Gan không chỉ giúp lọc máu mà còn có chức năng sản xuất hóc môn, dự trữ năng lượng và tạo ra các hợp chất giúp tiêu hóa thức ăn. Tuy nhiên, đó chỉ là một vài trong số những nhiệm vụ quan trọng của cơ quan này.
Gan đóng vai quan trọng trong việc duy trì sức khỏe, do đó không ít người cho rằng chỉ một vấn đề nhỏ với gan cũng rất dễ dàng nhận ra.
Tuy nhiên, VTC News dẫn lời giáo sư y học nội khoa Bruce Bacon đồng thời là trưởng khoa tiêu hóa tại trường Đại học y St. Louis, Mỹ cho biết, không phải trường hợp nào cũng có thể nhận ra liệu gan bị tổn thương hay không.
Ảnh minh họa.
"Viêm gan C từng được gọi là 'dịch bệnh thầm lặng' bởi nhiều người không nhận thức được căn bệnh này", giáo sư Bacon giải thích.
Theo thời gian, khi cơ thể có các dấu hiệu hay triệu chứng của các vấn đề về gan chẳng hạn như viêm gan, gan nhiễm mỡ hoặc các vấn đề khác thì rất có thể gan đã bị xơ hóa, ông cho biết thêm.
Xơ gan là một loại suy gan nghiêm trọng, là hậu quả từ một căn bệnh mãn tính hoặc chấn thương. Xơ gan cũng như viêm gan, không thể điều trị dứt điểm được.
Những bệnh nhân xơ gan có nguy cao phát triển thành ung thư gan và thậm chí cần phải phẫu thuật ghép gan, giáo sư Jamile Wakim-Fleming - chuyên gia về bệnh gan tại trung tâm Cleveland Clinic, Mỹ cho biết.
Gan nhiễm mỡ thường đi đôi với bệnh béo phì - đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các vấn đề về gan. "Ước tính có tới 25 triệu người mắc bệnh gan nhiễm mỡ", giáo sư Bacon cho biết. Các loại viêm gan khác nhau cũng như uống quá nhiều bia rượu là những nguyên nhân phổ biến khác gây ra các vấn đề về gan.
Giáo sư Wakim-Fleming cho biết, ăn và uống rượu điều độ kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên là cách tốt nhất để phòng ngừa các vấn đề về gan. Ngoài ra, giáo sư Bacon cũng khuyên nên tới bác sĩ kiểm tra định kỳ để phát hiện ra bệnh sớm nhất.
Sau đây là một số triệu chứng phổ biến liên quan tới bệnh gan. Nếu có những dấu hiệu này thì bạn nên tới bác sĩ kiểm tra ngay lập tức.
Đau bụng
Cảm giác đau, sưng hoặc đau nhức ở phần bụng dưới phía bên phải là một dấu diệu chứng tỏ gan đang gặp nguy hiểm, giáo sư Bacon nói. Do đó, nếu gan bị thương tổn hoặc viêm thì bạn có thẻ cảm thấy đau ở vị trí này.
Vàng mắt hoặc vàng da
Giáo sư Wakim-Fleming giải thích, khi cơ thể phá hủy các tế bào máu cũ, một sản phẩm phụ được tạo ra từ hợp chất màu vàng có tên gọi là bilirubin. Khi gan khỏe mạnh sẽ không có vấn đề gì khi loại bỏ bilirubin.
Tuy nhiên, khi gan bị bệnh, bilirubin sẽ tích tụ trong máu, gây ra vàng da và vàng mắt. Ngoài ra, nước tiểu sẫm màu và phân bạc màu cũng là những dấu hiệu của bệnh vàng da.
Đau khớp
Theo giáo sư Wakim-Fleming, viêm khớp tương tự như đau khớp, buồn nôn, nôn mửa, mệt mỏi và ăn không ngon là những triệu chứng liên quan tới bệnh gan, đặc biệt là viêm gan tự miễn.
Theo Viện y tế quốc gia, viêm gan tự miễn là hiện tượng hệ miễn dịch tấn công và hủy hoại tế bào gan, thường phổ biến ở nữ giới hơn.
