Không uống đủ nước
Báo Thanh Niên dẫn nguồn chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ) cho biết, khi cơ thể thiếu nước, gan phải làm việc nhiều hơn để xử lý chất dinh dưỡng và loại bỏ độc tố, từ đó gây áp lực hoạt động và giảm hiệu suất của gan. Ngoài ra, mất nước còn ảnh hưởng đến quá trình sản xuất mật, một chất cần thiết để tiêu hóa chất béo và loại bỏ chất thải.
Không uống đủ nước còn làm tăng nguy cơ tích tụ độc tố trong gan, gây tổn thương gan theo thời gian. Các chuyên gia khuyến cáo mỗi người nên uống ít nhất 2 lít nước/ngày để gan hoạt động khỏe mạnh.
Ảnh minh họa.
Ăn quá nhiều đường
Một chế độ ăn nhiều đường, đặc biệt là đường fructose từ thức uống có gas, bánh kẹo và thực phẩm chế biến sẵn, có thể gây ra bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Khi lượng đường trong máu quá cao, gan phải chuyển hóa đường thành mỡ thừa. Qua thời gian, sự tích tụ mỡ trong gan có thể gây viêm nhiễm và làm suy giảm chức năng gan.
Để bảo vệ gan, mọi người nên hạn chế tiêu thụ đồ uống có đường, tránh các thực phẩm chứa nhiều tinh bột trắng, đồng thời ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi để cơ thể hấp thụ đường tự nhiên thay vì đường tinh chế.
Ngủ không đủ giấc không tốt cho gan
Bài viết của BS Nguyễn Tuấn Vinh cho biết, hiện nay, rất nhiều người có thói quen làm việc hoặc vui chơi đêm nên rất dễ gây ra bệnh gan. Nguyên nhân là trong quá trình ngủ, cơ thể đi vào quy trình phục hồi sức khỏe, thường xuyên thức đêm sẽ dẫn đến ngủ không đủ giấc, sức đề kháng của cơ thể giảm và sẽ ảnh hưởng đến quá trình tự phục hồi sức khỏe ban đêm của gan.
Những người đã bị mắc bệnh viêm gan mà thường xuyên thức đêm thì bệnh sẽ càng nặng. Một chuyên gia của Hiệp hội giấc ngủ của Mỹ cho biết, những người ngủ muộn nên cố gắng điều chỉnh thời gian nghỉ ngơi, tốt nhất mỗi tối nên ngủ trước 23h, đảm bảo ngủ đủ 7-8 tiếng, để cho gan có thời gian bài trừ độc tố và đảm bảo sức khỏe cho cơ thể.
Thích ăn đồ ăn nhanh cũng hại gan
Lạm dụng đồ ăn nhanh có thể gây hại gan, những thực phẩm là đồ ăn nhanh được chiên rán (cụ thể ở đây là món gà rán, khoai tây chiên) có chứa một lượng lớn các gốc tự do hoạt động. Chúng có thể làm hỏng các axit béo, tàn phá các loại vitamin A.E... trong cơ thể, gây tổn thương gan và thậm chí gây ra bệnh viêm gan nghiêm trọng. Thức ăn chiên rán cũng chứa rất nhiều chất béo, nếu sử dụng dài hạn sẽ gây ra cho cơ thể những rủi ro cao hơn nhiều so với nguy cơ trung bình của bệnh gan nhiễm mỡ.
Các nghiên cứu cho thấy, không chỉ thực phẩm ăn nhanh mà các thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ, mặc dù rất thơm ngon, nhưng giàu chất béo, lượng calo cao, nếu ăn nhiều sẽ làm tăng gánh nặng cho các tế bào gan.
Lâu dần khả năng chuyển hóa chất béo sẽ suy giảm, dẫn đến lượng lớn chất béo tích tụ trong gan, hình thành gan nhiễm mỡ. Gan bị bao phủ bởi lớp chất béo dễ dẫn đến viêm gan, nghiêm trọng hơn là xuất hiện xơ gan, ung thư gan.
Ngồi nhiều
Không hoạt động trong thời gian dài làm tăng nguy cơ béo phì, kháng insulin và gan nhiễm mỡ.
