Ngày càng nhiều người tìm đến các phương pháp được quảng bá với khả năng làm chậm quá trình lão hóa, từ peptide, ngâm mình trong nước lạnh đến các thiết bị công nghệ theo dõi sức khỏe. Tuy nhiên, Tiến sĩ Annu Navani, Giám đốc y khoa tại Le Reve Wellness ở San Jose, California (Mỹ), cho rằng không nên quá tập trung vào mục tiêu kéo dài số năm sống mà bỏ qua chất lượng của những năm tháng đó.
Theo nữ bác sĩ, điều đáng quan tâm hơn là healthspan, tức khoảng thời gian một người có thể sống khỏe mạnh, duy trì khả năng vận động và chất lượng cuộc sống tốt.
Navani cho rằng y học hiện đại đã góp phần giúp con người sống lâu hơn, nhưng kỳ vọng con người có thể dễ dàng đạt tới tuổi 120 hoặc 130 vẫn là điều thiếu thực tế. Thay vì tìm kiếm một “bí quyết trường sinh”, mọi người có thể bắt đầu từ những thay đổi đơn giản và ít tốn kém trong sinh hoạt hàng ngày.
Ngủ đủ và ngủ chất lượng
Trong số những thói quen sống thọ thường bị xem nhẹ, Navani đặc biệt nhấn mạnh vai trò của giấc ngủ. Theo bà, người trưởng thành thường được khuyến nghị ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm để cơ thể có đủ thời gian nghỉ ngơi và phục hồi. Tuy nhiên, không chỉ số giờ ngủ, chất lượng giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng.
Navani khuyên nên hạn chế ăn trong khoảng 3-4 giờ trước khi đi ngủ và tránh những hoạt động có thể khiến não bộ tiếp tục ở trạng thái tỉnh táo, chẳng hạn sử dụng máy tính xách tay ngay trước giờ nghỉ.
Thay vào đó, mọi người có thể dành khoảng thời gian cuối ngày cho những hoạt động nhẹ nhàng như thiền, viết nhật ký hoặc thực hành lòng biết ơn. Một lịch ngủ đều đặn, thời gian nghỉ ngơi phù hợp và môi trường thuận lợi cho giấc ngủ có thể trở thành nền tảng đơn giản nhưng quan trọng để chăm sóc sức khỏe lâu dài.
Kiểm soát căng thẳng
Nếu giấc ngủ giúp cơ thể phục hồi, kiểm soát căng thẳng lại giúp giảm những tác động tiêu cực của áp lực kéo dài đối với sức khỏe. Navani cho biết bà thường bắt đầu ngày mới bằng khoảng 20 phút thiền định và thực hành lòng biết ơn.
Theo nữ bác sĩ, đây là khoảng thời gian giúp bà ổn định tinh thần và giảm căng thẳng trước khi bước vào một ngày làm việc. Không nhất thiết phải thiền theo một phương pháp cụ thể, mỗi người có thể lựa chọn cách phù hợp để thư giãn như đi bộ, tập thể dục, dành thời gian cho gia đình, đọc sách hoặc thực hiện các bài tập hít thở.
Điều quan trọng là biến việc quản lý căng thẳng thành một phần của sinh hoạt thường ngày, thay vì chỉ tìm cách giải tỏa khi áp lực đã trở nên quá lớn.
Ăn uống cân bằng thay vì chạy theo “siêu thực phẩm”
Một chế độ ăn lành mạnh cũng không đồng nghĩa với việc phải mua những sản phẩm đắt tiền được quảng cáo là có tác dụng chống lão hóa. Các hướng dẫn dinh dưỡng tại Mỹ khuyến nghị xây dựng chế độ ăn đa dạng, trong đó ưu tiên rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein phù hợp. Sữa ít béo hoặc không béo cũng có thể được sử dụng tùy nhu cầu.
Ngược lại, lượng đường bổ sung, chất béo bão hòa và natri nên được kiểm soát. Navani lưu ý chế độ ăn cần được điều chỉnh theo tuổi tác, tình trạng sức khỏe và nhu cầu của từng người. Không có một thực đơn duy nhất phù hợp với tất cả.
Vì vậy, thay vì liên tục tìm kiếm một loại thực phẩm hoặc thực phẩm bổ sung được quảng bá như “chìa khóa” chống lão hóa, việc duy trì một chế độ ăn cân bằng trong thời gian dài có ý nghĩa thiết thực hơn.
Tập luyện, đặc biệt là rèn luyện sức mạnh
Vận động thường xuyên là trụ cột cuối cùng trong lời khuyên của Navani. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), người trưởng thành nên thực hiện ít nhất 150 phút hoạt động thể chất cường độ vừa mỗi tuần hoặc 75 phút hoạt động cường độ cao, đồng thời tập các bài tăng cường cơ bắp ít nhất 2 ngày mỗi tuần.
Với những người từ 50 tuổi trở lên, Navani đặc biệt đề cao tập luyện sức mạnh. Theo bà, duy trì sức mạnh cơ bắp có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng vận động, sức khỏe xương và sức khỏe tổng thể.
Khi tuổi tác tăng lên, khối lượng và sức mạnh cơ bắp có xu hướng suy giảm. Do đó, duy trì cơ bắp không chỉ giúp một người thực hiện các hoạt động hàng ngày dễ dàng hơn mà còn hỗ trợ khả năng duy trì sự độc lập khi về già.
Navani cũng đề cập đến VO₂ max, chỉ số phản ánh lượng oxy tối đa cơ thể có thể sử dụng khi vận động cường độ cao. Đây là một trong những chỉ số thường được sử dụng để đánh giá thể lực tim mạch - hô hấp và đã được nghiên cứu về mối liên hệ với sức khỏe cũng như tuổi thọ. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần tập luyện với cường độ cao. Người lớn tuổi hoặc người có bệnh lý nền nên lựa chọn mức độ vận động phù hợp và có thể cần sự hướng dẫn của chuyên gia.
Theo Navani, một trong những hiểu lầm phổ biến về chăm sóc tuổi thọ là cho rằng mọi người phải bắt đầu từ khi còn trẻ mới có tác dụng. Nữ bác sĩ cho biết bà từng tiếp nhận nhiều bệnh nhân bắt đầu thay đổi lối sống ở tuổi 55 hoặc 60. Theo bà, dù bắt đầu ở độ tuổi nào, việc duy trì những thói quen lành mạnh vẫn có giá trị.
Với Navani, mục tiêu của y học tuổi thọ không phải tìm cách để con người “sống mãi”, mà là giúp họ có thêm nhiều năm sống khỏe mạnh, năng động và duy trì chất lượng cuộc sống. Và đôi khi, nền tảng cho mục tiêu đó lại bắt đầu từ những việc rất đơn giản hàng ngày.
Nguồn: foxnews
Hân Ly
