Thận được ví như “bộ lọc” quan trọng của cơ thể. Mỗi ngày, cơ quan này đảm nhiệm việc lọc máu, đào thải các chất cặn bã ra ngoài qua nước tiểu, đồng thời điều hòa lượng nước, cân bằng điện giải và góp phần điều chỉnh huyết áp. Tuy nhiên, nhiều tổn thương ở thận thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài và chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng.
Ngoài chế độ ăn uống và bệnh lý nền, những thói quen sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt là thói quen trước khi đi ngủ cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe của thận. Một số hành vi tưởng chừng vô hại nhưng nếu duy trì lâu dài có thể khiến thận phải làm việc quá tải, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương. Dưới đây là những thói quen phổ biến cần sớm thay đổi.
Uống nhiều nước ngay trước khi đi ngủ
Uống nhiều nước ngay trước khi đi ngủ có thể gây quá tải cho thận. Lượng nước tăng đột ngột buộc thận phải sản xuất nước tiểu nhanh chóng, làm gián đoạn và rối loạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể. Uống nhiều nước gần giờ đi ngủ còn gây tiểu đêm. Đi tiểu đêm thường xuyên có thể giảm chất lượng giấc ngủ và gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe thận.
Cách uống nước có lợi là điều chỉnh lượng nước uống vào ban đêm để làm giảm tình trạng tiểu gấp vào ban đêm, nhờ đó hỗ trợ chức năng thận. Nên chia đều lượng nước uống trong ngày và đầu buổi tối, uống sớm hơn hai giờ trước khi đi ngủ. Thường xuyên cảm thấy khát vào ban đêm cho thấy thiếu nước ban ngày hoặc một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn, cần đi khám chuyên khoa.
Uống nhiều nước ngay trước khi đi ngủ có thể gây quá tải cho thận.
Thức khuya trong thời gian dài
Thức khuya trong thời gian dài có thể làm rối loạn đồng hồ sinh học của cơ thể, dẫn đến rối loạn nội tiết và chuyển hóa, kích thích quá mức hệ thần kinh giao cảm, có thể gây ra biến động huyết áp và tăng huyết áp, một yếu tố nguy cơ chính gây bệnh thận mạn tính.
Bên cạnh đó, thức khuya làm tăng quá trình trao đổi chất của cơ thể, từ đó làm tăng sản xuất chất thải và tích tụ độc tố, làm suy giảm chức năng thận.
Nhịn tiểu trước khi ngủ
Không ít người có thói quen nhịn tiểu trước khi đi ngủ để tránh phải thức dậy vào ban đêm. Tuy nhiên, việc giữ nước tiểu trong bàng quang quá lâu có thể làm tăng áp lực lên hệ tiết niệu và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Về lâu dài, thói quen này có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu và ảnh hưởng đến chức năng của thận.
Ăn nhiều thực phẩm giàu protein
Protein rất cần thiết cho sức khỏe song tiêu thụ khẩu phần rất lớn hoặc dùng thực phẩm bổ sung protein trước khi đi ngủ gây thêm áp lực cho thận. Protein phân hủy thành các chất thải như urê, được thận lọc ra khỏi máu.
Lượng protein dư thừa, nhất là ở người bệnh thận hoặc suy giảm chức năng thận, có thể làm tăng gánh nặng cho thận theo thời gian. Điều chỉnh thời gian ăn bằng cách ăn nhiều protein hơn vào đầu ngày, giữ lượng tiêu thụ trong bữa tối ở mức vừa phải có thể làm giảm áp lực lên thận. Người mắc bệnh tiểu đường hoặc các vấn đề về thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ để bổ sung lượng protein phù hợp.
Tập thể dục mạnh trước khi đi ngủ
Một số người thích chạy bộ và tập thể dục vào buổi tối, nhưng tập thể dục quá mức trước khi đi ngủ có thể kích thích dây thần kinh giao cảm, làm tăng huyết áp và ảnh hưởng lưu lượng máu đến thận.
Bên cạnh đó, tập thể dục gắng sức có thể làm tăng lượng chất thải chuyển hóa như axit lactic và nitơ urê, có thể gây gánh nặng cho thận.
Do đó, bạn nên tránh tập thể dục cường độ cao trước khi đi ngủ. Bạn có thể chọn các bài tập nhẹ nhàng như yoga, giãn cơ và đi bộ để giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ. Nếu nước tiểu chuyển sang màu trà sẫm sau khi tập thể dục, bạn nên cảnh giác với tình trạng tiêu cơ vân và đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt.
Tập thể dục quá mức trước khi đi ngủ có thể kích thích dây thần kinh giao cảm, làm tăng huyết áp và ảnh hưởng lưu lượng máu đến thận.
Thường xuyên ăn đêm
Ăn khuya, đặc biệt là các món nhiều muối, dầu mỡ hoặc thực phẩm chế biến sẵn, có thể khiến hệ tiêu hóa và thận phải hoạt động ngay cả khi cơ thể cần nghỉ ngơi. Lượng muối và chất béo dư thừa không chỉ gây áp lực cho thận mà còn có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp - một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến bệnh thận.
Duy trì thói quen ăn khuya trong thời gian dài còn dễ dẫn đến tăng cân và rối loạn chuyển hóa.
Uống rượu gần giờ đi ngủ
Rượu tạo cảm giác thư giãn trước khi ngủ nhưng về lâu dài có thể ảnh hưởng đến quá trình hydrat hóa, huyết áp và chất lượng giấc ngủ, gây gánh nặng cho thận. Rượu ban đầu làm tăng lượng nước tiểu, sau đó có thể gây mất nước. Nó cũng làm gián đoạn các giai đoạn ngủ sâu có tác dụng điều hòa huyết áp và phục hồi các hệ thống trong cơ thể.
Ngừng uống rượu hoặc tiêu thụ một chút sớm hơn vào buổi tối, chọn các loại đồ uống có nồng độ cồn thấp hơn và duy trì đủ nước vào đầu ngày có thể có lợi. Tắm nước ấm, nghe nhạc êm dịu hoặc đi bộ ngắn hỗ trợ cả giấc ngủ và sức khỏe thận.