Hoạt động thể chất thường xuyên thúc đẩy kiểm soát cân nặng, tăng cường độ nhạy insulin và giảm tích tụ mỡ trong gan.
Thực hiện các bài tập như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội ít nhất 150 phút mỗi tuần và thêm các bài tập rèn luyện sức mạnh để bảo vệ gan.
7 thói quen giúp gan khỏe mạnh mỗi ngày
Duy trì cân nặng khỏe mạnh
Béo phì là yếu tố nguy cơ chính gây ra các bệnh về gan. Những người thừa cân có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ cao hơn do lượng mỡ thừa tích tụ dẫn đến tổn thương gan và các biến chứng khác. Duy trì cân nặng khỏe mạnh bằng chế độ ăn uống khoa học có thể cải thiện chức năng gan tổng thể. Chỉ số cơ thể (BMI) trong khoảng 18,5-22,9 góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính và các bệnh khác.
Không lạm dụng rượu bia
Uống rượu bia quá mức là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan. Khi uống rượu bia, gan ngừng làm những việc khác để phân hủy rượu bia ra khỏi máu. Lạm dụng đồ uống có cồn làm tăng nguy cơ viêm, sẹo và các tổn thương khác cho gan.
Không hút thuốc
Tiến sĩ Khanh cho biết khói thuốc chứa hàng trăm chất độc, có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư gan, tổn thương gan trầm trọng hơn. Thuốc lá còn là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Người có thói quen hút thuốc nên bỏ hút thuốc để có thể cải thiện sức khỏe gan và giảm nguy cơ mắc bệnh gan.
Chế độ ăn lành mạnh
Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh để cơ thể nhận được các chất dinh dưỡng và chất xơ cần thiết. Hạn chế thực phẩm giàu chất béo, đường và muối vì chúng góp phần gây tổn thương gan. Giảm lượng tinh bột như cơm, bánh mì... Thay vào đó nên có chế độ ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, protein và chất béo lành mạnh để bảo vệ sức khỏe gan.
Tiến sĩ Khanh gợi ý một số thực phẩm có lợi như các loại rau lá xanh giàu chất chống oxy hóa, cá nhiều axit béo omega-3 giảm viêm, cải thiện chức năng gan. Các loại hạt nhiều chất chống oxy hóa và chất béo lành mạnh có thể bảo vệ tế bào gan khỏi hư hại.
Uống đủ nước
Thói quen uống đủ nước góp phần loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể, cải thiện chức năng gan. Mỗi ngày nên uống lượng nước phù hợp với trọng lượng cơ thể, uống nhiều hơn nếu tập thể dục và tham gia các hoạt động ra nhiều mồ hôi.
Tập thể dục đều đặn
Ảnh minh họa.
Tập thể dục thường xuyên mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh, giảm viêm và cải thiện chức năng gan.
Tập thể dục còn cải thiện cách thức hoạt động của insulin, đốt cháy chất béo trung tính, giảm nguy cơ phát triển bệnh gan, nhất là gan nhiễm mỡ. Tập thể dục với cường độ vừa phải, tổng cộng 150 phút mỗi tuần như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội... hầu hết các ngày trong tuần để duy trì sức khỏe nhờ lối sống lành mạnh.
Khám sức khỏe định kỳ
Tiến sĩ Khanh cho biết hầu hết tình trạng tổn thương gan như gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan, ung thư gan giai đoạn đầu đều không có triệu chứng hoặc các dấu hiệu dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Người bệnh dễ bỏ qua khiến tình trạng tổn thương gan tiến triển nặng, khó phục hồi.
Khám sức khỏe định kỳ bao gồm siêu âm, xét nghiệm các chỉ số tổn thương gan có ý nghĩa quan trọng, giúp bác sĩ chỉ định phương pháp điều trị sớm, nâng cao hiệu quả và chất lượng sống cho người bệnh. Tiêm ngừa vaccine viêm gan A và B theo hướng dẫn của bác sĩ để phòng bệnh gan liên quan đến virus.
