Từ lâu, các chuyên gia y tế đã cảnh báo về tác hại của việc tắm nắng nhân tạo, nhưng một nghiên cứu mới từ Northwestern Medicine và Đại học California, San Francisco đã đưa ra những bằng chứng không thể chối cãi. Trong bối cảnh các thiết bị này ngày càng phổ biến với giới trẻ, đặc biệt tại những nơi như Florida, Hoa Kỳ, nơi số lượng tiệm tắm nắng còn nhiều hơn cả cửa hàng McDonald's - kết quả nghiên cứu là một hồi chuông cảnh tỉnh khẩn cấp.
Tổn thương toàn diện thay vì cục bộ
Nhóm nghiên cứu đã phân tích hồ sơ y tế của 32.315 bệnh nhân, so sánh giữa nhóm có sử dụng giường tắm nắng và nhóm không sử dụng. Kết quả cho thấy, sau khi điều chỉnh các yếu tố như tuổi tác và di truyền, việc sử dụng giường tắm nắng làm tăng nguy cơ mắc ung thư hắc tố lên gấp 2,85 lần.
Tuy nhiên, điều đáng sợ hơn nằm ở cơ chế gây hại. Tiến sĩ Pedram Gerami, tác giả chính của nghiên cứu, giải thích sự khác biệt chí mạng giữa ánh nắng tự nhiên và nhân tạo: "Khi tiếp xúc với ánh nắng ngoài trời, có thể chỉ 20% làn da của bạn chịu tổn thương nhiều nhất. Ở những người sử dụng giường tắm nắng, chúng tôi thấy những đột biến nguy hiểm tương tự trên gần như toàn bộ bề mặt da".
Điều này giải thích tại sao những người sử dụng dịch vụ này thường phát triển ung thư da ở những vùng cơ thể vốn được che chắn kỹ lưỡng như thắt lưng và mông - những vị trí hiếm khi tiếp xúc với ánh mặt trời tự nhiên.
Đột biến gen ở cấp độ tế bào
Đi sâu vào phân tích tế bào học, các nhà khoa học đã thực hiện giải trình tự DNA trên các tế bào hắc tố. Kết quả thực sự gây sốc: tế bào da của những người tắm nắng trong nhà chứa số lượng đột biến cao gấp đôi so với người bình thường.
Nghiêm trọng hơn, ngay cả trên những vùng da trông hoàn toàn bình thường và không có nốt ruồi, các nhà nghiên cứu vẫn tìm thấy những thay đổi DNA được coi là tiền thân của ung thư hắc tố. Các khối u này có đặc điểm sinh học tương đồng với loại ung thư da do di truyền, tấn công cả những người trẻ tuổi không có tiền sử gia đình mắc bệnh.
Cần những biện pháp mạnh tay hơn
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp loại giường tắm nắng vào nhóm chất gây ung thư Nhóm 1, đặt chúng ngang hàng với thuốc lá, rượu và thịt chế biến sẵn về mức độ nguy hiểm. Tiến sĩ Gerami nhấn mạnh sự cần thiết của việc cảnh báo cộng đồng: "Khi bạn mua một bao thuốc lá, trên đó ghi rằng thứ này có thể dẫn đến ung thư phổi. Chúng ta nên có một chiến dịch tương tự với việc sử dụng giường tắm nắng".
Hiện tại, nhiều quốc gia đã có động thái quyết liệt. tại Úc, nơi có tỷ lệ ung thư hắc tố cao nhất thế giới đã cấm hoàn toàn giường tắm nắng vào năm 2015, theo sau Brazil. Tại Mỹ, dù FDA đã nỗ lực hạn chế, trách nhiệm hiện chủ yếu thuộc về các tiểu bang. Đến nay, 44 tiểu bang đã ban hành lệnh cấm hoặc hạn chế sử dụng thiết bị này đối với người dưới 18 tuổi.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances này cũng bác bỏ hoàn toàn các chiêu bài tiếp thị của ngành công nghiệp tỷ đô này, chẳng hạn như tuyên bố tia UV nhân tạo "an toàn hơn" hay giúp da "thích nghi" trước kỳ nghỉ. Các nhà khoa học khẳng định: không có cách tắm nắng nhân tạo nào là an toàn, và cái giá phải trả có thể là mạng sống, khi ung thư hắc tố vẫn cướp đi sinh mạng của khoảng 11.000 người Mỹ mỗi năm.
Đức Khương
