Một cuộc điều tra kéo dài nhiều tháng của tờ The Guardian Australia đã làm rõ những chi tiết phía sau cái chết của Bikram Lama, một du học sinh 32 tuổi người Nepal vào tháng 12 năm ngoái.
Theo đó, Lama được phát hiện đã qua đời tại ga St James, trung tâm Sydney, nơi ước tính có hơn 100.000 người qua lại trước khi thi thể anh được phát hiện. Trước khi qua đời, anh đã ngủ tạm bợ tại đây trong nhiều ngày. Điều đáng nói, Lama không thể tiếp cận bất kỳ dịch vụ hỗ trợ nào do không còn tư cách cư trú hợp pháp tại Australia.
Lama xuất thân từ một ngôi làng nghèo, hẻo lánh ở Makwanpur, phía Nam Kathmandu (Nepal), sang Australia du học với hy vọng đổi đời. Gia đình anh khi đó gần như không có gì trong tay, phải bán khoảng 3.000m² đất nông nghiệp để lo chi phí cho con trai đi học. “Chúng tôi không có tiền, nên đã bán đất để cho em trai ra nước ngoài học”, chị dâu của Lama, Usha Lama kể lại.
Sau khi sang Australia theo học ngành khoa học máy tính, Lama dần mất liên lạc với gia đình. Người thân cho biết trước đây vài năm họ vẫn nhận được điện thoại từ anh mỗi 2-3 năm, nhưng khoảng 7 năm trở lại đây hoàn toàn không còn tin tức gì. Cho đến khi bi kịch xảy ra, gia đình vẫn không biết rõ nguyên nhân cái chết, cũng như những gì anh đã trải qua trong những năm cuối đời.
Hồ sơ cho thấy visa sinh viên của Lama đã hết hạn và anh không thể gia hạn hộ chiếu từ năm 2023. Việc mất giấy tờ hợp pháp khiến anh rơi vào tình trạng mắc kẹt khi không được tiếp cận hệ thống nhà ở, y tế hay hỗ trợ tài chính của Chính phủ nước sở tại. Từ một du học sinh, Lama dần trở thành người vô gia cư, sống quanh công viên Hyde Park và khu vực ga St James.
Giới chức bang New South Wales đã thừa nhận tồn tại khoảng trống trong việc hỗ trợ nhóm người không có tư cách cư trú. Bộ trưởng Nhà ở và Vô gia cư bang, bà Rose Jackson cho biết Lama từng được một nhóm hỗ trợ tiếp cận và giới thiệu tới dịch vụ dành cho người vô gia cư không phải cư dân, do tổ chức St Vincent’s Homelessness Health phối hợp cùng Hội đồng thành phố Sydney vận hành. Tuy nhiên, những can thiệp này dường như không đủ để kéo anh ra khỏi tình trạng bấp bênh kéo dài.
Các chuyên gia nhận định, những người không có tư cách cư trú hợp pháp đang trở thành một bộ phận vô gia cư ngày càng lớn tại Australia, dễ rơi vào “vòng xoáy tử thần” như trường hợp của Lama. Theo ước tính của Hội đồng thành phố Sydney, cứ 5 người ngủ ngoài đường thì có 1 người không phải công dân hoặc thường trú nhân. Họ là những du học sinh thất thế, lao động hết hạn visa hoặc người xin tị nạn.
Khủng hoảng nhà ở cũng là yếu tố khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn. Dữ liệu từ ABC News cho thấy khả năng chi trả tiền thuê nhà của người dân Australia đã chạm mức thấp kỷ lục, khi giá thuê tăng nhanh gấp 2,5 lần so với thu nhập.
Tại Sydney, chi phí sinh hoạt trung bình mỗi tháng khoảng 3.450 AUD (tương đương 60 triệu đồng), trong đó tiền thuê căn hộ một phòng ngủ đã chiếm từ 2.300–2.900 AUD. Với du học sinh quốc tế, học phí mỗi năm dao động từ 39.000–60.000 AUD, tạo ra gánh nặng tài chính không nhỏ.
Theo The Guardian, Times of India
Nhật Linh
