Mới đây, Đại học Tự trị Quốc gia Mexico (UNAM) đang đối mặt với một trong những bê bối thi cử lớn nhất trong kỷ nguyên AI khi khoảng 58.000 thí sinh được yêu cầu tham gia kỳ thi trực tiếp để thay thế hoàn toàn kết quả của kỳ thi tuyển sinh trực tuyến trước đó.
Theo thông tin được đăng tải trên Yahoo và Ars Technica, năm 2026 là lần đầu tiên UNAM tổ chức kỳ thi tuyển sinh hoàn toàn trực tuyến cho khoảng 160.000 thí sinh. Để đảm bảo tính công bằng, nhà trường triển khai hệ thống giám sát bằng trí tuệ nhân tạo kết hợp với các phần mềm chống gian lận trong suốt quá trình làm bài.
Tuy nhiên, ngay sau khi công bố kết quả, dữ liệu điểm thi đã cho thấy những dấu hiệu bất thường. Nếu như những năm trước chỉ khoảng 3,5% thí sinh đạt từ 100 điểm trở lên trên thang điểm 120 thì năm nay tỷ lệ này tăng vọt lên 16,3%. Đặc biệt, nhóm thí sinh đạt trên 110 điểm cũng tăng từ mức kỷ lục 0,9% lên 5,5%.
Theo đánh giá của Ủy ban Kỹ thuật gồm các chuyên gia do UNAM thành lập, những biến động này tập trung chủ yếu ở nhóm điểm cao nhất, cho thấy dấu hiệu của hành vi gian lận có tổ chức thay vì phản ánh sự cải thiện chung về năng lực của thí sinh.
Trong kỳ thi, UNAM sử dụng hai lớp bảo mật. Respondus LockDown Browser được thiết kế để khóa các ứng dụng khác trên máy tính, ngăn sao chép nội dung và hạn chế truy cập internet. Song song với đó, hệ thống giám sát webcam bằng AI của Territorium có nhiệm vụ phát hiện việc xuất hiện thêm người trong khung hình, sử dụng điện thoại, tai nghe hoặc rời khỏi vị trí làm bài.
Tuy nhiên, các biện pháp này vẫn bị qua mặt bằng nhiều cách khác nhau. Theo báo cáo, một số thí sinh sử dụng màn hình phụ đặt ngoài phạm vi camera để chạy ChatGPT hoặc các công cụ AI khác, giấu tai nghe dưới tóc, thay người làm bài hoặc sử dụng các dịch vụ hỗ trợ trả lời bằng AI theo thời gian thực được rao bán trên thị trường.
Trong toàn bộ kỳ thi, UNAM chỉ hủy khoảng 3.000 bài thi, tương đương gần 2% số bài dự thi. Tuy nhiên, chuyên gia trí tuệ nhân tạo Raúl Rojas cho rằng quy mô gian lận thực tế có thể lớn hơn rất nhiều.
Ông ước tính, dựa trên phân tích thống kê, gần một nửa trong tổng số khoảng 158.000 thí sinh có thể đã gian lận dưới nhiều hình thức khác nhau trong kỳ thi trực tuyến.
Trước tình hình này, UNAM quyết định tạm dừng quy trình tuyển sinh, đồng thời đệ đơn kiện hình sự đối với các công ty bị cho là cung cấp phần mềm hỗ trợ gian lận trong thi cử.
Giải pháp được trường lựa chọn là tổ chức một kỳ thi kiểm tra trực tiếp theo hình thức truyền thống với phòng thi, giám thị và bài làm trên giấy. Kết quả của kỳ thi này sẽ thay thế hoàn toàn điểm số của kỳ thi trực tuyến trước đó.
Khoảng 58.000 thí sinh sẽ phải tham gia kỳ thi mới trước khi năm học bắt đầu vào ngày 10/8.
Theo UNAM, việc thi lại không chỉ nhằm xác định chính xác những thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển mà còn để đảm bảo quyền lợi của những người làm bài trung thực nhưng có thể bị mất cơ hội do điểm số bị đẩy lên bởi các trường hợp gian lận.
Hiệu trưởng Leonardo Lomelí đã công khai xin lỗi các thí sinh, đồng thời cho rằng quyết định tổ chức thi lại là cần thiết nhằm đảm bảo tính công bằng và sự minh bạch trong tuyển sinh.
Ars Technica nhận định đây là một trong những vụ việc tiêu biểu phản ánh thách thức của các kỳ thi trực tuyến trong thời đại AI tạo sinh. Theo đánh giá của tờ báo, vụ việc cho thấy các công cụ AI hiện nay có thể vượt qua nhiều lớp giám sát kỹ thuật, trong khi chính hệ thống giám sát lại gặp khó khăn trong việc xác định chính xác ai là người gian lận.
Đến nay, UNAM vẫn chưa công bố thời gian và địa điểm cụ thể của kỳ thi kiểm tra dành cho khoảng 58.000 thí sinh.
Theo yahoo
Hân Ly
