Cách nhanh nhất để giỏi ngoại ngữ là đây, và nghe xong có thể nhiều người sẽ hơi hụt hẫng vì nó không phải một bí kíp “thần tốc” nào cả. Không phải học 1000 từ vựng trong 7 ngày, cũng không phải cày ngữ pháp ngày đêm hay đăng ký một khóa học đắt tiền. Cách nhanh nhất, thật ra, là biến ngoại ngữ thành một phần của đời sống hằng ngày, giống như cách chúng ta dùng tiếng mẹ đẻ mà không cần phải suy nghĩ.
Rất nhiều người học ngoại ngữ suốt nhiều năm nhưng vẫn thấy mình “đứng yên tại chỗ”. Nghe thì hiểu lơ mơ, nói thì sợ sai, viết thì cứ phải dịch trong đầu. Lý do lớn nhất không nằm ở việc bạn học chưa đủ lâu, mà là bạn đang học ngoại ngữ như một môn học, chứ chưa sống cùng nó. Ngoại ngữ bị nhốt trong sách vở, trong lớp học, trong những bài kiểm tra, nên khi bước ra đời thật, não bộ không kịp phản xạ.
Cách nhanh nhất để giỏi ngoại ngữ là buộc bản thân phải dùng nó mỗi ngày, kể cả khi dùng chưa hay, chưa đúng. Não người học ngôn ngữ thông qua việc lặp lại trong ngữ cảnh thực. Khi bạn nghe một cụm từ xuất hiện đi xuất hiện lại trong phim, trong podcast, trong cuộc trò chuyện, não sẽ tự động ghi nhớ mà không cần cố gắng. Học ngoại ngữ hiệu quả nhất không phải lúc ngồi vào bàn học, mà là lúc bạn quên mất mình đang học.
Một trong những bước quan trọng nhất là chuyển toàn bộ “đầu vào” sang ngoại ngữ. Thay vì xem video giải trí bằng tiếng Việt, hãy xem bằng ngôn ngữ bạn đang học. Thay vì nghe nhạc cho vui, hãy thử đọc lời, hiểu nội dung. Ban đầu sẽ rất mệt, rất chậm, thậm chí phải tua lại nhiều lần. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, bạn sẽ nhận ra mình không còn cần phụ đề nhiều như trước. Đó là lúc não bắt đầu quen.
Song song với việc nghe và đọc, nói là kỹ năng không thể né tránh. Rất nhiều người học giỏi trên giấy nhưng lại không dám mở miệng. Sợ sai, sợ phát âm dở, sợ bị đánh giá. Nhưng thực tế là không ai nói giỏi ngay từ đầu. Trẻ con học nói cũng nói sai liên tục, nhưng không vì thế mà chúng ngừng nói. Cách nhanh nhất để nói giỏi là nói thật nhiều, nói với bất kỳ ai, kể cả nói một mình. Việc tự nói ra suy nghĩ bằng ngoại ngữ giúp não hình thành phản xạ, thay vì phải dịch qua tiếng mẹ đẻ.
Một thói quen nhỏ nhưng cực kỳ hiệu quả là “nói thầm trong đầu”. Khi đang đi đường, nấu ăn hay làm việc nhà, hãy thử miêu tả những gì đang diễn ra bằng ngoại ngữ. Hành động này nghe có vẻ kỳ, nhưng nó giúp não quen với việc tư duy trực tiếp bằng ngôn ngữ mới. Dần dần, bạn sẽ nhận ra mình không còn phải dịch từng câu nữa.
Ngoài ra, hãy học theo cụm, không học từng từ đơn lẻ. Ngôn ngữ không hoạt động theo cách ghép từng từ rời rạc. Người bản xứ nói bằng cụm, bằng cấu trúc quen thuộc. Khi bạn học cả câu, cả cách dùng trong ngữ cảnh, việc ghi nhớ sẽ nhanh hơn và dùng cũng tự nhiên hơn. Một từ vựng nếu chỉ học nghĩa thì rất dễ quên, nhưng nếu gắn nó với một câu chuyện, một cảm xúc hay một tình huống cụ thể, nó sẽ ở lại rất lâu.
Một yếu tố nữa khiến việc học ngoại ngữ “nhanh” hay “chậm” chính là tâm lý. Khi bạn coi đó là áp lực, là nhiệm vụ phải hoàn thành, não sẽ tự động phản kháng. Nhưng khi bạn coi đó là công cụ để khám phá thế giới mới, xem phim hay hơn, đọc tin nhanh hơn, kết nối với nhiều người hơn, việc học sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Không phải ai giỏi ngoại ngữ cũng là người học chăm nhất, mà thường là người dùng nó nhiều nhất.
Cuối cùng, hãy chấp nhận việc mình sẽ sai. Sai là một phần bắt buộc của quá trình học. Không có lỗi sai, sẽ không có tiến bộ. Cách nhanh nhất để giỏi ngoại ngữ không phải là tránh sai, mà là sai sớm, sai nhiều và sửa dần. Mỗi lần sai là một lần não ghi nhớ sâu hơn.
Ngoại ngữ không phải đích đến, mà là một hành trình. Khi bạn thôi tìm cách “đốt cháy giai đoạn” và bắt đầu đưa nó vào cuộc sống hằng ngày, bạn sẽ bất ngờ nhận ra mình tiến bộ nhanh hơn rất nhiều. Không ồn ào, không áp lực, nhưng bền và thật. Và đó mới là cách nhanh nhất.
Đông
