động không nằm ở danh sách nạn nhân, mà ở phương thức vận hành.
Sự nguy hiểm của đợt tấn công này nằm ở kịch bản "rảnh tay" (hands-off) gần như tuyệt đối, nơi con người không còn phải trực tiếp thực hiện các thao tác kỹ thuật phức tạp. Kẻ đứng sau chỉ cần đóng vai trò "người ra đề", cung cấp cho hệ thống những dòng chỉ dẫn cực kỳ ngắn gọn, phác thảo chiến thuật xâm nhập ưa thích trong chưa đầy 100 ký tự tiếng Trung rồi giao toàn bộ phần việc còn lại cho AI tự vận hành.
Đứng đằng sau sức mạnh đột phá đó là sự kết hợp linh hoạt giữa các mô hình Trí tuệ Nhân tạo hàng đầu hiện nay. Chiến dịch đã tận dụng khả năng lập luận và xử lý mã nguồn của DeepSeek (Trung Quốc) cùng Claude Code (Anthropic), được kết nối và điều phối thông qua Cairn - một nền tảng giải quyết vấn đề bằng AI mã nguồn mở đang rất phổ biến trong giới công nghệ. Việc phối hợp các AI Agent này tạo nên một cỗ máy tấn công đa nhiệm, có khả năng tự tư duy và thích ứng liên tục với các hàng rào bảo mật.
Đáng chú ý, các tác nhân AI này đã chứng minh khả năng tự tìm kiếm giải pháp tinh vi mà không cần sự can thiệp hay hướng dẫn từng bước từ con người. Trong một vụ tấn công nhắm vào tập đoàn lớn, khi nhận thấy các ứng dụng công khai không xuất hiện bất kỳ lỗ hổng nào, AI Agent đã tự động sục sạo qua các hồ sơ kỹ thuật số, truy tìm các cơ sở hạ tầng liên quan để định vị một bảng điều khiển phụ đang mở. Tại đây, nó phát hiện ra một điểm yếu rất khó thấy trong cách hệ thống xử lý dữ liệu, kiên trì thử nghiệm hàng loạt phương án suốt nhiều giờ liền cho đến khi đánh lừa thành công máy chủ thực thi các lệnh độc hại.
"Việc tìm ra những giải pháp như vậy không hề đơn giản. Đây hoàn toàn không phải là chuyện mà các hacker nghiệp dư có thể làm được," Fagerland nhấn mạnh.
Bài toán kinh tế tàn nhẫn: 50 USD cho một vụ đột nhập thành công
Điểm đáng sợ nhất của đợt tấn công này nằm ở chi phí cực kỳ thấp mà công nghệ AI Agent mang lại cho tội phạm mạng.
Tính đến tuần trước, đội quân AI tự động này đã tiến hành dò quét và tìm cách đột nhập vào hơn 1.200 website. Mỗi vụ xâm nhập thành công mất trung bình khoảng 23 giờ làm việc tự động của AI. Tổng chi phí tiêu tốn cho toàn bộ chiến dịch chỉ rơi vào khoảng 5.000 USD tiền token, tương đương vỏn vẹn 50 USD (khoảng 1,2 triệu VNĐ) cho mỗi doanh nghiệp bị hạ gục.
Danh tính các doanh nghiệp bị ảnh hưởng trong đợt càn quét này cho thấy quy mô không hề nhỏ của chiến dịch, khi hàng loạt gã khổng lồ đa quốc gia đều nằm trong tầm ngắm. Trong đó phải kể đến Deere & Co. - tập đoàn sản xuất thiết bị nông nghiệp hàng đầu thế giới, thương hiệu gia dụng nổi tiếng toàn cầu SharkNinja, cùng nhà sản xuất động cơ công nghiệp khổng lồ Cummins. Việc các tập đoàn sở hữu tiềm lực tài chính lẫn hạ tầng bảo mật lớn như vậy bị thâm nhập đã phơi bày một thực tế đáng quan ngại. Ngay cả những hàng rào an ninh mạng kiên cố nhất cũng đang trở nên mong mỏng trước sức tấn công linh hoạt của các hệ thống AI tự động.
Bên cạnh đó là hàng loạt vụ mất dữ liệu thẻ tín dụng và tấn công sàn giao dịch tiền điện tử do các nhóm tin tặc khác thực hiện song song trên nền tảng Cairn.
Thế giới an ninh mạng doanh nghiệp đang bước vào một cuộc chiến mới
Trái với quan niệm trước đây của giới an ninh mạng rằng các công cụ tin tặc AI vẫn cần sự giám sát trực tiếp từ con người, sự cố Cairn lần này là bằng chứng thực tế cho thấy các AI Agent thương mại đã đủ sức thực hiện các vụ xâm nhập phức tạp từ A đến Z một cách hoàn toàn độc lập.
Sự bùng nổ của AI Agent trong thế giới ngầm tội phạm mạng giờ đây không còn dừng lại ở những lời cảnh báo hay dự báo trên giấy, mà đã nhanh chóng trở thành thực tế tàn khốc trên quy mô toàn cầu.
Chỉ trong vài tháng ngắn ngủi vừa qua, các cuộc tấn công do tác nhân AI tự chủ dẫn dắt đã liên tục leo thang. Từ tháng 8/2026, khi một nhóm tống tiền nói tiếng Nga khai thác công cụ AI Cursor để xâm nhập vào 7 tổ chức lớn; đến tháng 9/2026, chuỗi tấn công tự động bằng AI Agent đã hạ gục hàng rào an ninh của 25 doanh nghiệp, lấy đi hơn 600.000 hồ sơ thẻ tín dụng. Đỉnh điểm là vào tháng 10/2026, một làn sóng tấn công mạng tự động do AI hậu thuẫn đã đồng loạt càn quét qua Hàn Quốc và Nhật Bản, để lại những thiệt hại nặng nề và gióng lên hồi chuông báo động đỏ cho hạ tầng an ninh mạng của toàn khu vực.
Tác giả của nền tảng Cairn (tài khoản "le1xia0") khẳng định đây là dự án kiến trúc đa tác nhân phục vụ nghiên cứu và không được thiết kế cho mục đích xấu. Tuy nhiên, ranh giới giữa công nghệ tối tân và vũ khí tấn công mạng giá rẻ chưa bao giờ mong manh đến thế.
"Giờ đây đã là một thế giới hoàn toàn khác," chuyên gia Snorre Fagerland kết luận. Thế giới an ninh mạng doanh nghiệp đang bước vào một cuộc chiến bất bình đẳng mới, nơi phòng thủ vẫn phụ thuộc vào quy trình con người cồng kềnh, còn bên tấn công chỉ tốn 50 USD để thả một AI Agent hoạt động 24/7./
Thiên Minh
