Một biến thể Covid-19 mới có biệt danh “Ve sầu” (Cicada) đang thu hút sự chú ý của giới khoa học sau thời gian dài gần như “biến mất”. Đúng như tên gọi gợi liên tưởng đến chu kỳ ngủ đông kéo dài và sự trở lại ồn ào, chủng virus này hiện được cho là đang góp phần khiến số ca nhiễm tăng lên tại nhiều nơi trên thế giới, bao gồm cả Mỹ.
Theo các dữ liệu ban đầu, biến thể này có thể có khả năng lây lan cao hơn, khiến các cơ quan y tế phải nâng mức cảnh giác.
Biến thể “Ve sầu” là gì?
Biến thể “Ve sầu”, tên khoa học BA.3.2, là một nhánh phụ của dòng Omicron thuộc virus SARS-CoV-2, tác nhân gây bệnh Covid-19.
Chủng này được phát hiện lần đầu tại Nam Phi vào tháng 11/2024, nhưng phải đến tháng 9 năm sau mới bắt đầu lan rộng hơn.
Theo báo cáo gần đây của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), BA.3.2 đã xuất hiện tại 23 quốc gia và chiếm tới 30% số ca mắc ở một số khu vực tại châu Âu.
Tại Mỹ, biến thể này được ghi nhận lần đầu vào tháng 6/2025 ở một hành khách quá cảnh tại sân bay quốc tế San Francisco, đến từ Hà Lan. Tuy nhiên, phải đến tháng 1 năm nay, BA.3.2 mới được phát hiện trong mẫu bệnh phẩm lâm sàng của một bệnh nhân trong nước.
Tính đến ngày 11/2, biến thể “Ve sầu” đã được phát hiện ở 4 hành khách quốc tế và 5 bệnh nhân tại Mỹ. Ngoài ra, dấu vết của nó cũng xuất hiện trong mẫu nước thải và trên máy bay tại 25 bang, bao gồm New York, New Jersey và Connecticut.
Dù vậy, BA.3.2 hiện vẫn chưa phải là biến thể chiếm ưu thế, chỉ chiếm dưới 1% tổng số ca nhiễm trên toàn quốc.
Một chuyên gia y tế nhận định, không loại trừ khả năng biến thể này có thể gây ra một làn sóng dịch vào mùa hè và trở thành chủng phổ biến tại Mỹ, nhưng điều đó vẫn chưa chắc chắn.
Các chuyên gia cho rằng, BA.3.2 có thể lây lan mạnh hơn.
BA.3.2 mang khoảng 70 đến 75 đột biến trên protein gai, bộ phận giúp virus xâm nhập vào tế bào người. Số lượng đột biến lớn này mang lại cho virus khả năng “né miễn dịch”, tức có thể phần nào tránh được sự bảo vệ từ vaccine hoặc miễn dịch tự nhiên sau khi mắc bệnh trước đó.
Điều này đồng nghĩa với việc virus có thể lây lan dễ dàng hơn. Tuy nhiên, do tỷ lệ lưu hành hiện vẫn còn thấp, các nhà khoa học cho rằng còn quá sớm để đánh giá mức độ ảnh hưởng trên diện rộng.
Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh vaccine hiện tại vẫn được kỳ vọng giúp giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong.
Triệu chứng có gì khác?
Cho đến nay, biến thể “Ve sầu” không cho thấy sự khác biệt rõ rệt về triệu chứng so với các biến thể trước.
Các triệu chứng phổ biến vẫn bao gồm ho, sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau nhức cơ thể, đau họng, hắt hơi và các vấn đề đường hô hấp trên. Một số trường hợp có thể không có triệu chứng.
Hiện chưa có bằng chứng cho thấy BA.3.2 gây bệnh nặng hơn ở cấp độ cộng đồng, nhưng đây vẫn là câu hỏi đang được tiếp tục theo dõi.
CDC khuyến cáo, nếu nghi ngờ hoặc có kết quả dương tính với Covid-19, người bệnh nên ở nhà, hạn chế tiếp xúc với người khác và đeo khẩu trang chất lượng cao khi cần ra ngoài hoặc tiếp xúc gần.
Bên cạnh đó, cần chú ý nghỉ ngơi, uống đủ nước và sử dụng thuốc không kê đơn để kiểm soát các triệu chứng như sốt hoặc đau.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở, đau ngực, lú lẫn hoặc tím tái môi và da, người bệnh cần được cấp cứu ngay lập tức.
Dù đại dịch không còn ở giai đoạn cao điểm, Covid-19 vẫn gây ra ảnh hưởng đáng kể. Riêng trong năm 2025, Mỹ ghi nhận khoảng 290.000 đến 450.000 ca nhập viện và từ 34.000 đến 53.000 ca tử vong liên quan đến căn bệnh này.
Nguồn: New York Post
Phạm Trang
