Tôi có một hội bạn khá đông, và biệt danh các bạn đặt cho tôi là “nữ hoàng ki bo”. Bởi mỗi lần đi ăn mà tôi chọn quán bình dân, mỗi lần đi du lịch mà tôi hỏi kỹ giá phòng, hay đơn giản là từ chối mua những món đồ “đồng phục nhóm” không cần thiết, ai đó lại buông một câu nửa đùa nửa thật: “Sao mà ki quá vậy?”.
Biết là các bạn đùa thôi, nhưng đùa nhiều thành ra cũng băn khoăn, nhưng nghĩ đi nghĩ lại tôi thấy buồn cười nhiều hơn. Bởi tôi biết rõ mình đang làm gì với tiền của mình. Keo kiệt hay ki bo, nói thế nào cũng được, miễn là sự “keo kiệt” ấy giúp tôi sống nhẹ đầu hơn, ít lo lắng hơn về tiền bạc.
Thật ra, nhiều thứ tôi làm chỉ đơn giản là tiết kiệm có ý thức. Nhưng trong mắt một số người, nó lại trở thành… keo kiệt.
1. Không mua thứ mình không thật sự cần
Tôi có một nguyên tắc đơn giản: nếu phải suy nghĩ quá 3 ngày mới quyết định mua một món đồ, rất có thể tôi không cần nó. Thế nên tôi hiếm khi mua đồ theo cảm hứng. Thấy điện thoại mới ra, tôi không vội đổi. Thấy chị em khoe mới mua túi xách, tôi chỉ ngắm rồi thôi.
Có lần bạn tôi nói thẳng: “Cậu giữ tiền chặt quá, sống vậy có vui không?”.
Tôi vui chứ! Vì niềm vui của tôi không nằm ở việc liên tục sở hữu món đồ mới, mà ở cảm giác biết rõ mình đang nỗ lực tiết kiệm tiền. Không mua thứ không cần không phải là keo kiệt, đó chỉ là tự bảo vệ ví tiền của mình khỏi những phút bốc đồng.
2. Luôn so sánh trước khi chi tiền
Một trong những thói quen khiến bạn bè “lắc đầu” nhất ở tôi là… hỏi giá rất kỹ. Đi ăn tôi thường xem menu trước, đặt phòng khách sạn tôi so sánh ít nhất vài nơi, mua đồ điện tử tôi đọc đánh giá hàng giờ. Nhiều người cho rằng làm vậy mất thời gian, thà trả thêm một chút cho nhanh. Nhưng tôi luôn nghĩ: nếu chỉ cần bỏ ra 10-15 phút để tiết kiệm vài trăm nghìn, thậm chí vài triệu đồng, thì tại sao không?
Tiền không phải thứ tự nhiên mà có. Nó là thời gian, công sức và cả áp lực của mình đổi lại. Nghĩ vậy nên tôi không thấy xấu hổ khi hỏi giá, cũng không thấy mình “keo kiệt” vì muốn tiêu tiền một cách thông minh.
3. Hạn chế những khoản chi “cho vui”
Tôi không uống trà sữa mỗi ngày, cũng hiếm khi đặt đồ ăn khuya chỉ vì… thèm. Những khoản chi nhỏ kiểu này dễ bị xem nhẹ vì “có đáng bao nhiêu đâu”. Nhưng tôi từng thử tính nhẩm: mỗi ngày 50.000 - 70.000 đồng cho những món ăn vặt, một tháng đã là vài triệu. Một năm là cả chục triệu.
Khi nhìn con số ấy, tôi tự hỏi: mình có thật sự cần niềm vui ngắn ngủi đó không? Bạn tôi bảo tôi sống quá lý trí, không biết tận hưởng. Nhưng với tôi, tận hưởng không nhất thiết phải tiêu tiền liên tục. Đôi khi, việc biết dừng lại đúng lúc mới là cách tận hưởng bền vững.
4. Không ngại dùng đồ cũ
Tôi vẫn dùng chiếc balo mua từ gần 5 năm trước, vẫn mặc những chiếc áo còn tốt dù không còn “trend”. Với nhiều người, đó là dấu hiệu của sự keo kiệt. Nhưng tôi thấy hoàn toàn bình thường. Một món đồ còn dùng tốt thì việc thay mới chỉ để hợp mốt đôi khi rất lãng phí.
Thực ra, cảm giác sử dụng đồ đến khi nó thật sự “hết vòng đời” lại khiến tôi thấy… thỏa mãn. Nó giống như mình đã tận dụng hết giá trị của thứ mình mua. Tiền bỏ ra vì thế cũng đáng hơn.
5. Luôn dành một phần tiền để tiết kiệm trước khi tiêu
Thói quen khiến tôi khác nhiều bạn bè là: vừa nhận lương, tôi lập tức chuyển một khoản vào tài khoản tiết kiệm. Phần còn lại mới là tiền để chi tiêu. Bạn tôi từng nói: “Tiết kiệm kiểu đó khác gì tự làm khổ mình?”. Nhưng với tôi thì ngược lại. Chính việc để tiền sang một bên trước giúp tôi tiêu dùng có giới hạn, không rơi vào cảnh cuối tháng nhìn tài khoản trống trơn. Nhiều người nghĩ tiết kiệm là chuyện của khi dư dả. Tôi lại tin tiết kiệm chính là cách để sau này mình có thể dư dả.
35 tuổi, tôi chưa phải người giàu có hơn ai. Nhưng tôi có một khoản dự phòng đủ để không quá hoảng hốt khi có biến cố, có vài khoản tích lũy cho tương lai xa, và quan trọng nhất là cảm giác kiểm soát được cuộc sống tài chính của mình.
Thỉnh thoảng bạn bè vẫn trêu: “Đúng là đồ keo kiệt”. Tôi chỉ cười. Bởi nếu “keo kiệt” nghĩa là không phung phí, không chạy theo những thứ không cần thiết, và biết giữ tiền cho tương lai, thì danh hiệu đó cũng không tệ lắm.
Keo kiệt mà giàu thì có làm sao? Ít nhất, tôi biết mình đang sống theo cách khiến bản thân yên tâm nhất. Và đôi khi, sự yên tâm ấy còn đáng giá hơn rất nhiều món đồ đắt tiền.
Ngọc Linh
