Tại KOL Summit 2026, một hướng đi được đặt ra: Các đơn vị sở hữu nội dung lớn có thể chủ động chia sẻ nguồn tư liệu chính thống, đồng thời mang đến hạ tầng và chuyên môn để người sáng tạo có cơ hội “kể những câu chuyện lớn hơn”.
Một trận đấu kết thúc không đồng nghĩa câu chuyện xung quanh nó dừng lại. Sau nội dung gốc có thể xuất hiện hàng loạt video bình luận, phân tích, reaction hay những góc nhìn mới từ KOL, creator và cộng đồng. Tương tự, một chương trình hay sự kiện sau khi phát sóng vẫn có thể tiếp tục được khai thác dưới nhiều hình thức khác nhau.
Đó cũng là một đặc trưng của hệ sinh thái nội dung hiện nay: Người dùng không chỉ tiêu thụ sản phẩm gốc mà ngày càng dành thời gian cho những lớp nội dung được tạo ra xung quanh nó.
Nhưng đi cùng cơ hội sáng tạo là một bài toán không nhỏ: bản quyền.
Người sáng tạo cần tư liệu để làm nội dung, trong khi hình ảnh, video, âm nhạc hay nhiều loại tài sản khác đều có thể gắn với quyền sở hữu và những giới hạn sử dụng nhất định.
Tại Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II - KOL Summit 2026 diễn ra ngày 7/9, câu chuyện bản quyền cũng trở thành một trong những nội dung được đề cập tại phiên chuyên đề “Ảnh hưởng số và tương lai sáng tạo”. Phiên thảo luận đặt ra yêu cầu xây dựng một hệ sinh thái creator minh bạch, lành mạnh và bền vững trong bối cảnh hoạt động sáng tạo ngày càng phát triển.
Creator cần nguồn tư liệu chính thống để sáng tạo
Trong phần thảo luận về xây dựng hệ sinh thái nội dung bền vững và bảo vệ quyền tác giả, bà Trần Thủy Tiên - đại diện FPT Play - cho rằng cần có sự chuyển dịch trong tư duy từ phía các IP Owner, tức những đơn vị sở hữu nội dung hoặc nắm giữ bản quyền.
Theo đó, các đơn vị sở hữu nội dung lớn cần chủ động ưu tiên chia sẻ nguồn tư liệu chính thống cho nhà sáng tạo.
Cách tiếp cận này tạo thêm một hướng giải quyết cho bài toán bản quyền ngay từ đầu: thay vì để creator tự tìm kiếm tư liệu trên Internet rồi xác định đâu là nội dung có thể sử dụng, người sáng tạo có cơ hội tiếp cận những nguồn nội dung chính thống, hợp pháp và có cơ sở rõ ràng hơn.
Chủ động chia sẻ tư liệu chính thống vừa góp phần bảo vệ quyền tác giả, vừa giúp KOL và creator nâng chất lượng sản xuất.
Tại KOL Summit 2026, đại diện FPT Play cũng nhấn mạnh việc các đơn vị sở hữu bản quyền, nhà sở hữu nội dung lớn chủ động chia sẻ tư liệu chính thống vừa góp phần bảo vệ quyền tác giả, vừa giúp KOL và creator nâng chất lượng sản xuất.
Tuy nhiên, sự đồng hành không chỉ nằm ở việc cung cấp hình ảnh hay video.
Theo nội dung được chia sẻ tại hội thảo, những đơn vị lớn còn có lợi thế về nghiên cứu thị trường, dữ liệu hành vi người dùng, khả năng đồng sáng tạo ý tưởng cũng như quy trình biên tập, sản xuất chuyên nghiệp. Đây đều là những nguồn lực mà một creator hoạt động độc lập không phải lúc nào cũng có sẵn.
Bên cạnh đó là hạ tầng sản xuất, không gian làm việc và đội ngũ chuyên môn kỹ thuật.
Đặc biệt, việc hợp tác với những đơn vị sở hữu nội dung còn có thể giúp KOL, creator tiếp cận nguồn tư liệu chính thống và mang tính thời sự, bao gồm những tư liệu được tác nghiệp trực tiếp tại hiện trường với cơ sở pháp lý rõ ràng.
