BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết tay chân miệng do nhiều chủng virus khác nhau gây ra. Hàng chục năm qua, các nhà khoa học đã dày công nghiên cứu nhưng chưa thành công do hiệu quả phòng chống virus chưa cao, đặc biệt là chủng EV71. Do đó, khi chứng minh được hiệu quả bảo vệ vượt trội trên EV71, vắc xin phòng EV71 được xem như “vũ khí” hiệu quả bậc nhất để bảo vệ trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.
Vắc xin phòng tay chân miệng được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, với lịch tiêm từ 2 - 3 mũi tùy theo độ tuổi bắt đầu tiêm. Đặc biệt, vắc xin được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam, chứng minh khả năng bảo vệ tốt trước EV71 - tác nhân liên quan phần lớn ca bệnh nặng, tử vong của căn bệnh nguy hiểm chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Sáng 25/9/2026, Hệ thống Tiêm chủng VNVC chính thức ra mắt và triển khai tiêm vắc xin phòng tay chân miệng do Substipharm Biologics (Thụy Sĩ) phân phối, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á tiếp cận giải pháp dự phòng này. Ảnh: Nhân Lê
Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, chuyên gia đầu ngành về bệnh truyền nhiễm trẻ em, người từng tham gia biên soạn phác đồ điều trị tay chân miệng cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cho biết vắc xin EV71 là giải pháp được giới nhi khoa mong đợi nhiều năm, sau nhiều đợt dịch khiến trẻ nhập viện, chuyển nặng và gặp biến chứng nguy hiểm.
Bác sĩ Trương Hữu Khanh, người có hàng chục năm gắn bó với công tác điều trị các ca tay chân miệng nặng tại Việt Nam chứng kiến em bé đầu tiên tại Việt Nam được tiêm vắc xin phòng EV71 tại VNVC. Ảnh: Nhân Lê
“Nhiều năm qua, rất nhiều phụ huynh hỏi tôi khi nào mới có vắc xin tay chân miệng. Mỗi mùa bệnh, phụ huynh lo, bác sĩ cũng áp lực vì có những trẻ ban đầu vẫn tỉnh táo nhưng chỉ vài giờ sau đã chuyển nặng, cần nhiều nhân lực, thuốc men và thiết bị hồi sức. Khi dịch lớn, số trẻ nhập viện tăng nhanh càng gây áp lực lên hệ thống điều trị. Vì vậy, khi Việt Nam có vắc xin phòng EV71 cho trẻ, tôi rất mừng”, bác sĩ Khanh chia sẻ.
EV71 đặc biệt đáng lo bởi nguy cơ gây bệnh nặng cao hơn do có tính hướng thần kinh mạnh mẽ, nhanh chóng gây tổn thương hệ thần kinh trung ương, đặc biệt ở vùng thân não, hạ đồi, tiểu não, từ đó dẫn đến tổn thương hệ lưới thân não, rối loạn thần kinh thực vật, biến chứng tim phổi cấp…
Trong tháng 5, phòng ICU, Bệnh viện Nhi đồng 1 điều trị cho nhiều trẻ mắc tay chân miệng độ 3 do chủng EV71 gây ra. Ảnh: Bình An
Theo dữ liệu được công bố, vắc xin đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, không ghi nhận trường hợp mắc EV71 trong nhóm được tiêm và đồng thời tạo đáp ứng miễn dịch cao trước nhiều kiểu gen phụ thuộc nhóm EV71.
Vắc xin EV71 đã được triển khai tiêm cho trẻ em tại Đài Loan, với hơn 600.000 liều đã được sử dụng từ tháng 8/2023 đến tháng 9/2026. Theo GS.BS Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Quốc gia Đài Loan, Chủ tịch Danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan, thực tế triển khai và theo dõi sau tiêm tại Đài Loan tiếp tục ghi nhận tính an toàn và hiệu quả cao của vắc xin. Từ khi triển khai vắc xin, CDC Đài Loan chưa ghi nhận EV71 trong các trường hợp tay chân miệng nặng giai đoạn 2024 - 2026, trong khi trước đó virus này từng chiếm tỷ lệ đáng kể trong các ca bệnh tay chân miệng biến chứng nặng.
Ngay sau khi tiếp nhận lô vắc xin phòng tay chân miệng đầu tiên, VNVC đã khẩn trương tổ chức vận chuyển an toàn đến gần 300 trung tâm trên toàn quốc, sẵn sàng phục vụ nhu cầu tiêm chủng sớm cho trẻ. Ảnh: VNVC
Ông Fabrice Baschiera, Tổng Giám đốc điều hành Substipharm Biologics, bày tỏ vui mừng khi đơn vị được đồng hành cùng Hệ thống Tiêm chủng VNVC mang vắc xin tay chân miệng về, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á triển khai vắc xin quan trọng này. Với những dữ liệu tích cực về hiệu quả bảo vệ sức khỏe trẻ em tại các quốc gia đã triển khai vắc xin phòng EV71, Substipharm Biologics kỳ vọng sẽ cùng VNVC mở rộng cơ hội tiếp cận vắc xin, góp phần bảo vệ hàng triệu trẻ em trước nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng do EV71.
Ngay trong ngày đầu VNVC triển khai tiêm vắc xin tay chân miệng EV71 tại Việt Nam, nhiều gia đình đã đưa trẻ đến tiêm chủng. Hàng chục nghìn lượt đăng ký được ghi nhận tại gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc.
Tại TP.HCM, anh Nguyễn Đức Quý (phường Hòa Hưng) đưa con trai Nguyễn Chí Minh Đức (23 tháng tuổi) đến VNVC tiêm từ sớm sau thời gian chờ đợi vắc xin. “Con hay bò, cho đồ vật và cho tay vào miệng, trong khi môi trường nhà trẻ có đông trẻ nhỏ nên nguy cơ lây bệnh luôn khiến gia đình lo lắng. Nay VNVC đã có vắc xin, tôi đến tiêm sớm cho bé bảo vệ con và yên tâm hơn khi con đi học”, anh Quý nói.
Anh Nguyễn Đức Quý đưa con trai Nguyễn Chí Minh Đức (23 tháng tuổi) đến VNVC tiêm vắc xin tay chân miệng ngay trong ngày đầu triển khai. Ảnh: Nhân Lê
Để vắc xin sớm đến với trẻ em Việt Nam, BS.CKI Bạch Thị Chính, cho biết VNVC đã làm việc từ vài năm trước với Substipharm Biologics (Thuỵ Sĩ) để “giành quyền” đưa vắc xin này sớm về Việt Nam. VNVC cũng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cung ứng, bảo quản vắc xin, đào tạo chuyên môn và nhanh chóng phân phối tới gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc để kịp thời triển khai tiêm chủng, bảo vệ trẻ em trước mùa cao điểm của căn bệnh này.
