Vừa qua, Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố đã kịp thời cứu sống bệnh nhi Tr. B. C. A. (11 tuổi, ngụ An Giang) trong tình trạng sốc nhiễm trùng, viêm phổi nặng, nhiễm trùng huyết kèm tổn thương tim.
Khai thác bệnh sử, được biết trẻ khởi phát bệnh trong 4 ngày. Ba ngày đầu, trẻ sốt, ho có đàm, đau họng, nôn 1 - 2 lần mỗi ngày, đau bụng quanh rốn và uống thuốc điều trị tại nhà.
Đến ngày thứ 4, tình trạng không cải thiện, trẻ mệt nhiều, thở khó, được đưa vào bệnh viện địa phương. Tại đây, trẻ xuất hiện co quắp hai bàn tay, được hỗ trợ hô hấp và nhanh chóng chuyển Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.
Khi nhập viện, bệnh nhi trong tình trạng nặng như lơ mơ, môi tái, thở nhanh 42 lần/phút, co kéo lồng ngực, chi mát, huyết áp tụt, mạch nhanh và không đều. Kết quả siêu âm tim cho thấy, phân suất tống máu (EF) giảm còn 20-24% (bình thường 60-80%). Các chỉ số men tim và lactate máu tăng rất cao.
Các sĩ chẩn đoán trẻ bị sốc nhiễm trùng, viêm phổi nặng, nhiễm trùng huyết kèm tổn thương tim. Ngay lập tức, bệnh nhi được đặt nội khí quản thở máy, sử dụng nhiều thuốc vận mạch và kháng sinh phổ rộng. Ê-kíp quyết định triển khai ECMO (VA ECMO) để hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp.
Kết quả xét nghiệm PCR xác định tác nhân gây bệnh là vi khuẩn phế cầu (Pneumococcus). Trong quá trình điều trị, trẻ được truyền máu, tiểu cầu, điều chỉnh rối loạn điện giải, toan kiềm và chống đông hệ thống ECMO bằng heparin. Do diễn tiến nặng với suy đa cơ quan, bệnh nhi phải lọc máu liên tục 4 đợt và điều trị hỗ trợ gan.
Sau gần 2 tuần chạy ECMO và điều trị tích cực, chức năng tim của trẻ dần hồi phục, EF cải thiện lên 50-55%, huyết áp ổn định. Các bác sĩ tiến hành cai ECMO và rút ống.
Tuy nhiên, bệnh nhi xuất hiện biến chứng giảm tưới máu chân trái và rối loạn tri giác. Kết quả siêu âm và CT mạch máu ghi nhận huyết khối ở động mạch đốt sống trái và động mạch chậu ngoài trái. Ê-kíp can thiệp mạch đã lấy huyết khối, kết hợp dùng thuốc chống đông, giúp tái thông mạch máu.
Sau can thiệp, tình trạng tưới máu cải thiện, tri giác phục hồi dần. Trẻ được cai máy thở, thở oxy cannula, rồi thở khí trời tỉnh táo, nhịp tim trở về bình thường. Chức năng gan, thận hồi phục, bệnh nhi tỉnh táo và ăn uống tốt sau gần một tháng điều trị.
Qua trường hợp này, BSCKII Nguyễn Minh Tiến khuyến cáo phụ huynh không nên tự ý mua thuốc điều trị khi trẻ có dấu hiệu bệnh. Sai lầm này thường bắt nguồn từ tâm lý chủ quan, coi các dấu hiệu sốt, ho ban đầu chỉ là cảm cúm thông thường, vô tình bỏ qua những diễn tiến kịch phát bên trong cơ thể trẻ.
"Trẻ cần được thăm khám sớm tại cơ sở y tế để chẩn đoán chính xác và xử trí kịp thời. Đồng thời, phụ huynh nên cho trẻ đi tiêm ngừa theo chương trình tiêm chủng quốc gia và tiêm các vaccine cần thiết như phế cầu, cúm... nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh nặng", BS Tiến thông tin thêm.
Tuấn Minh
