Mới đây, Công đoàn thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc) đã công bố hồ sơ một vụ tranh chấp lao động điển hình, thu hút sự chú ý lớn từ dư luận nước này. Vụ việc xoay quanh câu chuyện một nhân viên bị chấm dứt hợp đồng lao động chỉ vì không tham gia hoạt động văn nghệ của công ty.
Báo Dân trí dẫn nội dung vụ việc cho hay, anh Tiểu Minh (tên nhân vật đã được thay đổi) làm việc tại một doanh nghiệp ở Thâm Quyến. Trong quá trình chuẩn bị cho buổi tiệc tất niên (Year End Party), ban lãnh đạo công ty đã yêu cầu anh Minh đăng ký tham gia biểu diễn một tiết mục hài độc thoại để góp vui.
Tuy nhiên, do khối lượng công việc cuối năm quá bận rộn, anh Minh đã từ chối lời đề nghị này. Hành động của anh bị lãnh đạo công ty cho là thiếu nhiệt tình và "không nể mặt" cấp trên.
Hậu quả là ngay ngày hôm sau, doanh nghiệp này đã ban hành quyết định chấm dứt hợp đồng lao động đối với anh Minh. Trong quyết định sa thải, phía công ty đưa ra lý do rằng anh Minh "không chấp hành sự phân công công việc" và quy chụp hành động của anh là "tự ý nghỉ việc", vi phạm nghiêm trọng kỷ luật lao động của công ty.
Bức xúc trước quyết định sa thải vô lý, anh Minh cho rằng việc từ chối diễn văn nghệ không thể bị coi là vi phạm kỷ luật hay bỏ việc. Anh đã làm đơn khởi kiện ra trọng tài lao động để đòi lại quyền lợi.
Từ chối yêu cầu biểu diễn tiết mục độc thoại trong tiệc cuối năm vì lý do công việc, một nam nhân viên tại Thâm Quyến, Trung Quốc đã bị công ty sa thải ngay ngày hôm sau. Ảnh minh họa
Vụ việc sau đó trải qua cả hai cấp xét xử sơ thẩm và phúc thẩm. Tại tòa, hội đồng xét xử nhận định rằng, tham gia biểu diễn văn nghệ tại tiệc tất niên là hoạt động phong trào, nằm ngoài phạm vi công việc chuyên môn được quy định trong hợp đồng lao động. Do đó, việc từ chối tham gia không thuộc các trường hợp vi phạm kỷ luật hay không hoàn thành nhiệm vụ.
Tòa án kết luận doanh nghiệp đã đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Phán quyết cuối cùng buộc công ty phải bồi thường thiệt hại cho anh Tiểu Minh theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.
Theo tờ Thị trường Tài chính, vụ việc của anh Tiểu Minh nhanh chóng trở thành chủ đề nóng trên mạng xã hội Trung Quốc. Đa số ý kiến đều ủng hộ phán quyết của tòa án và cho rằng các hoạt động teambuilding hay tiệc tùng nên dựa trên tinh thần tự nguyện, không nên trở thành gánh nặng hay "cái bẫy" để trù dập nhân viên.
Dưới góc độ pháp lý, các chuyên gia khẳng định Luật Lao động quy định rất rõ ràng về các trường hợp người sử dụng lao động được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng (như người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc, vi phạm nghiêm trọng nội quy, trộm cắp, tham ô...). Việc không tham gia hoạt động giải trí không nằm trong các điều khoản này.
Qua vụ việc này, Công đoàn thành phố Thâm Quyến cũng đưa ra khuyến cáo: Doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa công sở dựa trên sự tôn trọng và tuân thủ pháp luật, tránh áp đặt các yêu cầu vô lý nằm ngoài phạm vi công việc. Đồng thời, người lao động cần nắm vững luật để chủ động sử dụng các kênh pháp lý bảo vệ quyền lợi chính đáng khi bị xâm phạm.
