Thận có nhiệm vụ lọc chất thải khỏi máu, cân bằng nước và điện giải, đồng thời tham gia điều hòa huyết áp. Tuy nhiên, bệnh thận mạn thường không gây ra triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện vấn đề khi đi khám hoặc khi xuất hiện các biểu hiện như phù, thay đổi lượng nước tiểu hay huyết áp tăng.
Một trong những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thận là chế độ ăn uống. Một số thực phẩm nếu được sử dụng thường xuyên với lượng lớn có thể làm tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa hoặc khiến thận phải xử lý nhiều sản phẩm chuyển hóa hơn.
1. Thực phẩm muối chua, tẩm ướp đậm vị
Thịt muối, cá muối, rau củ muối chua cùng nhiều món ăn chế biến sẵn thường chứa lượng natri cao. Nếu tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài, cơ thể có thể giữ nước, từ đó làm tăng huyết áp và tạo thêm áp lực cho thận.
Vì vậy, khi kiểm soát lượng muối trong chế độ ăn, chúng ta không chỉ cần hạn chế lượng muối thêm vào khi nấu nướng mà còn phải chú ý đến natri có sẵn trong thực phẩm chế biến, đồ ăn đóng gói, đồ muối chua và các loại nước chấm.
2. Đồ uống và món ăn nhiều đường
Trà sữa, nước ngọt, bánh ngọt, kem và nhiều món tráng miệng có thể chứa lượng đường bổ sung khá cao. Nếu thường xuyên tiêu thụ quá nhiều đường trong thời gian dài, cơ thể có thể dễ tăng cân, giảm độ nhạy insulin và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
Trà sữa là một trong những loại đồ uống có thể chứa lượng đường cao (Ảnh: Baidu)
Đây là vấn đề đáng lưu ý đối với sức khỏe thận, bởi tiểu đường là một trong những nguyên nhân phổ biến gây bệnh thận mạn. Khi lượng đường trong máu tăng cao kéo dài, các mạch máu nhỏ tại thận có thể bị tổn thương, từ đó ảnh hưởng đến khả năng lọc và duy trì chức năng của cơ quan này.
Điều đó không có nghĩa chúng ta phải loại bỏ hoàn toàn đồ ngọt khỏi chế độ ăn. Điều quan trọng là kiểm soát lượng ăn và tần suất sử dụng. Thay vì thường xuyên uống nước ngọt hoặc các loại đồ uống nhiều đường, chúng ta có thể ưu tiên nước lọc, trái cây nguyên quả và đồ uống ít hoặc không có đường bổ sung.
3. Đồ chiên rán và thực phẩm nhiều chất béo
Gà rán, khoai tây chiên, bánh chiên và nhiều món ăn nhanh thường chứa nhiều năng lượng, chất béo và muối. Nếu ăn thường xuyên, nhóm thực phẩm này có thể góp phần gây tăng cân, đồng thời làm tăng nguy cơ rối loạn đường huyết, huyết áp và mỡ máu.
Béo phì, tiểu đường và tăng huyết áp đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn. Vì vậy, chúng ta không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn đồ chiên rán, nhưng nên hạn chế tần suất và khẩu phần, đồng thời ưu tiên các món luộc, hấp hoặc chế biến với ít dầu mỡ.
4. Chế độ ăn quá nhiều protein
Protein là chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, đặc biệt đối với những người tập luyện thể thao. Tuy nhiên, ăn nhiều protein hơn nhu cầu không đồng nghĩa với việc cơ thể sẽ khỏe mạnh hơn.
Khi cơ thể chuyển hóa protein, thận phải xử lý các sản phẩm chuyển hóa chứa nitơ và đào thải chúng qua nước tiểu. Chế độ ăn quá giàu protein có thể làm tăng mức lọc của cầu thận. Ở người khỏe mạnh, cơ chế này không nhất thiết đồng nghĩa với tổn thương thận, nhưng những người đã mắc bệnh thận, tiểu đường hoặc tăng huyết áp cần đặc biệt thận trọng.
Vậy nên, nếu sử dụng bột protein hoặc theo chế độ ăn giàu đạm, chúng ta nên xác định lượng protein phù hợp với nhu cầu cá nhân thay vì tự ý bổ sung càng nhiều càng tốt.
5. Thực phẩm giàu purin
Nước lẩu, nước hầm thịt và một số loại nước dùng đậm đặc có thể chứa nhiều natri, trong khi nội tạng, một số loại thịt và hải sản lại giàu purin. Khi cơ thể phân giải purin, axit uric được tạo ra. Nếu nồng độ axit uric tăng cao kéo dài, nguy cơ mắc gout và một số vấn đề về thận, trong đó có sỏi thận, cũng có thể tăng.
Chúng ta nên kiểm soát khẩu phần, hạn chế các món quá mặn và không sử dụng thường xuyên những thực phẩm giàu purin, đặc biệt khi đã có axit uric cao hoặc bệnh lý liên quan đến thận.
6. Thực phẩm chế biến sẵn
Xúc xích, thịt nguội, mì ăn liền, đồ ăn đóng hộp và nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn thường chứa sự kết hợp của natri, chất béo và năng lượng cao. Việc sử dụng thường xuyên có thể khiến chế độ ăn trở nên mất cân bằng và làm tăng các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh thận.
Không có một loại thực phẩm đơn lẻ nào có thể khiến một người khỏe mạnh lập tức mắc bệnh thận. Nguy cơ thường đến từ sự kết hợp giữa chế độ ăn uống, tuổi tác, cân nặng, huyết áp, đường huyết, thuốc đang sử dụng và các bệnh lý nền.
Để bảo vệ thận, chúng ta có thể bắt đầu từ những thay đổi đơn giản như giảm muối, hạn chế đồ uống có đường, ưu tiên thực phẩm tươi, ăn đa dạng các nhóm thực phẩm và duy trì lượng protein phù hợp với nhu cầu.
Thận thường không phát tín hiệu rõ ràng khi chức năng bắt đầu suy giảm. Vì vậy, thay vì chờ đến khi cơ thể xuất hiện triệu chứng, việc duy trì chế độ ăn cân bằng và kiểm tra sức khỏe định kỳ sẽ giúp chúng ta chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khoẻ.
Nguồn: Baidu
Hân Ly
