Thận đảm nhận nhiệm vụ loại bỏ chất thải chuyển hóa và giữ cân bằng điện giải. Tuy nhiên, cơ quan quan trọng này lại rất dễ bị tổn thương âm thầm bởi những thói quen hàng ngày.
Theo nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu Global Burden of Disease, bệnh thận mạn tính hiện nằm trong top 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới. Với khoảng 1,4 đến 1,5 triệu ca tử vong mỗi năm. Riêng với ung thư thận, báo cáo GLOBOCAN 2022 ghi nhận toàn cầu có hơn 155.000 ca tử vong mới. Bệnh thận cũng ngày càng phổ biến và trẻ hóa nhanh tại Việt Nam.
Các chuyên gia thận học cảnh báo rằng khi thận bị tổn thương, các chất như phốt pho, kali và natri sẽ tích tụ gây nhiễm độc cơ thể. Để bảo vệ "bộ lọc" này, bạn cần nằm lòng quy tắc “4 giảm, 5 tăng” sau đây trong khi ăn uống:
4 thứ cần hạn chế khi ăn uống để bảo vệ thận
1. Muối và gia vị chứa nhiều natri
Natri là kẻ thù giấu mặt gây áp lực trực tiếp lên hệ thống mạch máu thận. Khi nạp quá nhiều muối, cơ thể phải giữ nước để trung hòa, dẫn đến tăng huyết áp và buộc các cầu thận phải làm việc với cường độ cao để lọc thải. Tình trạng này kéo dài sẽ phá hủy các đơn vị lọc nhỏ nhất, dẫn đến suy thận không thể hồi phục.
2. Bia rượu và đồ uống có cồn
Rượu bia làm suy giảm khả năng lọc máu và gây mất nước tế bào nghiêm trọng. Quá trình chuyển hóa cồn tạo ra các sản phẩm phụ độc hại khiến thận phải gồng mình đào thải, đồng thời bia rượu còn làm tăng sản xuất axit uric, là nguyên nhân hàng đầu gây sỏi thận và bệnh thận do gút.
3. Nội tạng động vật
Gan, lòng, tim chứa hàm lượng phốt pho và purin cực cao. Khi chức năng thận bắt đầu suy giảm, phốt pho không được đào thải hết sẽ tích tụ trong máu, gây lắng đọng canxi tại các mô mềm và mạch máu thận. Từ đó làm đẩy nhanh quá trình xơ hóa và suy kiệt chức năng của cơ quan này.
4. Thực phẩm chế biến sẵn
Đồ đóng hộp và thịt chế biến sẵn thường chứa các chất phụ gia, chất bảo quản và phốt pho nhân tạo. Khác với phốt pho tự nhiên, phốt pho nhân tạo được hấp thụ gần như hoàn toàn vào máu, tạo ra gánh nặng chuyển hóa cực lớn khiến thận "kiệt sức" trong nỗ lực làm sạch máu khi bạn ăn nhiều.
Ngoài ra, bạn cũng cần giảm bớt các loại hạt giàu axit phytic và tránh tiêu thụ quá nhiều đường để ngăn ngừa biến chứng thận do tiểu đường.
5 loại thực phẩm tốt cho thận nên ăn thường xuyên
1. Nước lọc
Uống đủ nước là cách đơn giản nhất để hỗ trợ thận. Nước đóng vai trò là dung môi hòa tan độc tố, giúp giảm nồng độ các chất gây sỏi trong nước tiểu và đảm bảo lưu lượng máu lưu thông qua thận luôn ổn định.
2. Các loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp
Cá cung cấp protein chất lượng cao cùng các axit béo có lợi giúp kháng viêm. Đây là nguồn đạm an toàn, cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể mà không tạo ra quá nhiều chất thải ure hay creatinine gây quá tải cho bộ máy lọc của thận.
3. Dầu ô liu nguyên chất
Đây là nguồn chất béo lành mạnh hầu như không chứa phốt pho. Vitamin E và các hợp chất chống oxy hóa trong dầu ô liu giúp bảo vệ tế bào thận khỏi các gốc tự do, đồng thời hỗ trợ quá trình phục hồi các tổn thương nhẹ ở niêm mạc dạ dày và thận.
4. Nấm
Các loại nấm như nấm hương hoặc nấm kim châm giàu dưỡng chất thực vật và chất chống oxy hóa nhưng lại chứa rất ít phốt pho so với các nguồn đạm thực vật khác. Có thể giúp giảm tình trạng viêm nhiễm mãn tính tại các đơn vị thận, đồng thời hỗ trợ phục hồi các tổn thương nhẹ ở màng lọc mà không làm tích tụ độc tố trong máu.
5. Tỏi
Tỏi giàu hợp chất lưu huỳnh giúp giảm viêm và giảm stress oxy hóa. Điều này hỗ trợ thận trong quá trình lọc máu hằng ngày. Tỏi còn giúp kiểm soát huyết áp và mỡ máu, qua đó giảm nguy cơ tổn thương thận lâu dài.
Nguồn và ảnh: Sohu, Eat This Not That
Chiến My
