Một nghiên cứu mới công bố trên European Heart Journal (Tạp chí của Hiệp hội Tim mạch châu Âu) cho thấy vi nhựa và nano nhựa được phát hiện trong máu của tới 84% bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim.
Kết quả cũng chỉ ra người hút thuốc lá và những người thường xuyên tiếp xúc với ô nhiễm không khí có nguy cơ mang các hạt nhựa siêu nhỏ trong máu cao hơn.
Các hạt vi nhựa và nano nhựa từ lâu đã được xem là chất gây ô nhiễm môi trường, nhưng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy chúng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Nghiên cứu mới do các nhà khoa học thuộc Đại học Sapienza (Rome), Đại học Verona và Trung tâm Nghiên cứu Ô nhiễm Môi trường và Bệnh tim mạch của Đại học Campania "Luigi Vanvitelli" (Ý) thực hiện đã làm dấy lên thêm lo ngại về mối liên hệ giữa vi nhựa với bệnh tim mạch.
Nhóm nghiên cứu đã phân tích 61 bệnh nhân được chỉ định chụp động mạch vành để đánh giá tình trạng tim mạch. Mẫu máu được lấy trực tiếp từ các động mạch nuôi tim và các vị trí khác trên cơ thể, đồng thời thu thập thông tin về tiền sử hút thuốc cũng như mức độ phơi nhiễm ngắn hạn và dài hạn với bụi mịn PM2.5.
Kết quả cho thấy, 84% bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim có vi nhựa hoặc nano nhựa trong máu động mạch vành.
Ở nhóm mắc bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn tính, tỷ lệ phát hiện vi nhựa là 40%, trong khi chỉ 32% người có động mạch vành bình thường xuất hiện các hạt nhựa này.
Loại nhựa được phát hiện nhiều nhất là polyethylene – vật liệu phổ biến trong bao bì thực phẩm, túi nhựa và nhiều sản phẩm tiêu dùng hằng ngày.
Hút thuốc và ô nhiễm không khí làm tăng nguy cơ
Nghiên cứu cũng ghi nhận những yếu tố làm gia tăng sự hiện diện của vi nhựa trong máu.
Theo đó, người hút thuốc có nguy cơ xuất hiện vi nhựa trong máu cao gấp khoảng 6 lần so với người không hút thuốc. Bên cạnh đó, những bệnh nhân sống trong môi trường có nồng độ bụi mịn PM2.5 cao cũng có khả năng phát hiện vi nhựa trong máu nhiều hơn.
Các nhà nghiên cứu cho rằng đây là bằng chứng cho thấy ô nhiễm môi trường và các yếu tố lối sống có thể góp phần làm tăng mức độ phơi nhiễm vi nhựa của cơ thể.
Vi nhựa có thể tác động đến tim mạch như thế nào?
Tiến sĩ Pasquale Paolisso, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết vi nhựa và nano nhựa hiện diện ở hầu hết mọi nơi trong môi trường sống, song vẫn còn rất ít dữ liệu về khả năng các hạt này xâm nhập vào hệ mạch máu nuôi tim.
Ông nhấn mạnh, nghiên cứu không chứng minh vi nhựa là nguyên nhân trực tiếp gây nhồi máu cơ tim, nhưng cho thấy mối liên hệ đáng chú ý giữa sự hiện diện của các hạt nhựa trong máu với bệnh tim mạch và tình trạng ô nhiễm môi trường.
Trong bài xã luận đi kèm nghiên cứu, các chuyên gia tim mạch cũng nhận định vi nhựa không còn đơn thuần là vấn đề môi trường. Trước đó, các hạt này đã được phát hiện trong máu, phổi, nhau thai, sữa mẹ và cả các mảng xơ vữa trong động mạch.
Nhiều nghiên cứu cho rằng vi nhựa có thể thúc đẩy stress oxy hóa, phản ứng viêm và tổn thương lớp nội mạc mạch máu – những cơ chế vốn được xem là yếu tố quan trọng trong sự hình thành và tiến triển của bệnh tim mạch.
Đáng chú ý, trong nghiên cứu này, những bệnh nhân có nồng độ vi nhựa cao cũng ghi nhận mức tăng của các dấu ấn viêm như TNF-α và IL-6.
Cần thêm nghiên cứu để khẳng định quan hệ nhân quả
Dù kết quả rất đáng chú ý, các nhà khoa học khẳng định đây mới là nghiên cứu quan sát và chỉ chứng minh mối liên hệ, chưa thể kết luận vi nhựa trực tiếp gây ra các cơn đau tim.
Theo các chuyên gia, cần có thêm những nghiên cứu quy mô lớn và theo dõi lâu dài để xác định liệu vi nhựa có thực sự làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch hay không.
Trong khi chờ đợi các bằng chứng rõ ràng hơn, giới chuyên môn khuyến nghị người dân nên hạn chế các yếu tố có thể làm tăng phơi nhiễm vi nhựa và ô nhiễm môi trường, bao gồm không hút thuốc lá, giảm tiếp xúc với khói bụi, cải thiện chất lượng không khí trong nhà và hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần, đồng thời tiếp tục kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ tim mạch truyền thống như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và đái tháo đường.
Minh Khang
