Sáng 11/7, đoàn công tác Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam do Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam dẫn đầu đã tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú và các anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, Tp.HCM.
Đoàn công tác Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam do Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam dẫn đầu.
Tham dự buổi lễ còn có Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Chính ủy Quân khu 7; ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM, Trưởng Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Tp.HCM cùng đại diện nhiều cơ quan, đơn vị.
Trong không khí trang nghiêm, các đại biểu đã dâng hoa, dâng hương, dành một phút mặc niệm để tưởng nhớ những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Phát biểu tại hiện trường tìm kiếm, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng đang trực tiếp thực hiện Chiến dịch cao điểm “500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin”.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.
Theo Đại tướng, đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” và lòng tri ân của thế hệ hôm nay đối với các anh hùng liệt sĩ.
“Đây là nhiệm vụ hết sức thiêng liêng, cao cả. Thế hệ hôm nay phải làm hết sức mình, nỗ lực cao nhất để thực hiện chủ trương của Đảng, đáp lại mong mỏi của nhân dân, đặc biệt là thân nhân các liệt sĩ”, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa nhấn mạnh.
Đại tướng kiểm tra bên trong nhà tưởng niệm.
Theo Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, việc tiếp tục tìm kiếm và xác minh danh tính không chỉ góp phần thực hiện đầy đủ chính sách đối với liệt sĩ và thân nhân mà còn bổ sung những tư liệu quý, làm sáng tỏ thêm lịch sử chiến đấu hào hùng của Quân khu 7 và các đơn vị tham gia Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968.
“Công việc này phải được tiến hành tận tâm, bằng kinh nghiệm, trách nhiệm và cả trái tim của người lính. Các đồng chí cần tiếp tục quyết tâm, động viên nhau, đồng thời giữ gìn sức khỏe để hoàn thành tốt nhiệm vụ”, Đại tướng căn dặn.
Ông cũng khẳng định, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam sẽ tiếp tục quan tâm, theo dõi, chỉ đạo và tạo điều kiện để lực lượng hoàn thành nhiệm vụ.
Lực lượng thực hiện nhiệm vụ tại hiện trường.
Báo cáo với đoàn công tác, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh Tp.HCM, cho biết, sau 5 ngày triển khai, lực lượng làm nhiệm vụ đã cất bốc được 29 hài cốt liệt sĩ, trong đó 13 hài cốt có di vật đi kèm.
Đặc biệt, di vật mang tên liệt sĩ Huỳnh Văn Quên cùng phiên hiệu đơn vị 962 đã được phát hiện. Qua giải mã, đơn vị 962 được xác định là Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An, tham gia chiến đấu trong đợt 1 Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968.
Quá trình khai quật cũng cho thấy các hài cốt được chôn thành hai lớp. Lớp thứ nhất được nhận định chủ yếu là các chiến sĩ quân giải phóng tham gia chiến đấu trong đợt 1 Tết Mậu Thân. Ở lớp thứ hai, nhiều di vật tiếp tục được phát hiện, bước đầu được nhận định có thể là hài cốt của các chiến sĩ biệt động từng tiến công các mục tiêu trọng yếu tại Sài Gòn như: Tòa Đại sứ Mỹ, Bộ Tổng tham mưu, Đài phát thanh và Đài truyền hình.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa kiểm tra quy trình lấy mẫu bên trong khu vực nhà lấy mẫu.
Theo Bộ Tư lệnh Tp.HCM, từ việc đối chiếu hình ảnh tư liệu của Hãng thông tấn AP và dấu vết hiện trường, lực lượng chức năng nhận định có khả năng còn hai rãnh mộ nằm song song, so le với rãnh mộ đã khai quật. Vì vậy, đơn vị đã đề xuất tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm.
Để bảo đảm tính chính xác, cán bộ, chiến sĩ phải bóc tách từng lớp đất, sàng lọc cẩn trọng nhằm hạn chế tối đa việc làm xáo trộn hài cốt và di vật. Những trường hợp có thể phân tách sẽ được đặt vào từng tiểu quách riêng, còn nếu không thể tách biệt sẽ được đưa vào quách chung.
Song song với đó, toàn bộ hài cốt được tìm thấy đều đang được lấy mẫu sinh phẩm ADN để phục vụ công tác xác định danh tính.
Đối với trường hợp liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, mẫu ADN của thân nhân đã được thu thập và dự kiến khoảng ba tuần sẽ có kết quả đối chứng. Bộ Tư lệnh Tp.HCM cũng đề nghị Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh phối hợp lấy mẫu ADN của thân nhân các liệt sĩ thuộc Tiểu đoàn 1 Long An, đặc biệt là những trường hợp hy sinh trong giai đoạn 1965-1968.
Cùng với công tác giám định ADN, các đơn vị tiếp tục phối hợp với ban liên lạc truyền thống, cựu chiến binh, chính quyền địa phương và nhân chứng để thu thập thêm thông tin, từng bước xác minh danh tính các liệt sĩ.
Hiện nay, cán bộ, chiến sĩ các đội K thuộc Quân khu 7 vẫn ngày ngày bám hiện trường, kiên trì bóc từng lớp đất, nâng niu từng mẩu xương, từng kỷ vật còn sót lại sau gần sáu thập kỷ. Mỗi chiếc lược, chiếc cúc áo, mỗi mảnh tăng võng hay mảnh giấy ghi tên đơn vị được tìm thấy đều có thể trở thành chiếc chìa khóa giúp một người con trở về với gia đình sau hàng chục năm mòn mỏi chờ đợi.
Con đường phía trước được dự báo còn nhiều gian nan bởi dấu tích chiến trường Mậu Thân 1968 đã bị thời gian phủ lấp. Nhưng với trách nhiệm, kinh nghiệm và tình cảm thiêng liêng dành cho những người đồng đội đã ngã xuống, những người lính hôm nay vẫn lặng lẽ tiếp tục cuộc hành trình. Đó không chỉ là cuộc tìm kiếm những hài cốt còn nằm lại dưới lòng đất, mà còn là hành trình nối lại những ký ức còn dang dở, xoa dịu nỗi đau chiến tranh và thực hiện lời hứa của thế hệ hôm nay: Không để bất kỳ người lính nào bị lãng quên.
