Tết Nguyên Đán, hay còn gọi là Xuân Tiết, là lễ hội truyền thống lớn nhất tại Trung Quốc. Từ dân gian đến hoàng tộc, dịp Tết luôn được coi trọng và chuẩn bị kỹ lưỡng. Trong triều đại nhà Thanh, các vị Hoàng đế đã tổ chức lễ mừng Tết vô cùng hoành tráng, để lại nhiều phong tục vẫn tồn tại đến ngày nay.
Trang phục đêm Giao thừa
Vào đêm Giao thừa, Hoàng đế sẽ khoác lên mình long bào màu vàng rực rỡ, được thêu hình rồng cùng 12 biểu tượng trang trí bằng chỉ vàng. Trang phục này mang ý nghĩa may mắn, tượng trưng cho một quốc gia hưng thịnh. Đi kèm là áo khoác lông thú, vương miện, và chuỗi hạt đeo trước ngực. Tất cả tạo nên một hình ảnh đầy uy nghiêm và trang trọng, phù hợp với thời khắc thiêng liêng.
Bữa tiệc giao thừa của vua nhà Thanh cùng với các phi tần. Tranh minh họa
Khai bút đầu xuân
Đêm Giao thừa cũng là thời điểm các Hoàng đế nhà Thanh thực hiện nghi thức khai bút đầu xuân tại Dưỡng Tâm điện. Họ thắp nến ngọc, rót rượu vào chén vàng, rồi cẩn trọng viết những câu chúc tốt lành, như mong mùa màng bội thu, quốc thái dân an, hay giang sơn vững bền. Các bức khai bút mang ý nghĩa đặc biệt, được cất giữ cẩn thận và không ai được phép xâm phạm. Hiện nay, những bản khai bút của Càn Long và Gia Khánh vẫn còn tồn tại, minh chứng cho truyền thống này.
Phong tục phát lì xì
Dưới thời nhà Thanh, các vị vua cũng thực hiện tục phát lì xì cho hoàng thân quốc thích, con cháu Bát Kỳ, và cận thần. Bao lì xì thời đó được gọi là "hà bao", làm từ túi gấm, thường xuất hiện trong các bộ phim cổ trang. Những "hà bao" này chứa đựng tiền vàng, mang ý nghĩa may mắn đầu năm mới.
"Hà bao" dùng để lì xì ngày xưa. Ảnh minh họa
Tiệc tất niên
Thông thường, Hoàng đế dùng ngự thiện một mình, nhưng vào tối Giao thừa, cả hoàng tộc sẽ quây quần trong bữa tiệc đoàn viên. Bữa tiệc này, tổ chức tại Càn Thanh Cung, là dịp để Hoàng đế, Hoàng hậu, và các cung phi sum họp.
Hoàng đế ngồi ở bàn kim long đại yến với bình hoa hai bên, Hoàng hậu ngồi bên trái, trong khi các cung phi ngồi ở bàn phía dưới theo thứ bậc. Tiệc tất niên có khoảng 40 món ăn, chưa kể đến các loại trái cây, điểm tâm, và đồ uống.
Ăn chay ngày đầu năm
Món ăn truyền thống ngày Tết ở Trung Quốc là sủi cảo, nhưng tại hoàng cung nhà Thanh, món sủi cảo được làm từ nhân chay, gọi là "Bột Bột". Hoàng đế ăn sủi cảo chay để thể hiện lòng thành với Phật, tránh sát sinh và cầu mong một năm mới thanh bình, an lạc.
Đến cuối triều đại nhà Thanh, bánh bao có nhân thịt dần phổ biến hơn. Từ Hi Thái hậu thường mời vợ các hoàng tử và công chúa vào cung để cùng làm bánh bao vào đêm Giao thừa, rồi thưởng thức chúng vào sáng mùng Một.
Chữ "Phúc" khai bút đầu xuân của vua Càn Long
Treo câu đối Tết
Treo câu đối đỏ và tranh Tết trước cửa nhà là truyền thống phổ biến ở Trung Quốc. Trong hoàng cung, quy trình này phức tạp hơn nhiều bởi sự đồ sộ của các cung điện.
Các câu đối thường được viết trên lụa trắng bằng mực đen bởi các học giả của Học viện Hoàng gia. Những câu đối này sau đó được đóng khung và treo lên cột đỏ tươi của cung điện, tạo nên sự tương phản rõ rệt, làm nổi bật vẻ đẹp của chúng.
