Nhiều năm qua, Priscilla Chan không ít lần trở thành mục tiêu của những lời soi mói trên mạng. Ngoại hình, phong cách ăn mặc, xuất thân châu Á và việc bà không mang dáng vẻ của một “trophy wife” bên cạnh tỷ phú công nghệ từng bị đem ra bình phẩm.
Sau đám cưới của Chan và Mark Zuckerberg năm 2012, New York Magazine ghi nhận một số bloggejpegr, người dùng mạng công kích màu da, chiều cao và ngoại hình của bà. Có người thậm chí đặt câu hỏi vì sao người sáng lập Facebook lại lựa chọn một phụ nữ không phù hợp với hình dung của họ về “vợ của một tỷ phú”.
Thế nhưng, phía sau vẻ ngoài giản dị ấy là một bác sĩ nhi khoa có nền tảng học vấn đáng chú ý. Priscilla Chan tốt nghiệp ngành Sinh học tại Đại học Harvard năm 2007, sau đó nhận bằng y khoa tại Đại học California, San Francisco và hoàn thành chương trình nội trú nhi khoa.
Bà cũng là người đồng sáng lập, đồng giám đốc điều hành Chan Zuckerberg Initiative, tổ chức theo đuổi những khoản đầu tư dài hạn vào khoa học, y tế và giáo dục.
Dành 500 triệu USD để nghiên cứu trí thông minh
Tháng 12/2021, Priscilla Chan và Mark Zuckerberg cam kết tài trợ 500 triệu USD trong vòng 15 năm để Đại học Harvard thành lập Kempner Institute for the Study of Natural and Artificial Intelligence.
Đây không đơn thuần là một viện nghiên cứu não bộ. Kempner Institute được thành lập để tìm hiểu những nguyên lý nền tảng tạo nên trí thông minh của con người và máy móc, kết nối khoa học thần kinh, khoa học nhận thức với toán học, thống kê, học máy và trí tuệ nhân tạo.
Theo Harvard Gazette, khoản tài trợ được dùng để tuyển dụng 10 giảng viên mới, phát triển hạ tầng điện toán quy mô lớn và tạo điều kiện để sinh viên, nhà khoa học làm việc xuyên phòng thí nghiệm. Thay vì tách riêng những người nghiên cứu bộ não với các chuyên gia phát triển AI, viện muốn đưa họ vào cùng một môi trường hợp tác.
Mark Zuckerberg cho rằng nếu hiểu rõ hơn cách bộ não hoạt động, con người có thể tạo ra những hệ thống AI thông minh hơn. Ở chiều ngược lại, sự phát triển của AI cũng có thể cung cấp công cụ mới để nghiên cứu não bộ, từ đó góp phần giải mã các bệnh lý như tâm thần phân liệt, tự kỷ và nhiều rối loạn thần kinh khác.
Tên viện được đặt theo họ Kempner của mẹ Mark Zuckerberg, bà Karen Kempner Zuckerberg, cùng ông bà ngoại của ông. Bởi vậy, khoản tài trợ 500 triệu USD không chỉ phản ánh tham vọng khoa học mà còn mang dấu ấn gia đình.
Với Priscilla Chan, hướng đầu tư này có mối liên hệ với trải nghiệm làm bác sĩ. Việc chăm sóc trẻ em và chứng kiến các gia đình đối mặt với bệnh tật đã ảnh hưởng đến những lĩnh vực mà Chan Zuckerberg Initiative lựa chọn theo đuổi.
Cho con học code từ năm 3 tuổi, dạy song ngữ nhưng thừa nhận không dễ dàng
Sự quan tâm của vợ chồng Chan-Zuckerberg đối với việc học và trí thông minh không chỉ thể hiện trong những dự án trị giá hàng trăm triệu USD. Một phần tư duy ấy còn xuất hiện trong cách họ nuôi dạy con tại nhà.
Trong cuộc phỏng vấn với The Times năm 2021, Priscilla Chan tiết lộ Mark Zuckerberg phụ trách một phần lịch sinh hoạt trước giờ đi ngủ của các con. Có hôm ông đọc sách cùng con, có hôm hai bố con cùng lập trình.
“Mark đã làm điều đó với August kể từ khi con bé lên 3”, Chan chia sẻ.
Việc “học code” ở độ tuổi này không đồng nghĩa với chuyện một đứa trẻ 3 tuổi phải ngồi viết những dòng mã phức tạp. Chan giải thích trẻ nhỏ có thể tiếp cận lập trình qua các phương pháp trực quan. Thay vì học lý thuyết nặng nề, trẻ có thể làm quen với cách sắp xếp trình tự, nhận diện quy luật, thử nghiệm và điều chỉnh giải pháp.
Những hoạt động như vậy có thể hỗ trợ sự hình thành tư duy tính toán và cách giải quyết vấn đề có hệ thống. Tuy nhiên, không nên xem đây là “công thức luyện não” hay phương pháp chắc chắn giúp trẻ trở thành thiên tài. Điều đáng chú ý hơn là cách gia đình Zuckerberg đưa tư duy logic vào sinh hoạt hằng ngày bằng hình thức nhẹ nhàng, phù hợp với sự tò mò của trẻ.
Bên cạnh lập trình, vợ chồng Priscilla Chan còn muốn các con duy trì kết nối với nguồn gốc văn hóa của gia đình.
Chan sinh ra tại Mỹ. Bà lớn lên với tiếng Quảng Đông và từng làm phiên dịch cho gia đình từ khi còn nhỏ. Mark Zuckerberg sau đó học tiếng Quan thoại, một phần để giao tiếp với gia đình bên vợ.
Trong sinh hoạt trước giờ ngủ, ông từng đọc sách và thực hiện lời cầu nguyện bằng tiếng Quan thoại với các con. Dù vậy, Priscilla Chan thẳng thắn thừa nhận hai vợ chồng đã thử nuôi con song ngữ nhưng “không thực sự thành công”. Thay vào đó, họ tiếp tục giúp các con tiếp xúc với nhiều nền văn hóa và hiểu được nguồn gốc gia đình.
Chi tiết này cho thấy xây dựng môi trường song ngữ cho trẻ không đơn giản, ngay cả với một gia đình có đầy đủ điều kiện. Trẻ cần được tiếp xúc thường xuyên và có nhu cầu sử dụng ngôn ngữ trong đời sống, thay vì chỉ thỉnh thoảng nghe hoặc đọc một ngôn ngữ thứ hai.
Từ khoản tài trợ 500 triệu USD cho Harvard đến những buổi học code trước giờ đi ngủ, điểm chung trong lựa chọn của Priscilla Chan và Mark Zuckerberg là sự đầu tư vào khả năng học hỏi. Một bên là dự án quy mô lớn nhằm giải mã trí thông minh của con người và máy móc; bên còn lại là những thử nghiệm nhỏ trong chính gia đình.
Không phải thử nghiệm nào cũng tạo ra kết quả như mong đợi. Nhưng thay vì đưa ra một công thức nuôi dạy “con nhà tỷ phú”, câu chuyện của họ cho thấy cách khoa học, ngôn ngữ và sự tò mò được đưa vào đời sống thường ngày.
Nguồn: Harvard Gazette, The Times, New York Magazine
Minh Ngọc