Da nổi vết mẩn
Giáo sư Wakim-Fleming cho biết, nếu gan không lọc máu đúng cách, bạn có thể gặp các vấn đề máu đông gần bề mặt da. Các vấn đề này có thể gây ra các vết thâm tím hình nhện hoặc các dấu hình hoa thị. Các vết này thường xuất hiện ở ngực và thân.
Chứng lẫn
Gan có vấn đề khiến lượng đồng tích tụ trong máu và não quá nhiều. Điều này có thể dẫn đến chứng lẫn như bệnh Alzheimer. Chứng lẫn này có liên quan tới bệnh gan ở giai đoạn phát triển.
Teo cơ
Giáo sư Wakim-Fleming nói rằng, vòng eo quá khổ hoặc mắt cá chân sưng lên trong khi tay và chân gầy yếu có thể là hậu quả của sự mất cân bằng chất dịch do bệnh gan gây ra.
Teo cơ cũng có thể xuất hiện ở vùng má và xung quanh vùng thái dương. Nhưng đây là những triệu chứng của bệnh gan ở giai đoạn cuối và rất khó nhận ra.
Bí quyết ăn uống đẩy lùi gan nhiễm mỡ
Nguyên tắc ăn uống cho người gan nhiễm mỡ
Ảnh minh họa.
Theo Vnexpress, nguyên tắc chính là hạn chế chất béo do chúng cung cấp nhiều calo, làm tăng nguy cơ thừa cân béo phì. Thay thế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa bằng chất béo không bão hòa, đặc biệt là Omega-3, giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch. Giảm chất béo bão hòa xuống dưới 7-10% tổng năng lượng hàng ngày. Nhu cầu trung bình là 45-60g/ngày (khoảng 20-25% tổng năng lượng).
Nguồn chất béo lành mạnh nên đến từ 20-25g dầu thực vật mỗi ngày (khoảng 2 muỗng canh) và 15-20g các loại hạt như óc chó, hạnh nhân, mè. Người trưởng thành nên ăn cá béo (cá hồi, cá thu, cá mòi) ít nhất 2-3 lần mỗi tuần để bổ sung axit béo Omega-3 có lợi cho tim và gan.
Người bệnh nên tăng cường thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp (GI) như rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, đậu đỗ và một số loại trái cây (lê, cam, táo, ổi, bưởi). Nguồn carbohydrate chính bao gồm khoảng 300-350 g cơm trắng hoặc gạo lứt (tương đương 2-2,5 bát mỗi bữa x 2 bữa), 2-3 lát bánh mì nguyên cám và khoảng 100-150g khoai lang hoặc khoai tây luộc.
Người trưởng thành cũng nên ăn 2-3 phần trái cây tươi mỗi ngày (mỗi phần khoảng 80-100g).
Thực phẩm cần tránh
Tránh các loại thực phẩm và đồ uống chứa nhiều đường đơn, đặc biệt là Fructose, có trong nước ngọt, đồ uống thể thao, trà đường và nước ép trái cây. Lượng đường khuyến nghị tối đa 10% tổng năng lượng hàng ngày, tốt nhất là dưới 5% (khoảng 25g /ngày cho người trưởng thành).
Tránh nội tạng động vật như gan, lòng, tim, óc vì chúng chứa nhiều cholesterol, làm nặng thêm tình trạng gan nhiễm mỡ. Hạn chế thức ăn nhanh và đồ chế biến sẵn do chứa nhiều muối và chất béo xấu. Tuyệt đối tránh rượu bia vì chúng gây tổn thương gan nghiêm trọng, làm bệnh tình trầm trọng hơn.
Thay đổi lối sống và thói quen
Bên cạnh chế độ ăn, cần thay đổi các thói quen không phù hợp. Thức khuya làm rối loạn nhịp sinh học, giảm chất lượng giấc ngủ, tăng yếu tố viêm, ảnh hưởng tiêu cực đến tiến triển bệnh. Nên duy trì giấc ngủ trung bình 7-8 giờ/ngày.
Tập thể dục đều đặn 30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày/tuần. Uống đủ 1,5-2 lít nước mỗi ngày, hạn chế nước giải khát có đường, có ga. Cuối cùng, cần theo dõi men gan và tiến triển bệnh định kỳ, tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
