Thổ Nhĩ Kỳ chứng minh sự tin cậy với NATO
Thổ Nhĩ Kỳ, một quốc gia thành viên NATO, đang có kế hoạch chuyển giao cho chính quyền Ukraine một kho khí tài khổng lồ gồm các hệ thống đòn đánh tầm xa và đạn pháo do Mỹ sản xuất.
Kho khí tài này bao gồm ít nhất 70 tên lửa bắn loạt cấp chiến thuật M39 ATACMS, 12 hệ thống pháo phản lực bắn loạt M270 MLRS, 2.524 quả tên lửa M26 cỡ nòng 227mm (tương thích với cả M270 MLRS lẫn M142 HIMARS) và 47.000 viên đạn pháo chùm M509A1 cỡ nòng 203mm.
Đây sẽ là đợt chuyển giao vũ khí và đạn dược đơn lẻ lớn nhất từ một quốc gia NATO ngoài Mỹ cho chính quyền Kyiv.
Động thái này diễn ra vào thời điểm then chốt đối với phương Tây, trong bối cảnh kho dự trữ tên lửa ATACMS của Ukraine gần như đã cạn kiệt sau nhiều năm đối đầu với quân đội Nga. Quyết định của Thổ Nhĩ Kỳ về việc cung cấp số vũ khí và đạn dược được đưa ra vào thời khắc sinh tử đối với phương Tây, thể hiện sự đáng tin cậy của nước này với NATO.
Động cơ của Thổ Nhĩ Kỳ chắc chắn mang nhiều tầng nấc. Bên cạnh việc thể hiện là một đồng minh uy tín, nước này còn thu về khoản lợi nhuận khổng lồ từ việc bán lại kho vũ khí cũ do Mỹ sản xuất, đồng thời tích điểm cho khả năng quay trở lại chương trình F-35 đầy trắc trở.
Yếu tố cuối cùng, về bản chất, đại diện cho động lực kinh tế và tài chính đối với nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đang gặp nhiều khó khăn, vốn bị ảnh hưởng bởi áp lực nhiều năm từ phương Tây và các lệnh trừng phạt.
Tờ Svpressa nhận định, bất chấp sự hỗ trợ từ Nga nhiều năm qua, Thổ Nhĩ Kỳ đang hướng tới sự tái hội nhập sâu rộng hơn vào NATO. Mặc dù không tham gia phong tỏa kinh tế Nga cùng phương Tây, Thổ Nhĩ Kỳ một lần nữa đã trở thành một trong những đối thủ hàng đầu của Nga trong khối NATO, đặc biệt là ở khía cạnh cung cấp vũ khí và đạn dược.
Đối với thương vụ cung cấp vũ khí mới nhất, khía cạnh đáng chú ý có lẽ là việc chuyển giao đạn chùm. Sau khi kho dự trữ của Mỹ cạn kiệt, Thổ Nhĩ Kỳ trở thành một trong số ít nhà cung cấp lớn còn lại của loại đạn dược này.
Tuy nhiên, gạt sang một bên những tính toán, câu hỏi đặt ra là liệu vũ khí Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt là ATACMS, có thể thực sự thay đổi được điều gì trên chiến trường không?
70 quả tên lửa
Mặc dù 70 quả tên lửa chắc chắn là con số không thể xem thường, cần phải lưu ý rằng đây chỉ là một phần nhỏ so với những gì Mỹ đã chuyển giao cho Ukraine.
Cụ thể, Mỹ đã cung cấp cho hệ thống HIMARS hàng nghìn quả tên lửa M30/M31 dẫn đường bằng GPS (tầm bắn khoảng 70 km) và không dưới 500 quả tên lửa đạn đạo MGM-140 ATACMS (tầm bắn từ 165 đến 300 km tùy biến thể).
Các hệ thống tác chiến điện tử và các khí tài phòng không/phòng thủ tên lửa vô song của quân đội Nga đã đóng vai trò quyết định trong việc đánh chặn loại vũ khí này. Trong số 500 quả tên lửa được gửi đi, có ít nhất 450 quả ATACMS đã "biến mất", chiếm khoảng 25% toàn bộ kho dự trữ quân sự của Mỹ. Tính đến nay, chỉ có khoảng 20 trận tập kích (hoặc có thể ít hơn) bằng tên lửa ATACMS vào các vị trí của Nga được xác nhận là trúng mục tiêu.
Nếu 450 đơn vị vũ khí đã được giao cho chính quyền Kyiv và giờ đây "không rõ tung tích", liệu có thực sự quá khó để tính toán hiệu suất chiến đấu thực tế của chúng trước quân đội Nga?
Như đã đề cập, Ukraine đã nhận được ít nhất 500 quả ATACMS, tương đương khoảng 25% kho dự trữ của Lục quân Mỹ và 15% tổng sản lượng sản xuất kể từ năm 1991. Trong số đó, tính đến cuối năm 2024, chỉ còn khoảng 50 quả nằm trong biên chế của Kyiv, nghĩa là đại đa số đã bị bắn hạ hoặc bị tiêu diệt ngay tại các kho chứa.
Ngay cả khi giả định rằng đã có 20 đòn đánh thành công vào các vị trí của Nga, điều đó đồng nghĩa với việc hiệu suất chiến đấu thực tế của ATACMS chỉ đạt 4,44%, mặc dù các báo cáo quân sự còn chỉ ra con số thực tế thấp hơn nhiều.
Nói cách khác, các đợt cung cấp vũ khí này chỉ làm kéo dài thêm xung đột chứ không thể mang lại cho Ukraine bất kỳ lợi thế thực sự nào trên chiến trường. Nhưng việc Thổ Nhĩ Kỳ gửi vũ khí cho Ukraine sẽ khiến Nga nhớ rất lâu.
Quốc Vinh (Theo Svpressa)
