"Không có loại rượu nào tốt cho gan, kể cả rượu ngâm hay bia không độ” – đó là khẳng định thẳng thắn của BSCKII Trần Minh Quân, Phó trưởng khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khi trao đổi về thói quen sử dụng đồ uống có cồn của người Việt, đặc biệt trong dịp lễ Tết.
Bia không độ: Ít cồn nhưng không đồng nghĩa vô hại
Theo BS Trần Minh Quân, nhiều người cho rằng bia không độ (hoặc bia có nồng độ cồn rất thấp) là lựa chọn an toàn, có thể sử dụng thay thế rượu bia truyền thống mà không gây hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, quan điểm này chưa hoàn toàn chính xác.
“Đúng là bia không độ có mức cồn thấp nên nguy cơ ngộ độc cấp tính không cao như rượu mạnh. Nhưng điều đáng lo ngại là nó duy trì thói quen uống rượu bia. Khi thói quen còn tồn tại, nguy cơ quay lại sử dụng đồ uống có cồn ở mức cao hơn là rất lớn”, bác sĩ Quân phân tích.
Bên cạnh đó, dù nồng độ cồn thấp, bia không độ vẫn có thể gây ảnh hưởng nhất định đến dạ dày và sức khỏe tổng thể nếu sử dụng thường xuyên. Vì vậy, lời khuyên của chuyên gia là không nên xem đây là “giải pháp an toàn tuyệt đối”.
Uống ít nhưng kéo dài: Nguy cơ vẫn hiện hữu
Theo bác sĩ Quân, bất kể uống nhiều trong thời gian ngắn hay uống ít nhưng kéo dài, rượu bia đều gây tổn thương gan theo thời gian. Nếu sử dụng rượu bia kéo dài, dù số lượng ít, nguy cơ viêm gan do rượu vẫn có thể xảy ra. Lâu dài, tình trạng này có thể tiến triển thành xơ gan, thậm chí ung thư gan.
Gan là cơ quan chuyển hóa cồn chính của cơ thể. Khi phải hoạt động liên tục để xử lý độc tố từ rượu bia, tế bào gan sẽ bị tổn thương. Ban đầu có thể chỉ là gan nhiễm mỡ, sau đó tiến triển thành viêm gan do rượu, xơ gan và các biến chứng nguy hiểm.
Vì vậy, thay vì tìm kiếm “ngưỡng an toàn”, chuyên gia khuyến nghị người dân nên giảm tối đa số lần uống và nếu có uống thì chỉ ở mức rất hạn chế. “Càng ít càng tốt, và tốt nhất là nên dừng hẳn”, BS Quân nói.
Đặc biệt, với những người đang mắc bệnh gan như viêm gan B, viêm gan C mạn tính, xơ gan, tiền sử ung thư gan, việc sử dụng rượu bia dù nồng độ thấp là điều cần tránh.
“Với nhóm bệnh nhân này, chúng tôi khuyến cáo không sử dụng rượu bia dưới bất kỳ hình thức nào. Chỉ một lượng nhỏ cũng có thể làm bệnh tiến triển nhanh hơn”, bác sĩ Quân cho hay.
Không chỉ bệnh gan, những người có bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa hoặc các bệnh mạn tính khác cũng nên hạn chế tối đa, bởi rượu bia có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.
Trong dân gian vẫn tồn tại quan niệm rượu ngâm thảo dược, rượu thuốc có thể “bổ” cơ thể, thậm chí tốt cho gan. Tuy nhiên, theo BS Trần Minh Quân, riêng với gan, tất cả các loại rượu đều có độc tính. Không có loại rượu nào ngâm bất cứ thứ gì mà có lợi cho gan. Cồn là chất gây độc tế bào gan. Việc ngâm thêm dược liệu không làm mất đi độc tính của cồn.
Thay đổi thói quen - Cách bảo vệ gan bền vững nhất
Theo BS Trần Minh Quân, trong các dịp lễ Tết, nếu thực sự bất khả kháng phải uống, người dân nên ăn trước, uống chậm, uống ít và xen kẽ với nước lọc. Tuy nhiên, về lâu dài, giải pháp bền vững nhất vẫn là thay đổi thói quen.
“Chúng ta không nên vì cả nể mà uống. Sức khỏe của mình là quan trọng nhất. Không uống rượu bia, kể cả bia không độ, là cách tốt nhất để bảo vệ gan và phòng ngừa nhiều bệnh lý nguy hiểm”, bác sĩ Quân nhấn mạnh.
Trong bối cảnh tỷ lệ bệnh gan tại Việt Nam vẫn ở mức cao, đặc biệt là viêm gan virus và xơ gan, việc hạn chế đồ uống có cồn không chỉ là khuyến cáo y tế mà còn là lựa chọn cần thiết để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Ngọc Minh