Khi có thêm nguồn lực về tư liệu, hạ tầng và chuyên môn, người sáng tạo có điều kiện để “kể những câu chuyện lớn hơn”, thay vì chỉ giới hạn trong những nguồn thông tin có thể tự tìm kiếm và khai thác trên Internet.
Cũng từ đây, một vấn đề khác được đặt ra: nội dung phái sinh không nhất thiết chỉ là những sản phẩm “ăn theo” tồn tại trong thời gian ngắn.
Khi được phát triển theo một mô hình phù hợp, những lớp nội dung hình thành xung quanh sản phẩm gốc có thể tạo ra cách tiêu thụ mới và sở hữu sức sống riêng.
Một ví dụ được đề cập tại hội thảo là những luồng bình luận cảm xúc trong thể thao.
Khán giả ngày nay không chỉ có nhu cầu theo dõi một trận đấu. Một bộ phận người xem còn muốn nghe phân tích, xem phản ứng của những người khác hoặc tham gia trao đổi với cộng đồng xung quanh sự kiện.
Như vậy, từ một sản phẩm ban đầu, nhiều lớp trải nghiệm nội dung có thể tiếp tục hình thành.
Công thức được đưa ra tại phiên thảo luận là “Sản xuất + KOL + Cộng đồng”.
Trong mô hình này, đơn vị sản xuất tạo ra nội dung gốc và sở hữu những nguồn lực về tư liệu, bản quyền, hạ tầng; KOL, creator mang đến cách kể và khả năng kết nối với từng nhóm khán giả; còn cộng đồng tham gia tiếp nhận, tương tác và tiếp tục lan tỏa nội dung.
Đặc biệt, thế hệ trẻ không chỉ được nhìn nhận như đối tượng thụ hưởng cuối cùng mà có thể trở thành “một phần thiết yếu của sáng tạo nội dung”.
Sự tham gia của cộng đồng vì thế có khả năng giúp nội dung tiếp tục được bàn luận và phát triển sau thời điểm phát hành ban đầu.
Từ bảo vệ bản quyền đến xây dựng hệ sinh thái nội dung
Câu chuyện được đặt ra vì thế không đơn thuần là làm thế nào để creator tránh vi phạm bản quyền.
Ở một hệ sinh thái rộng hơn, vấn đề còn nằm ở việc làm thế nào để người sáng tạo có đủ nguồn lực sáng tạo một cách hợp pháp và chuyên nghiệp hơn.
Điều này không có nghĩa các đơn vị sở hữu nội dung từ bỏ quyền đối với tài sản trí tuệ hay mọi tư liệu đều có thể được sử dụng tự do. Ngược lại, việc chia sẻ cần được thực hiện trên những nguyên tắc và phạm vi rõ ràng để bảo đảm quyền lợi của chủ sở hữu.
Nhưng thay vì mối quan hệ chỉ dừng ở một bên “giữ” nội dung và một bên tìm cách khai thác, mô hình được đặt ra hướng tới sự đồng hành giữa IP Owner và người sáng tạo.
Hai yếu tố cốt lõi được nhấn mạnh tại phiên thảo luận là sự chân thành trong đồng hành và sự tin cậy lẫn nhau.
Các đơn vị lớn có thể cung cấp tư liệu chính thống, hạ tầng, chuyên môn, insight thị trường và kinh nghiệm kết nối với thương hiệu. Trong khi đó, KOL và creator mang đến những cách kể mới, khả năng tiếp cận các cộng đồng khác nhau và góp phần mở rộng vòng đời của nội dung.
Theo hướng tiếp cận này, bảo vệ quyền tác giả không chỉ bắt đầu ở thời điểm phát hiện một nội dung bị sử dụng sai. Một phần của lời giải có thể nằm sớm hơn: tạo ra những nguồn tư liệu chính thống và cơ chế hợp tác rõ ràng để người sáng tạo có thêm chất liệu, công cụ và không gian “kể những câu chuyện lớn hơn”.
Minh Ngọc
