Hãng truyền thông Delfi (Latvia) ngày 29/6 đưa tin, Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs xác nhận Latvia - một thành viên NATO - sẽ xây dựng một cơ sở sản xuất máy bay không người lái chung với Ukraine ở vùng Latgale của Latvia vào ngày 27/6 trong chuyến thăm căn cứ quân sự Luznava ở Latgale - nơi có chung đường biên giới với cả Nga và Belarus.
Thỏa thuận hợp tác sản xuất máy bay không người lái (UAV) được ký kết vào đầu tháng 6, khi ông Kulbergs gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bên lề Hội nghị Thượng đỉnh của các nước Bắc Âu - Baltic (NB8) tại Tallinn, Estonia. Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo Latvia - Ukraine. Thỏa thuận này được gọi là "Thỏa thuận Máy bay không người lái", bao gồm hợp tác trong lĩnh vực sản xuất hệ thống UAV và chuyển giao công nghệ.
Thủ tướng Kulbergs cho biết Latvia sẽ làm mọi cách, dỡ bỏ các rào cản chính trị và thiết lập "hành lang xanh" để nhà máy sản xuất UAV có thể được đặt tại khu vực biên giới của nước này. Ông nhấn mạnh rằng vùng Latgale cần hoạt động kinh tế, đầu tư và việc làm. Ông bày tỏ hy vọng rằng "vấn đề then chốt đầu tiên" sẽ được giải quyết trong năm nay.
Ngoài việc sản xuất UAV, Thủ tướng Latvia Kulbergs cho biết các hệ thống mới chống UAV dự kiến sẽ đi vào hoạt động dọc biên giới Latvia với Belarus và Nga từ tháng 7 và tháng 8. Ông nói rằng các giải pháp này sẽ loại bỏ nhu cầu phải điều động máy bay để đối phó với mọi mối đe dọa trên không.
"Trong trường hợp bị đe dọa từ UAV, chúng tôi sẽ không cần phải điều động máy bay lên không trung mỗi lần, đó là một giải pháp rất tốn kém và hiệu quả, nhưng không phải là giải pháp tốt nhất và hiệu quả nhất", ông Kulbergs nói.
Trước đó, Thủ tướng Kulbergs đã đặt mục tiêu cho Latvia đạt được năng lực phòng thủ bằng UAV tương đương với Ukraine vào cuối năm 2026.
Mối đe dọa từ UAV
Theo trang tin Mena FN, thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh Ukraine triển khai hành động không ngừng nghỉ bằng UAV nhắm vào vùng tây bắc nước Nga, bao gồm các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở vùng Leningrad gần St. Petersburg. Trong những tháng gần đây, nhiều UAV đã đi lạc và hạ cánh khẩn cấp trên khắp Latvia, Estonia, Lithuania và Phần Lan, làm dấy lên mối lo ngại ngày càng tăng về tính toàn vẹn không phận trên khắp các quốc gia Baltic.
Chính Latvia đã trực tiếp trải nghiệm hậu quả của tác chiến bằng UAV. Trang Euromaidan Press đưa tin, vào ngày 7/5, hai UAV của Ukraine, nghi là lạc hướng, đã xâm nhập vào Latvia từ Nga. Một chiếc phát nổ tại một kho chứa dầu ở Rēzekne, cách biên giới Nga khoảng 40 km, làm hư hại bốn bể chứa dầu rỗng; không có thương vong nào được báo cáo. Vụ việc đã gây bất ổn chính trị tại Latvia: Bộ trưởng Quốc phòng Andris Spruds từ chức vào ngày 11/5, và Thủ tướng Evika Siliņa từ chức bốn ngày sau đó.
Theo Mena FN, Moscow đã đáp trả bằng những lời cảnh báo sắc bén tới chính phủ các nước Baltic, cảnh báo rằng việc cho phép Ukraine khai thác không phận của họ cho các hành động tấn công Nga có thể dẫn đến sự trả đũa trực tiếp.
Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) hồi tháng 5 cáo buộc Ukraine đang chuẩn bị tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV vào lãnh thổ Nga từ lãnh thổ các nước Baltic để rút ngắn thời gian bay, đồng thời tuyên bố rằng Latvia đã chính thức chấp thuận các hành động như vậy.
Moscow cũng khẳng định rằng các quốc gia phương Tây trang bị vũ khí cho Ukraine trên thực tế đã tham gia vào cuộc xung đột với tư cách là các bên tham chiến. Tuy nhiên, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định rằng nước này sẽ kiềm chế không tấn công bất kỳ quốc gia thành viên NATO nào nếu không có sự khiêu khích trực tiếp.
Duy Nguyễn
Theo Delfi, Mena FN, Euromaidan Press
