Mới đây, Ban Chỉ đạo điều hành giá đã họp tổng kết công tác điều hành giá quý 4 cũng như cả năm 2025 và vạch ra những định hướng cho công tác điều hành giá trong năm 2026. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế trong nước bước vào giai đoạn chuyển giao quan trọng, đòi hỏi sự đánh giá nhìn nhận khách quan về những thành quả đã đạt được, từ đó kiến tạo nền tảng vững chắc để ứng phó với những biến số khó lường của thị trường toàn cầu trong chu kỳ phát triển mới.
Theo định hướng chung, công tác quản lý giá trong thời gian tới tiếp tục đặt trọng tâm vào việc bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế và yêu cầu ổn định đời sống nhân dân.
Toàn cảnh cuộc họp Ban Chỉ đạo về tổng kết công tác quản lý, điều hành giá quý IV và cả năm 2025; định hướng công tác điều hành giá năm 2026, sáng ngày 26/2. Ảnh: Thời báo tài chính Việt Nam
Áp lực tích tụ trong năm 2025, dự kiến gia tăng trong năm 2026
Theo Phụ nữ Việt Nam, bức tranh năm 2025 được đánh giá tương đối ổn định khi mặt bằng giá vận động theo quy luật quen thuộc: tăng theo mùa vụ dịp Tết, nhanh chóng hạ nhiệt sau quý I và duy trì trạng thái ổn định trong các quý còn lại. CPI bình quân tăng 3,31% so với năm trước, không chỉ nằm trong mục tiêu đề ra mà còn phản ánh hiệu quả của cách tiếp cận điều hành linh hoạt trong bối cảnh nhiều yếu tố bất lợi đan xen.
Tuy nhiên, phía sau sự ổn định đó, các áp lực chi phí đã bắt đầu hình thành và tích lũy. Việc điều chỉnh giá các dịch vụ công như y tế, giáo dục, điện, cùng với xu hướng tăng của giá vật liệu xây dựng trong bối cảnh đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, cho thấy mặt bằng chi phí của nền kinh tế đang dần được "nâng nền". Những yếu tố này chưa tạo ra cú sốc ngay lập tức, nhưng lại có tính chất tích lũy và sẽ bộc lộ rõ hơn trong chu kỳ kế tiếp.
Năm 2026 mở ra trong một trạng thái khác, khi đây là năm đầu tiên triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030. Kỳ vọng tăng trưởng cao kéo theo sự gia tăng đồng thời của tiêu dùng, đầu tư và sản xuất, khiến áp lực cầu kéo trở nên rõ nét hơn.
Cùng lúc, các yếu tố chi phí đẩy tiếp tục gia tăng sức ép. Giá nguyên nhiên vật liệu nhập khẩu vẫn tiềm ẩn rủi ro biến động trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chưa hoàn toàn ổn định. Giá vật liệu xây dựng chịu tác động từ nhu cầu đầu tư công và phục hồi thị trường bất động sản. Đáng chú ý, nhóm thực phẩm, đặc biệt là thịt lợn – mặt hàng có trọng số lớn trong rổ CPI – tiếp tục là biến số nhạy cảm với khả năng lan tỏa nhanh sang mặt bằng giá chung.
Thứ trưởng Lê Tấn Cận cho biết biến động giá cả thị trường trong năm 2025 về cơ bản vẫn bám sát và tuân theo quy luật vận động hàng năm. (Ảnh: Vietnam+)
Dự báo các kịch bản lạm phát 2026
Từ những đánh giá nêu trên, Bộ Tài chính đưa ra 3 kịch bản lạm phát:
Kịch bản 1: Dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 3,6% so với năm 2025
Kịch bản 2: Dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,10% so với năm 2025
Kịch bản 3: Dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,6% so với năm 2025
So với các dự báo khác, Ngân hàng Nhà nước ước tính lạm phát trong khoảng 3,5–4,5%, còn các tổ chức quốc tế dao động quanh 3,2–4%. Việc cơ quan quản lý trong nước xây dựng kịch bản cao hơn phần nào phản ánh cách tiếp cận thận trọng, tính đến các yếu tố bất định có thể phát sinh.
Đáng chú ý, tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành như Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng… đều thống nhất đánh giá áp lực lạm phát năm 2026 có xu hướng gia tăng. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu theo dõi sát diễn biến kinh tế, tài chính toàn cầu, đồng thời tăng cường phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, điều hành tín dụng hợp lý và chủ động kịch bản ứng phó nhằm kiểm soát mặt bằng giá.
Mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% trong năm 2026 đặt ra thách thức lớn khi nền kinh tế đồng thời theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao. Trong bối cảnh đó, điều hành giá không còn là nhiệm vụ đơn lẻ mà trở thành điểm giao cắt của nhiều chính sách vĩ mô.
Nếu kiểm soát quá chặt, chi phí đầu vào gia tăng có thể gây áp lực lên doanh nghiệp, làm suy giảm động lực sản xuất và đầu tư. Ngược lại, nếu nới lỏng, mặt bằng giá có thể chịu tác động cộng hưởng từ nhiều phía. Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra là điều hành linh hoạt, có liều lượng và lựa chọn thời điểm phù hợp.
Lộ trình thị trường hóa giá dịch vụ công vẫn tiếp tục, nhưng cần được cân nhắc kỹ để tránh tạo ra các "cú sốc kép" lên CPI. Đồng thời, vai trò phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ trở nên then chốt trong việc vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa kiểm soát lạm phát.
Các biện pháp điều hành giá 2026
Thông tin từ Báo Chính Phủ, từ những dự báo kịch bản lạm phát đã nêu, Bộ Tài chính kiến nghị 8 biện pháp điều hành giá như sau:
1. Chú trọng theo dõi sát diễn biến kinh tế và lạm phát thế giới, những điều chỉnh chính sách kinh tế của các nước lớn đặc biệt là các đối tác thương mại chính của Việt Nam, tác động từ chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ,…
2. Giám sát chặt chẽ biến động giá cả thị trường trong nước; linh hoạt các biện pháp điều tiết cung cầu và bình ổn thị trường.
3. Đảm bảo cân đối cung - cầu thị trường, đặc biệt là nhóm lương thực, thực phẩm và mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện và các nguyên liệu đầu vào. Triển khai các giải pháp đa dạng hoá thị trường, xuất khẩu và phát triển thị trường trong nước.
4. Điều hành chính sách tài khoá phối hợp với chính sách tiền tệ và các chính sách khác để bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
5. Chủ động công tác dự báo, tính toán và cập nhật kịch bản lạm phát theo diễn biến giá các mặt hàng thiết yếu; tiếp tục thực hiện lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ công theo lộ trình thị trường; chủ động tính toán, chuẩn bị các phương án giá cho năm 2026.
6. Sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định của pháp luật.
7. Đối với mặt hàng cụ thể thì chủ động dự báo và có phương án đảm bảo cân đối cung cầu, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, gián đoạn nguồn hàng gây tăng giá đột biến.
8. Tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, đảm bảo kịp thời, minh bạch thông tin về giá các công tác điều hành giá của Chính phủ, Ban chỉ đạo điều hành giá.
